IV SA 382/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi J.U. na decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa nakazał J. U., W. C. i N.W. rozbiórkę komórek i garaży usytuowanych na posesji przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu stwierdził, że podczas oględzin z dnia 9 maja 2000 r. stwierdzono, że na posesji istnieją komórki i garaże wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, są w nieodpowiednim stanie technicznym, powodują zagrożenie przeciwpożarowe i sanitarne oraz pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z zapisem w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r., działki na których wybudowano komórki i garaże znajdują się na "terenie lasów ochronnych strefy [...]" uzdrowiskowej przewidzianych w planie na cele uzdrowiskowe, przy założeniu maksymalnej ochrony istniejącego drzewostanu – biologicznie czynnego, zgodnie z "Ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych". Obowiązuje pełna ochrona istniejących budynków zabytkowych. Przedmiotowe obiekty budowlane powstały od końca lat 80-tych, a zatem w stosunku do nich stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli: – znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę – powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 83 ust. 1 Prawo budowlane [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania N. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że organ I instancji słusznie zastosował art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazując rozbiórkę wybudowanych obiektów budowlanych. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. U. Wyjaśnił, że nie będzie stwarzał żadnych trudności w rozbiórce komórki w wypadku otrzymania mieszkania zastępczego. Oboje z żoną są w starszym wieku i muszą gdzieś przechowywać opał na zimę, gdyż dom w którym obecnie zamieszkują nie jest ogrzewany centralnie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna. Nie negując ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd stwierdza, że sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego zakończenia na jej obecnym etapie postępowania, albowiem organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § , art. 85 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli: 1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę 2) powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wypełnienie dyspozycji art. 37 z punktu 1 lub 2 uprawnia już organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W przedmiotowej sprawie Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że komórki wybudowane przez skarżącego znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę i są w nieodpowiednim stanie technicznym, powodują zagrożenie przeciwpożarowe i sanitarne oraz pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a zatem spełnione zostały wymogi punktu 1 i 2 ust. 1 art. 37. Wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce wyłącznie w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest pod innego rodzaju zabudowę. Plan miejscowy upoważnia do takiego rozstrzygnięcia jakie wyraźnie wynika z jego treści graficznej i tekstowej. Wszelka rozszerzająca wykładnia ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności. W niniejszej sprawie w aktach sprawy brak jest wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla wyżej wymienionego terenu, a z cytowanego w uzasadnieniach decyzji obu instancji nie wynika, aby obiekty wybudowane przez skarżącego znajdowały się na obszarze do tego nie przeznaczonym. Fakt, że komórki J. U. są w nieodpowiednim stanie technicznym i stanowią zagrożenie dla ludzi wynika wyłącznie z notatki służbowej (k. [...]) sporządzonej 9 maja 2000 r., która nie jest dowodem w sprawie. Wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy. Jedną z tych form jest postępowanie dowodowe, które obejmuje między innymi oględziny (art. 75 kpa), z którego należy sporządzić protokół. W ścisłym znaczeniu przez dowód należy rozumieć środek dowodowy, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów bądź okoliczności, a tym samym o prawdziwości względnie nieprawdziwości twierdzeń o faktach i okolicznościach. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić wizję lokalną przy udziale skarżącego, gdyż art. 10 § 1 kpa obliguje organ administracji do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. Dopiero wówczas w ten sposób zgromadzony i oceniony materiał dowodowy będzie zgodny z zasadą prawdy obiektywnej oraz obowiązkiem ciążącym na organie zebrania całego materiału dowodowego. Brak tych ustaleń czyni kontrolę legalności dokonywaną przez sąd administracyjny niemożliwą i musi w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd administracyjny orzekł, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.