IV SA 3833/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, NSA Krystyna Borkowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury utrzymujące w mocy negatywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącą przebudowy budynku, który nie jest wpisany do rejestru zabytków, ale znajduje się w strefie "Miasta Ogrodu" i jest elementem historycznego układu ulicznego, narusza prawo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Negatywna opinia konserwatorska była uzasadniona tym, że budynek, mimo braku wpisu do rejestru zabytków, figuruje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako obiekt zabytkowy w strefie "Miasta Ogrodu" i znajduje się przy ulicy będącej elementem historycznego układu urbanistycznego. Zmiana gabarytu budynku mogłaby zdeprecjonować jego wygląd oraz wygląd całej ulicy, co jest sprzeczne z zasadami ochrony dóbr kultury i wymogami planu miejscowego, który ma moc wiążącą jako akt prawa miejscowego.
Stan faktyczny
G. i S. C. złożyli skargę na decyzję Ministra Kultury utrzymującą w mocy negatywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącą przebudowy ich budynku. Organ konserwatorski negatywnie zaopiniował projekt, wskazując, że budynek znajduje się w "strefie Miasta Ogrodu" i przy ulicy będącej elementem historycznego układu urbanistycznego, a planowana przebudowa (obniżenie o kondygnację) zmieniłaby jego wygląd. Skarżący argumentowali, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i podnosili kwestie związane z planowaną budową obwodnicy.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i S. C. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii dotyczącej przebudowy budynku skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r., po rozpatrzeniu wniosku Urzędu Miejskiego w sprawie zaopiniowania projektu przebudowy budynku przy ul. [...] w G. – [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. zaopiniował negatywnie możliwość przebudowy obiektu. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy G. – budynek przy ul. [...] położony jest w "strefie Miasta Ogrodu" i ulica [...] oznaczona jest jako element historycznego układu ulicznego do zachowania, ponadto obiekt jest wyszczególniony w spisie obiektów zabytkowych jako kamienica z lat 10 XX wieku. Po rozpatrzeniu zażalenia G. G. i S. C. Minister Kultury utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowy budynek nie jest wprawdzie wpisany jest do rejestru zabytków natomiast figuruje w wykazie obiektów zabytkowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 1994 r. – który przewiduje w miejscu lokalizacji obiektu strefę [...] – Miasta – Ogrodu. Wśród nakazów wynikających z ustanowienia niniejszej strefy wymieniona jest konieczność spełnienia wymogów konserwatorskich określających gabaryt zabudowy w odniesieniu do obiektów sprzed 1946 r. – obniżenie przez inwestorów budynku o jedną kondygnację zmieniłoby jego wygląd także w kontekście całej ulicy będącej elementem układu urbanistycznego do zachowania. Przebudowa budynku bez respektowania wymogów wynikających z ochrony prawnej tego obiektu pozostawałoby w sprzeczności z celem i podstawowymi zasadami ochrony dóbr kultury zawartymi w art. 3 ustawy o ochronie dóbr kultury tj. m.in. zapewnieniu im warunków trwałego zachowania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli G. i S. C., w której wnieśli o uchylenie postanowienia Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r. Skarżący wyjaśnili, że ich budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, a jego zabytkowy charakter nie został w toku postępowania udowodniony w żaden sposób. Ponadto podali, że planowana jest budowa obwodnicy, która tworzyć będzie z ulica [...] skrzyżowanie. Szerokość obwodnicy powoduje, iż budynki położone na jej trasie, a zlokalizowane przy ul. [...] muszą ulec zdaniem skarżących wyburzeniu, a leżą również w strefie Miasta-Ogrodu i wybudowane zostały zdecydowanie wcześniej niż w 1946 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na postanowienie w przypadku stwierdzenia jego wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 w/w ustawy mógłby uzasadniać uchylenie tego postanowienia. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. – (wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) – odbudowa, przebudowa, nadbudowa, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymaga przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwolenia na budowę może być wydane przez właściwy organ, po wyrażeniu opinii przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. negatywnie zaopiniował możliwość przebudowy obiektu położonego przy ul. [...] w G. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek nie jest wprawdzie wpisany do rejestru zabytków natomiast figuruje w wykazie obiektów zabytkowych i inkorporowanym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 1994 r. (Dz. U. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 1994 r.), który przewiduje w miejscu lokalizacji obiektu strefę [...] – Miasta – Ogrodu. Wśród nakazów wynikających z ustanowienia niniejszej strefy są: intensywność zabudowy min. 0,5; zbilansowanie potrzeb parkingowych w ramach własnej inwestycji oraz spełnienie wymogów konserwatorskich określających gabaryt zabudowy – dotyczy to bloków zainwestowanych przed 1 stycznia 1946 r. Budynek skarżących położony przy ul. [...], co wynika z rejestru i ewidencji zabytków Urzędu Miejskiego w G. Wydział Architektury i Urbanistyki, jest kamienicą w stylu art deco i pochodzi z lat 10-tych XX wieku. Natomiast również zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta G. - ul. [...] na której położony jest budynek skarżących stanowi elementy historycznego układu ulicznego do zachowania. Słusznie zatem przyjął Minister Kultury, że obniżenie budynku przez inwestorów o jedną kondygnację zdeprecjonowałoby jego wygląd także w kontekście całej ulicy będącej elementem układu urbanistycznego do zachowania. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15, poz. 139 z 1999 r.) miejscowy plan zagospodarowania jest przepisem gminnym, co oznacza, że ma moc wiążącą tak jak akt normatywny i musi być respektowany bez względu na to, czy jego rozwiązania budzą stosunek krytyczny, dopóki nie zostanie zmieniony. Słuszność rozwiązań planu miejscowego nie może być przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi, złożonej na konkretną decyzję organu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt 993/96, LEX nr 45727). Ani zatem Sąd, ani też organy administracyjne, w tym wypadku organy służby konserwatorskiej nie mogą kwestionować zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wiec obowiązującego prawa miejscowego. Plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli chodzi o zarzut skarżących, że skarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. prowadzą do ograniczenia prawa własności, to zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999r. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy do szczególnych kategorii aktów normatywnych, tj. aktów zawierających normy planowe. Normy planowe określają cele, które powinny być osiągnięte nie przesądzając środków, które mogą być zastosowane dla osiągnięcia danego celu. Jak już podkreślono plan zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę dla ingerencji w prawo własności, dotyczyć to może sposobu wykonywania prawa, a nie samego prawa. W świetle poczynionych ustaleń w sprawie, brak jest uzasadnionych podstaw dla przyjęcia, iż zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora zostały wydane z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło