IV SA 3842/01
WyrokWSA w Warszawie2004-07-15
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Oraczewski, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając nieważność własnego postanowienia na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, może pominąć kwestię zbycia przez inwestora wszystkich lokali w budynku przed rozpatrzeniem zażalenia i czy dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy budowa została już zakończona i budynek zgłoszony do użytkowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając nieważność własnego postanowienia na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, powinien uwzględnić istotne fakty, które nie zostały pominięte w poprzednim akcie administracyjnym. W przypadku zbycia przez inwestora wszystkich lokali przed rozpatrzeniem zażalenia, organ winien ustalić następców prawnych i zbadać legitymację strony do wniesienia zażalenia. Ponadto, organ powinien zbadać, czy dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy budowa została już zakończona i budynek zgłoszony do użytkowania. Naruszenie tych obowiązków powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień organu odwoławczego.Stan faktyczny
Wojewoda wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu, wskazując na obowiązek wstrzymania wykonania decyzji, gdy zachodzi prawdopodobieństwo jej nieważności. Następnie GINB, w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, stwierdził nieważność własnego postanowienia, ponieważ zostało ono skierowane do podmiotu niebędącego stroną. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie GINB oraz utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. oraz utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] marca 2001 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie sędzia NSA Bogusław Oraczewski, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 sprawy ze skarg: T. Z., H. Z. i J. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę uchyla zaskarżone postanowienie orz postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2001 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] nr [...]z dnia [...] marca 2001 r.
Postanowieniem z dnia [...].03.2001r. nr [...] Wojewoda [...] w trybie art. 159 § 1 Kpa wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...].05.2000r. nr [...], która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła G. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego ([...] mieszkań) na nieruchomości nr ewid. [...] położonej we wsi J..
Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez G. Sp. z o.o. na ww. postanowienie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2001r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazano, iż z przepisu art. 159 § 1 Kpa wynika, iż obowiązkiem organu jest wstrzymanie wykonania decyzji, gdy zachodzi prawdopodobieństwo istnienia jednej z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 Kpa.
W wyniku złożenia przez G. Sp. z o.o. skargi do Sądu na powyższe postanowienie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, postanowieniem z dnia [...].10.2001r. stwierdził nieważność własnego postanowienia z dnia [...].06.2001r., ze względu na fakt, iż zostało skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.
W dniu 19.11.2001r. skargę na ww. akt administracyjny złożył w imieniu T. Z., H. Z. i J. D. pełnomocnik adw. G. R. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 ust. 4 kpa poprzez błędną interpretację tego przepisu oraz jego niewłaściwym zastosowaniu oraz wnosząc o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ poparł swoje stanowisko i wniósł o jego oddalenie.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje:
Skarga skarżących zasługuje na uwzględnienie i to zarówno z przyczyn w niej wskazanych, jak i z powodów uwzględnionych przez Sąd z urzędu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wskazał w jego uzasadnieniu na istotne fakty, które nie zostały uwzględnione w postanowieniu je poprzedzającym tj. z dnia [...].06.2001r.
Zgodnie z przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie zaskarżenia decyzji lub postanowienia do Sądu Administracyjnego, organ może w trybie art. 38 ust. 2 ww. ustawy uchylić ( zmienić) lub stwierdzić nieważność decyzji bądź postanowienia, jeżeli według przepisów kpa lub przepisów szczególnych jest do tego właściwy i występują do tego podstawy prawne określone w tych przepisach. Nie należy jednak powyższej możliwości traktować jako ponowne rozpoznanie zakończonej już sprawy. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji lub postanowienia ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem nie zaś uwzględnienia okoliczności, które zostały przez organ pominięte w podjętym już wcześniej akcie administracyjnym.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że Spółka G. Sp. z o.o., która była inwestorem przedmiotowej inwestycji, zbyła budynek ustanawiając w drodze aktów notarialnych odrębną własność wszystkich lokali w tym budynku. Nastąpiło to przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].03.2001r. przez organ odwoławczy W myśl brzmienia przepisu art. 30 § 4 Kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych, w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Obowiązkiem organu odwoławczego było więc ustalenie czy zażalenie jest dopuszczalne tj. m.in. czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia takiego środka zaskarżenia. Za niedopuszczalne należy uznać rozpatrzenie w postępowaniu zażaleniowym zażalenia, które zostało złożone przez podmiot, który w rozumieniu art. 28 Kpa nie jest stroną lub je utracił. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie z dnia [...].06.2001r. utrzymujące w mocy I instancji nie zbadał, czy zażalenie zostało złożone przez podmiot mający przymiot strony.
Kolejną ważną kwestią, która nie była przedmiotem rozważań przez organ odwoławczy podejmujący kwestionowane postanowienia jest fakt, iż z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...].05.2001r. wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny realizowany na działce nr ewid. [...] we wsi J. został skutecznie zgłoszony do użytkowania (w aktach sprawy pismo Gminy z dnia [...].12.2000r. nie zgłaszające sprzeciwu). Organ nie zbadał, czy dopuszczalne jest wstrzymywanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro budowa faktycznie jak i prawnie została zakończona.
Postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Powoduje to konieczność wyeliminowania z porządku prawnego postanowień Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2001r. i [...].06.2001r. wydanych w kwestii wstrzymania wykonania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym. Z załącznika do wniosku inwestora z dnia [...].04.2001r. wynika, że wszystkie mieszkania w budynku wybudowanym na podstawie kwestionowanej decyzji zbył on w listopadzie i w grudniu 2000r. czyli przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji. Wymaga to ustalenia aktualnych stron postępowania nieważnościowego.
Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy z dnia z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło