IV SA 3839/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi O. SA w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2002r. znak [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz "O." SA w B. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wnioskiem z dnia 03 stycznia 2002r. "O." S.A., z siedzibą w B. przy ul. [...], zwróciła się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wydanie zezwolenia na import odpadów niebezpiecznych w postaci złomu akumulatorów ołowianych w ilości 80.000 Mg/rok. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak [...] nie zezwolił przedsiębiorstwu "O." S.A. w B. na sprowadzenie z zagranicy odpadów w postaci złomu akumulatorów ołowianych. Decyzję wydano na podstawie art. 65 ust. 2, 4 i 8 ustawy z dn. 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 lutego 2002r. w sprawie rodzajów odpadów niebezpiecznych dopuszczonych do przywozu z zagranicy (Dz.U. nr 15, poz. 146) określiło, iż rocznie dopuszcza się do przywozu z zagranicy 110.000 Mg odpadów w postaci złomu akumulatorowego. Tymczasem w dokumentacji dołączonej do wniosku "O." S.A. jako dostawcę odpadów wskazano m.in. firmę "E." Sp. z o.o., posiadającą upoważnienie z dnia 25 września 2001r. podpisane przez Prezesa Zarządu "O." S.A., którym zlecono tej firmie podjęcie w imieniu "O." S.A. działań mających na celu zakup poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej odpadów zużytych akumulatorów ołowianych w ilości 120.000 ton, która to ilość odpowiada maksymalnej mocy przerobowej instalacji "O." S.A. w B. Spółka z o.o. "E." wystąpiła w dniu 25 października 2001r. w imieniu "O." S.A. w B. o zezwolenie na przywóz odpadów w postaci akumulatorów ołowianych przeznaczonych do recyklingu materiałowego w zakładzie wnioskodawcy i zezwolenie takie zostało udzielone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wobec powyższego nie jest możliwe uwzględnienie wniosku z dnia 03 stycznia 2002r. złożonego przez "O." S.A. z siedzibą w B., ponieważ w związku z udzieleniem zgody na przywóz odpadów (złomu akumulatorowego) dla spółki "E." działającej na rzecz "O." S.A. byłoby to dwukrotnym orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy i mogłoby przekroczyć rzeczywiste zapotrzebowanie wynikające z mocy przerobowych "O." S.A.. W odniesieniu do tej decyzji "O." S.A. z siedzibą w B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżąca spółka podniosła, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wyrażenie zgody na przywóz zużytych akumulatorów dla "O." S.A. i jednocześnie wydana zgoda dla spółki "E." byłoby dwukrotnym orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy. W dalszej części wniosku wskazano, że pisma Spółki "O." z dnia 25 września 2001r. nie można traktować jak pełnomocnictwa dla firmy "E." Sp. z o.o. ponieważ pismo to stanowiło jedynie deklarację prowadzenia uzgodnień ze spółką "E.", w wyniku których mogłyby ewentualnie zostać zawarte stosowne umowy. Podniesiono także, iż pismo z dnia 25 września 2001r. nie mogło rodzić żadnych skutków prawnych w stosunku do "O." S.A., ponieważ zostało podpisane przez jednego członka zarządu, podczas gdy zarząd jest dwuosobowy, zaś Główny Inspektor Ochrony Środowiska wiedział, jaka jest liczba członków zarządu i zasady reprezentacji spółki, bowiem do wniosku dołączono wypis z Rejestru Handlowego. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2002r. i umorzył postępowanie w sprawie przywozu z zagranicy odpadów w postaci zużytych akumulatorów. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, że - zgodnie z art. 65 ust. 10 ustawy z dn. 27 kwietnia 2001r. o odpadach - zezwolenie na przywóz odpadów z zagranicy wydaje się na wniosek przywożącego odpady. Nie można jednak uznać za wniosek strony podania z dnia 03 stycznia 2002r., skoro nie było ono podpisane w sposób prawem przewidziany, tj. przez dwóch członków zarządu spółki łącznie lub przez członka zarządu łącznie z prokurentem. Rozpatrując wniosek organ administracji ma obowiązek zbadać, czy wnoszący podanie jest stroną postępowania oraz czy strona, która działa w formie spółki, jest należycie reprezentowana. Osoba prawna - jak podano w uzasadnieniu - powinna już w chwili zgłoszenia żądania dowieść swego statusu w sposób określony przepisami regulującymi byt prawny podmiotu, za jaki się podaje, zaś organ administracji powinien wezwać do usunięcia braków podania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Jeżeli postępowanie zostało jednak wszczęte pomimo braków we wniosku strony, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że skoro przesłanka do umorzenia postępowania została dostrzeżona dopiero w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ obowiązany był ją wziąć pod uwagę, co skutkowało uchyleniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2002r. i umorzeniem postępowania. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka Akcyjna "O." z siedzibą w B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji "w części dotyczącej umorzenia postępowania" oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca podniosła, że w decyzjach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] lipca 2002r. i z dnia [...] sierpnia 2002r., organ ten zaprezentował sprzeczne stanowiska odnośnie prawnej skuteczności pełnomocnictwa udzielonego firmie "E." Sp. z o.o. z dnia 25 września 2001r. podpisanego przez Prezesa Zarządu "O." S.A., co narusza zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. Skarżący podniósł także, że skoro Główny Inspektor Ochrony Środowiska dostrzegł braki formalne we wniosku, winien był wezwać wnioskodawcę, tj. "O." S.A., w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków w terminie 7 dni. Skoro zatem organ administracji stwierdził, że wniosek "O." S.A z dnia 03 stycznia 2002r. nie był podpisany w sposób prawem przewidziany, tj. przez dwóch członków zarządu, nie powinien wydać decyzji o umorzeniu postępowania bez uprzedniego wezwania do usunięcia braków wniosku. Umorzenie postępowania bez uprzedniego wezwania do usunięcia braków wniosku, narusza zasadę wyrażoną w art. 9 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodał ponadto, że chybiony jest, podnoszony przez stronę skarżącą, zarzut, iż w decyzjach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] lipca 2002r. i z dnia [...] sierpnia 2002r., organ ten zaprezentował sprzeczne stanowiska odnośnie prawnej skuteczności pełnomocnictwa udzielonego firmie "E." Sp. z o.o. z dnia 25 września 2001r. podpisanego przez Prezesa Zarządu "O." S.A.. Niejasności w tej kwestii mogły, zdaniem organu, wynikać z wadliwego uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2002r., w której odmówiono spółce "O." zezwolenia na import odpadów. Uzasadnienie to mogło sugerować, iż odmowa udzielenia zezwolenia na import odpadów spółce "O." była spowodowana wcześniejszym wydaniem zezwolenia dla spółki "E." działającej na rzecz "O." S.A. Tymczasem "E." Sp. z o.o. wystąpiła o wydanie zezwolenia we własnym imieniu i na swoją rzecz, a nie w imieniu "O." S.A. w B. Nie jest zatem uprawnione twierdzenie, że "E." Sp. z o.o. otrzymała zezwolenie na import odpadów na podstawie wadliwie udzielonego pełnomocnictwa przez "O." S.A. w B. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podał, że przed wydaniem decyzji w I instancji nie wezwano wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych z uwagi na to, że organ nie spostrzegł, że podanie było podpisane w sposób nieprawidłowy i dopuścił do wydania merytorycznej decyzji. Ujawnienie braków formalnych na etapie postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy musiało jednak skutkować umorzeniem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ administracji stwierdził, że nie można było uznać za wniosek strony podania z dnia 03 stycznia 2002r., ponieważ nie było ono podpisane w sposób prawem przewidziany, tj. przez dwóch członków zarządu spółki łącznie, lecz tylko przez prezesa zarządu. Ponieważ jednak postępowanie zostało wszczęte pomimo braków we wniosku strony, Główny Inspektor Ochrony Środowiska doszedł do przekonania, że postępowanie takie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Wniosek taki uznać jednak należy za całkowicie błędny. Skarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 127 § 3 k.p.a. na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji, który wydał decyzję w I instancji, powinien być rozpatrzony przy odpowiednim zastosowaniu art. 138 § 1 k.p.a. Oznacza to, że naczelny (centralny) organ administracji państwowej obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą przez ten organ w I instancji. Nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwotnej, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem w toku postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzono braki formalne we wniosku strony z dnia 03 stycznia 2002r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska miał obowiązek (wynikający wprost z art. 64 § 2 k.p.a.) wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni. Niedokonanie tego przez organ administracji słusznie ocenione zostało przez stronę skarżącą jako istotne naruszenie prawa procesowego, a w szczególności wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz art. 64 § 2 k.p.a. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uznać za wydaną z naruszeniem prawa procesowego, tak zresztą jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2002r., którą rozstrzygnięto sprawę w oparciu o wadliwie podpisany wniosek strony. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).