IV SA 3792/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosława Kowalska, Sędziowie SNSA Bogusław Moraczewski, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi G.H. i H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym oddala skargi Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nakazał G.H. i K.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej ścianki działowej w budynku wielorodzinnym w N. Nr [...] w Gminie [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po rozpoznaniu odwołania G.H. i K.K. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 18 maja 2001 roku, sygn. akt II SA /Wr 759/99, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi G.H. i K.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku skargę oddalił. Pismem z dnia 04 lutego 2002 roku G.H. i K.K. złożyły wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] W uzasadnieniu wniosku podniosły, że decyzja ta została wydana w oparciu o podrobiony dokument w postaci skargi W.Z., która to skarga miała wpłynąć do organu administracji wydającego decyzję w dniu [...] listopada 1998 roku podczas gdy W.Z. zmarł w dniu 11 października 1998 roku. Jego podpis na tym dokumencie został więc ich zdaniem sfałszowany. Postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1998 roku [...]. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że G.H. i K.K. we wniosku o wznowienie postępowania powołały się na podstawę wznowienia określoną w art.145§1 pkt.2 kpa tj. wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. Jednakże zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ta przesłanka wznowienia nie została spełniona. Nie zaistniał bowiem fakt popełnienia przestępstwa stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Brak jest również podstaw do wznowienia postępowania przewidzianych w art.145§1 pkt.1 kpa tj. w przypadku gdy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Również w tym przypadku fakt sfałszowania dowodu musi być stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia G.H. i K.K. nie przedstawiły. Na powyższą decyzję skargę do Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego złożyły G.H. i K.K. podnosząc zarzut, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa organ wydający decyzję powinien z urzędu powiadomić Prokuraturę i do czasu wyjaśnienia sprawy zawiesić postępowanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji podzielił argumenty Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto stwierdził, że podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nie był brak zgody W.Z. na wybudowanie ścianki działowej lecz ustalenie przez organ administracji publicznej, że G.H. i K.K. wybudowały ściankę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły G.H. i K.K. podnosząc zarzut, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1998 roku została zainicjowana na skutek pisma W.Z., które wpłynęło do organu wydającego decyzję w dniu 10 listopada 1998 roku. W.Z. zmarł w dniu 11 października 1998 roku. Organ wydający decyzję kierował się więc skargą osoby nieżyjącej. Skoro W.Z. zmarł to zdaniem skarżących jego podpis na tym dokumencie został sfałszowany. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić tyko w wypadkach przewidzianych w art.145§1 kpa i art.145a§1kpa. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skarżące wskazywał na podstawę wznowienia przewidzianą w art.145§1pkt.1,2 i 5 – wydanie decyzji w oparciu o fałszywe dowody, wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie dodatkowym elementem, który musi być brany pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o wznowienie postępowania jest okoliczność, iż decyzja, której dotyczy wniosek była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który skargę na tę decyzję oddalił. W tej sytuacji przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą spełniać warunek polegający na tym, że nie mogły być one znane również Sądowi Administracyjnemu w czasie gdy rozpoznawał skargę. W wyroku z dnia 17 lutego 1988 roku, sygn. Akt I SA 891/07 (ONSA 1988/1/38) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu administracji państwowej, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane". Pogląd ten znalazł potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 grudnia 1998 roku, sygn. Akt I SA 619/98 (niepublikowane) w którym Sąd ten stwierdził, że "brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny i jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżące okoliczności nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie. Po pierwsze jak słusznie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania przewidziane w art.145§1 pkt.1 i 2 kpa. Zarówno fakt popełnienia przestępstwa w wyniku którego wydana została decyzja administracyjna jak również okoliczność, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe musi być stwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu. Nie zachodzą bowiem przesłanki pozwalające wznowić postępowanie przed wydaniem takiego orzeczenia tj. konieczność uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Po drugie jak również słusznie stwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ścianki działowej nie była skarga W.Z. lecz stwierdzenie przez organ administracji publicznej braku posiadania przez G.H. i K.K. pozwolenia na budowę. Nawet jeśli postępowanie administracyjne zainicjowane zostało na skutek informacji zawartej w podrobionym dokumencie to dokument ten nie był podstawą wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części nie zależy bowiem od tego czy do organu administracji publicznej wpłynie wniosek o wydanie takiej decyzji. Nawet jeśli wniosek taki wpłynie to jest on jedynie źródłem informacji o zaistnieniu samowoli budowlanej, które organ administracji musi zweryfikować w toku postępowania administracyjnego. To wynik tego postępowania decyduje o tym jaka decyzja zapadnie w sprawie. Taka weryfikacja została w niniejszej sprawie dokonana. Argumenty przedstawione przez skarżące w istocie sprowadzają się do tego, że gdyby do organu administracji nie wpłynęło podrobione pismo to organ ten nigdy nie wszczął by postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż nie wiedziałby o zaistnieniu tej samowoli. Nadto stwierdzić należy, że okoliczność podrobienia pisma W.Z. była przez skarżące podnoszona w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione zarzuty uznał za niezasadnie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.