IV SA 3801/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. i L. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala 7IV SA 3801/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 1998r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obiektu Przychodni Lekarza Rodzinnego w [...] położonego w granicach działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zwrócił się Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] kwestionując wydane pozwolenie na budowę w części dotyczącej napowietrznego przejścia łączącego budynek przychodni z gabinetem lekarskim położonym na działce nr [...], do którego inwestor nie miał uprawnień. W załączonych przez inwestora dokumentach znajdują się : umowa dzierżawy z Zarządem Miasta – na działce [...], umowa kupna sprzedaży działki [...] od Spółdzielni "[...]" oraz umowa przedwstępna z tą Spółdzielnią na dzierżawę gruntu przyległego do budynku [...]. Według rejestru gruntu i mapy ewidencyjnej jest to działka nr [...]. A więc zdaniem organu inwestor dysponował prawem do powyższych nieruchomości na cele budowlane. Zarzut dotyczący zmiany konstrukcji dachu z przebudową poddasza zaistniały w toku budowy nie należy do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych. Nie zachodzą, więc przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...], zarzucając decyzji rażące naruszenie art. 6, 7, 8 i 10 § 1 kpa i błędną interpretacje art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz zaniedbania w ustaleniach stanu faktycznego – art. 7, 77 kpa a także naruszenie art. 107 § 3 kpa wobec nie wskazania przyczyn odmowy wiarygodności przedstawionym dowodom. Odwołująca Spółdzielnia uznała, iż kwestionowana decyzja w części dotyczącej napowietrznego przejścia łączącego obiekt z gabinetem lekarskim położonym na działce nr [...] oraz nadbudowy nad gabinetem dodatkowej kondygnacji narusza art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem inwestor nie dysponował prawem do tej nieruchomości. Ponadto brak jest obliczeń statycznych nowo zaprojektowanej nadbudowy nad istniejącą konstrukcją parteru oraz pierwszego piętra, a zaprojektowane rozwiązania architektoniczne kolidują z pozostałą zabudową. Zawarta ze Spółdzielnią umowa z [...] października 1996r. miała charakter przedwstępny, czyli wymagający zawarcia kolejnej umowy, przy czym miała ona moc obowiązującą do 1 roku od daty uzyskania pozwolenia na budowę. Ostateczna treść umowy dzierżawy w tym określenie powierzchni i granic dzierżawionego terenu miało nastąpić po zrealizowaniu inwestycji. Po czy strony odstąpiły od zawierania umowy dzierżawy na rzecz przewłaszczenia. Dokonany został podział działki nr [...] i zbyto działkę nr [...] na rzecz inwestorów. Do chwili obecnej nie zawarto nowej umowy dzierżawy. Ponadto pkt 2 starej umowy przedwstępnej nie został zrealizowany. Kwestionowana decyzja narusza także przepisy Prawa budowlanego dotyczące obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych także na etapie projektowania jak i wykonawstwa. Do chwili obecnej inwestorzy nie przystąpili do prac budowlanych nad gabinetem lekarskim, co stanowi, iż do weryfikacji decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy jest Wojewoda. W czasie budowy doszło do szeregu naruszeń prawa. Wobec zamurowania otworów okiennych łączących budynek bankowo – handlowy z gabinetem na działce [...] dalsze istnienie przejścia napowietrznego stało się zbędne. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja naruszyła przepisy art. 77 § 1 kpa. stosownie, bowiem, do art. 32 ust 4 pkt 1 Prawa budowlanego – pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto zgłosił wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja Burmistrza [...] z [...] lutego 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji miała termin ważności ustalony na rok od doręczenia decyzji. Decyzją tego organu z [...] lutego 1997r. przedłużono termin ważności decyzji – z dnia [...] lutego 1996r. Ta rozbieżność może być oczywistą pomyłką pisarską. Nie wiadomo czy przy wydaniu pozwolenia na budowę zbadano datę obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy. Zaskarżona decyzja naruszała również art. 107 § 1 kpa, bowiem pominięty w niej został zarzut strony odnośnie nieprawidłowych rozwiązań architektonicznych oraz braku pełnych obliczeń statycznych zaprojektowanego obiektu. Decyzja o pozwoleniu na budowę zatwierdzała również projekt budowlany, który obejmował łącznik zaprojektowany na działce nr [...]. Skargę na powyższą decyzję złożyli M. i L. M., zarzucając jej naruszenie art. 107 kpa, błędną wykładnię art. 156 § pkt 2 kpa, nieuwzględnienie w treści art. 156 § 2 kpa oraz niewłaściwe ustalenie przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w odwołaniu Spółdzielni. Nie wiadomo, więc czy rzeczywiście organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych oraz błędnej wykładni art. 156 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postępowanie w tej sprawie toczy się w nie trybie zwykłym, a w trybie nadzoru (tryb nadzwyczajny), kiedy wyjątkowo, wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych można z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, uznać ostateczną decyzję za dotkniętą tak ciężką wadę, że zachodzi konieczność uznania jej za nieważną. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji może mieć miejsce w nadzwyczajnych okolicznościach, a w stosunku do uchyleń decyzji w trybie zwykłym z powodu naruszeń przepisów prawa "wymogi" są tu wielokrotnie cięższe. Dopiero staranna, wnikliwa analiza konkretnej sprawy może prowadzić do wniosku, czy w kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia prawa i o jakiego rodzaju naruszenie może chodzić, a także czy jest to przypadek "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art., 156 § 1 pkt 2 kpa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 kpa. Skorzystanie z uprawnień kasacyjnych przez organ odwoławczy jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy zachodzi konieczność usunięcia istotnych braków w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji lub przeprowadzonego przez ten organ postępowania naruszyło wymogi procedury administracyjnej. Do kontroli, więc Sądu Administracyjnego będzie należała ocena czy braki postępowania przed organem pierwszej instancji można było uzupełnić w postępowaniu odwoławczym, czy też zakres ich powodował konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, oraz czy postępowanie przed Wojewodą [...] prowadzone było zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywiście w postępowaniu odwoławczym można było poczynić ustalenia, co do terminu ważności decyzji Burmistrza [...] z [...] lutego 1996r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wyszczególniona w zaskarżonej decyzji nieprawidłowość decyzji z [...] lutego 1997r. przedłużająca termin ważności decyzji o warunkach zabudowy z [...] lutego 1996r., przy uważnym czytaniu wskazuje ewidentnie na oczywistą omyłkę pisarską. W decyzji bowiem z dnia [...] lutego 1997r. jest odniesienie nie tylko do konkretnej, wymienionej inwestycji, lecz również podane zostały nazwiska inwestorów. Pogląd ten jednoznacznie potwierdziło wydane postanowienie przez Burmistrza [...] z [...] grudnia 2003r. prostujące pomyłkę powyższą (datę) dotyczącą decyzji z dnia [...] lutego 1997r. Jednakże w samym wniosku o stwierdzenie nieważności wymienione zostały nie tylko zarzuty dotyczące braku uprawnień inwestora do dysponowania nieruchomością nr [...] (napowietrzne przejście) na cele budowlane, lecz również zastrzeżenia odnośnie prawidłowości sporządzonego projektu budowlanego. Projekt ten został zatwierdzony kwestionowaną decyzją Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 1998r. Słusznie więc organ odwoławczy uznał, iż zarzuty dotyczące nieprawidłowości zaprojektowanych rozwiązań architektonicznych oraz brak pełnych obliczeń statycznych nowo zaprojektowanego obiektu winny być ocenione przez organ pierwszej instancji w postępowaniu nieważnościowym pod kątem przesłanek art. 156 § 1 kpa. Brak odniesienia przez Wojewodę [...] do wszystkich złożonych zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności powoduje uznanie, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji naruszało przepisy art. 7 i 77 § 1kpa. Wyrażone w tych przepisach obowiązki organu administracji państwowej dotyczą wszystkich postępowań administracyjnych, w tym również postępowań nadzwyczajnych. Brak przeprowadzenia pełnej oceny kwestionowanej decyzji i nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów wnioskodawców, powodowało konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i skierowanie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Na marginesie podnieść należy, iż Wojewoda [...] po orzeczeniu kasacyjnym będącym przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, wydał nową decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004r. orzekając ponownie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 1998r. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.