IV SA 3797/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na rzecz skarżących J. i S. M. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].03.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia poprzedniej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29.09.2000 r. – nakazał J. i S. M. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu, na działce nr ew. [...] w L. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 37 – Prawa budowlanego z 1974 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, co następuje; Przedmiotowy garaż został dobudowany do istniejącego budynku w latach 1991-1993 i usytuowany przy granicy z działką nr [...] należącą do T. S. Na dachu garażu inwestorzy wybudowali taras ogrodzony balustradą. Ostateczną decyzją z dnia [...].06.1998 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję nakazującą wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wyrokiem z dnia 29.09.2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Powodem uchylenia w/w decyzji było niewyjaśnienie przez organy zakresu ewentualnej samowoli. Rozpatrując sprawę ponownie organ po wnikliwej analizie dokumentów oraz na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej ustalił co następuje; Przedmiotowy garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę i w odległości 0,2m od granicy działki sąsiedniej, co stanowi naruszenie § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980 r. Usytuowanie garażu w takiej odległości od granicy działki znacznie utrudni zabudowę działki sąsiedniej, której szerokość wynosi 16m. W złożonym od w/w decyzji odwołaniu J. i S. M. wnosząc o jej uchylenie, podnieśli że nie zostały wykonane zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zalecenia, w jakim zakresie i w jaki sposób naruszono wydane w 1983 r. pozwolenie na budowę. w szczególności nie ustalono czy pobudowany budynek z balkonem-tarasem w kierunku granicy zrealizowano zgodnie z projektem budowlanym, czy też projekt budowlany zawierał "posadowienie z naruszeniem norm i warunków technicznych". Ponadto podnieśli, że "ze stanowiska stron wynika, iż przedmiotem samowoli mogło być prowadzenie robót adaptacyjnych, polegających na innej zabudowie granic fundamentowych budynku". W ocenie skarżących mimo wyraźnych zaleceń Sądu nie poddano analizie projektu budowlanego z 1983 r. oraz ewentualnych odstępstw od niego i ich zakresu. Decyzją z dnia [...].08.2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu rozbiórki i umarzając postępowanie w tym zakresie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, co następuje; Budynek mieszkalny realizowany był w kilku etapach. W oparciu o pozwolenie na jego budowę z dnia [...].09.1983 r. zrealizowano w latach 1983-1984 pierwszy etap. Drugi etap obejmował samowolną dobudowę do budynku mieszkalnego garażu. Wybudowanie fundamentów i ścian pod tarasem nastąpiło w 1991 r. Trzeci etap obejmował rozbudowę budynku na podstawie decyzji z dnia [...].12.1998 r. Realizując I etap inwestor w istotny sposób odstąpił od warunków pozwolenia na budowę. wybudowano budynek o trzech kondygnacjach, wykonano taras zwiększając wymiary, dobudowano ganek na granicy z działką o nr ewid. [...]. Taras stanowi dach samowolnie realizowanego garażu. Usytuowanie garażu w odległości 0,2m w sposób niedopuszczalny pogarsza warunki użytkowe działki sąsiedniej wobec czego należało orzec jego rozbiórkę, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelny Sąd Administracyjny wystąpili J. i S. M. Wnosząc o jej uchylenie podnieśli, że wybudowany garaż nie narusza warunków użytkowych sąsiedniej działki. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że przedmiotowy obiekt powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)– niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarga jest zasadna. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 kpa oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy administracyjne obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, kiedy obligują go do tego, zawarte w wyroku sądu administracyjnego zalecenia, stanowi uchybienie przepisów postępowania administracyjnego, powodując wadliwość decyzji. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją. Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem obowiązującego wówczas art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Stosownie do jego brzmienia "ocena prawna wymieniona w orzeczeniu tego Sadu wiąże w sprawie ten Sad oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że o ile sąd administracyjny, stwierdzając braki w postępowaniu dowodowym, uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia, zawierając w uzasadnieniu wyroku zalecenia dotyczące uzupełnienia postępowania w określonym terminie, to organ związany jest w/w wskazaniami (por. J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa, 1995 r., s. 70). Otóż w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.09.2000 r. – Sąd uchylając poprzednie decyzje – wyraźnie nakazał organom wyjaśnienie "zakresu zaistniałej w niniejszej sprawie samowoli budowlanej". Podkreślił przy tym, że jest to konieczne, ponieważ inwestorzy kwestionowali fakt popełnienia samowoli w odniesieniu do zrealizowanego tarasu. Zauważyć ponadto należy, że z dołączonej do akt dokumentacji projektowej zdaje się wynikać, iż zarówno taras jak i garaż były przewidziane w projekcie, który został zatwierdzony decyzją z dnia [...].09.1983 r. – pozwalającą na budowę. Zatem bez dokładnego ustalenia przez organy, w oparciu o zatwierdzoną decyzję z dnia [...].09.1993 r. projekt budowlany – odstępstw od w/w projektu nie było możliwym ustalenie ich zakresu i charakteru. W toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy został dołączony do akt projekt budowlany – typowy, zatwierdzony decyzją z dnia [...].09.1983 r. oraz inwentaryzacja powykonawcza z 1997 r., jednakże w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji brak jest ustaleń dotyczących zakresu wymienionych w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2002 r. odstępstw, jak i oceny ich charakteru. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w związku z twierdzeniami inwestorów, iż zarówno garaż i taras były przewidziane w w/w projekcie budowlanym, organy winny w uzasadnieniu decyzji poczynić ustalenia dotyczące usytuowania kontrolowanego garażu i tarasu, i wykazać do czego sprowadzały się odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].09.1983 r. Tym bardziej, że faktycznie zarówno budowa garażu jak i tarasu była przewidziana w w/w projekcie. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia, dotyczącego rozbiórki garażu. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie nakazu rozebrania garażu. Niespornym jest natomiast fakt, że na dachu przedmiotowego garażu został zbudowany taras. Organy nadzoru budowlanego nie odniosły się w uzasadnieniach swoich decyzji do legalności w/w obiektu. Z sentencji decyzji organu I instancji nie wynika, aby nakazem rozbiórki objęty został również taras stanowiący niewątpliwie odrębny obiekt budowlany. W okolicznościach niniejszej sprawy tak sformułowana sentencja decyzji może uniemożliwić jej wykonanie. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że tak zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z w/w przyczyn skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogły się ostać, wobec czego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. wyżej ustawy, Sąd orzekł jak w sentencji.