IV SA 3775/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-04
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie nakazu rozbiórki ogrodzenia, w szczególności czy właściwie zastosowały przepisy Prawa budowlanego i zebrały materiał dowodowy?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa), poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie ustalono daty wzniesienia spornego ogrodzenia, co jest niezbędne do określenia właściwej podstawy prawnej (ustawa Prawo budowlane z 1974 r. czy z 1994 r.) oraz oceny legalności decyzji. Brak wizji w terenie i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na analizie akt, które nie zawierały dowodów dotyczących przedmiotowego ogrodzenia, uniemożliwiło sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego przez B. B. w pasie drogi gminnej. Organ uznał, że ogrodzenie zostało wybudowane samowolnie i zagradza dojazd do działki sąsiedniej. Skarżąca B. B. wniosła skargę do WSA, twierdząc, że nie wybudowała ogrodzenia, a jedynie wymieniła starą bramę w latach 80-tych, która nie zagradza drogi. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie ( WSA, As. WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IVSA 3775/03
UZASADNIENIE
[...]WINB decyzją z dnia [...]sierpnia.2003r wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji PINB [...] z dnia [...].kwietnia.2003r nakazującej jej dokonanie rozbiórki ogrodzenia wybudowanego w poprzek ul. [...] w W. co spowodowało włączenie terenu przeznaczonego pod drogę do działki nr [...] – bez zgłoszenia właściwemu organowi – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż PINB na wniosek J. B. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego ogrodzenia w poprzek ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że ogrodzenie wybudowała B. B. na długości 7.5 m i szerokości 5 m. Zagrodzona w ten sposób część drogi włączona została do działki inwestorski w związku z czym zagrodzony został dojazd do działki sąsiedniej.
Z pisma Urzędu Gminy [...] z dnia [...].03.01 wynika, że ul. [...] jest drogą gminną.
Przepisy Prawa budowlanego wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Ponieważ inwestorka nie dopełniła obowiązku zgłoszenia orzeczono na podst. art 51 ust 1 pkt 1 i ust 4 Prawa budowlanego z 1994r nakaz rozbiórki ogrodzenia.
W ocenie organu II instancji PINB prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, w związku z czym zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia.
Skargę do NSA na powyższą decyzję wniosła B. B. wnosząc o jej uchylenie. Podała, że ustalenia organów są błędne, gdyż nie wybudowała żadnego ogrodzenia a jedynie w latach 80-tych wymieniła starą bramę. Działka jej stanowi początek ulicy [...] i brama nie zagradza drogi ponieważ takiej drogi nie ma.
Za jej działką jest sąsiednia nieruchomość, która ma dostęp do drogi publicznej z innej strony.
Zdaniem skarżącej brama chroni jej nieruchomość i w żadnym razie nie stanowi zagrożenia dla ruchu kołowego i pieszego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
WSA zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca. 2002r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153,poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art, 7 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji trzeba stwierdzić, że zarówno organy I, jak i II instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy obu instancji nakazując rozbiórkę ogrodzenia ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że zostało ono wybudowane samowolnie w pasie drogowym co stwarza niebezpieczeństwo dla ruchu kołowego i pieszego.
W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego wykonania robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia, która to okoliczność została w niniejszej sprawie prawidłowo ustalona, obowiązkiem organu jest ustalenia daty popełnienia samowoli budowlanej.
Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nie ustalono kiedy wzniesiono sporne ogrodzenie. Jest to niezbędne dla określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Niezbędne jest zatem wyjaśnienie, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r, czy też przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Każda z tych ustaw zawiera odmienne regulacje prawne dotyczące samowoli budowlanej inaczej też kształtuje uprawnienia i obowiązki stron.
Wskazać także należy iż PINB rozstrzygnięcie swoje oparł wyłącznie na analizie akt nie przeprowadzając wizji w terenie.
Przedstawione Sądowi akta administracyjne obu instancji dotyczą postępowań prowadzonych w innych sprawach toczących się przed organami administracji i dotyczą samowolnie realizowanych obiektów na działce nr [...] przez jej współwłaścicieli.
W aktach tych brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących przedmiotowego ogrodzenia, a zawarte w uzasadnieniu decyzji obu instancji stwierdzenia, iż ogrodzenie wybudowano na długości 7.5 m i szerokości 5 m zagradzające w ten sposób ul. [...], która jest drogą gminną, nie jest poparte żadnym materiałem dowodowym. Uniemożliwia to Sądowi ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń.
Już tylko te braki w ustaleniach faktycznych uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji i odniesienia się do zarzutu skargi, że brama została w latach osiemdziesiątych wymieniona na nową.
W tym stanie rzeczy skoro postępowanie dowodowe wymaga poczynienia dodatkowych ustaleń oraz ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz 1270) w zw. z art 97 ustawy z dnia 30.08.200r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art 152 cyt. ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło