IV SA 386/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu Energetycznego W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2002 Nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia inwentaryzacji z oceną stanu technicznego linii energetycznej stwierdzona nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji [...] sierpnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr PINB [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 – Prawo budowlane z 1994 roku, nałożył na Dyrektora Zakładu Energetycznego W. S.A.. [...], obowiązek dostarczenia inwentaryzacji z oceną stanu technicznego linii energetycznej w miejscowości D. gm. S., na odcinku od stacji transformatorowej D.do działki B. i Z.F. Organ administracyjny w uzasadnieniu decyzji podał, iż przedmiotowa linia została wybudowana około 25 lat temu. W marcu 2002 r. dokonano kradzieży przewodów elektrycznych i związku z przerwą w dostawie Zakład Energetyczny założył nowe przewody na odcinku od stacji Transformatorowej D. do działki B. i Z. F. Zakład Energetyczny podał, że prace przy montażu linii wykonane zostały w trybie awaryjnym i nie można ich traktować jako budowy lub remontu. Dostarczone dokumenty z 1977 r. potwierdzają dawne wybudowanie linii. Brak jest pozwolenia na budowę, którego z uwagi na znaczny upływ czasu, nie ma również Starosta Powiatu. Ponieważ postępowanie dowodowe nie pozwoliło ustalić treści decyzji o pozwoleniu na budowę, nie było możliwe wykazanie naruszenia przepisów prawa budowlanego przy budowie linii energetycznej. Wykonane w 2002 r. roboty budowlane zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane wymagały zgłoszenia do Starostwa. Z uwagi na to, że inwestor nie dokonał takiego zgłoszenia, roboty stanowią samowolę budowlaną i należało orzec w stosunku do nich obowiązek z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniósł Zakład Energetyczny W. S.A. [...] uznając, iż wykonane prace mieszczą się w granicach bieżącej konserwacji nie wymagającej ich zgłoszenia. Odwołujący działał w stanie wyższej koniczności uzasadnionym charakterem awarii oraz wymagań umowy o dostawę energii elektrycznej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego odtwarzanie stanu pierwotnego obiektu stanowi remont w świetle art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Bieżąca konserwacja to według komentarza drobne prace budowlane mające na celu zmniejszenie szybkości zużycia obiektu lub jego elementów oraz zapewnienie możliwości ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Ponieważ prace przy linii energetycznej mogą być jedynie uznane za remont, słusznie nakazano inwestorowi przeprowadzenie inwentaryzacji celem doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę na tę decyzję wniósł Zakład Energetyczny W. S.A. [...]. Jednostka skarżąca polemizuje z błędnym jej zdaniem uznaniem wykonanych prac jako remontu, uznając iż mieszczą się one w pojęciu bieżącej konserwacji. Tak prawo energetyczne w art. 4 § 1 jak i rozporządzenie Ministra Gospodarki w § 33 pkt 2 nakładają na zakłady energetyczne obowiązek bezzwłocznego usunięcia zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej. § 32 pkt 1 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż czas jednorazowej przerwy w dostarczeniu energii elektrycznej nie może przekroczyć 48 godzin. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, iż decyzja organu I instancji nakładająca obowiązek dostarczenia inwentaryzacji z oceną stanu technicznego linii energetycznej, skierowana została do Dyrektora Zakładu Energetycznego W. S.A.. [...]. Tak sformułowana decyzja nie mogła wywołać przewidzianych w niej skutków prawnych z uwagi na skierowanie jej do niewłaściwej osoby, bo niedysponującej uprawnieniami strony. W niniejszej sprawie stroną postępowania był Zakład Energetyczny W. S.A., który posiada osobowość prawną. To, że Dyrektor Zakładu kieruje daną spółką nie zmienia faktu, iż podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest spółka. Wynikają z tego określone konsekwencje w tym i taka, że podmiotem praw i obowiązków jest spółka a nie jej organy. Stąd adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba prawna a nie jej Dyrektor. Wskazanie jako adresata Dyrektora spółki co prawda nie imiennie, ale ze stanowiska jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. To zaś musi skutkować stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa, tak decyzji organu I instancji, jak i decyzji odwoławczej, która powyższego naruszenia prawa nie dostrzegła. Nadmienić przy tym należy, że sformułowanie nakazu w decyzji I-instancyjnej jest nieprecyzyjne, nie wiadomo czy dotyczy ono Dyrektora Zakładu Energetycznego W.S.A.., czy też Dyrektora Rejonu [...] w [...]. Gdyby zaś to dotyczyło Rejonu [...] należałoby ustalić, czy może on być stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Budzi również zastrzeżenia Sądu administracyjnego pogląd prawny wyrażony w decyzjach organów administracyjnych stwierdzający, iż naprawa skradzionego odcinka linii energetycznej stanowi remont w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przez remont według art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Zasady zaś napraw m.in. linii energetycznych normują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2000 r.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Z unormowań zaś zawartych w ustawie Prawo energetyczne, jak i obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2000 r. – w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energią elektryczną, świadczenia usług przesyłowych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jakościowych obsługi odbiorników (Dz. U. nr 85, poz. 957) wynika ewidentnie, iż przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązane do realizacji dostaw energii w sposób ciągły, bezzwłocznego usuwania zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej, a czas łączny wyłączeń awaryjnych w ciągu całego roku jest określony na kilkadziesiąt godzin (§ 32 i 33 rozporządzenia). Na mocy tych przepisów zakład energetyczny ma obowiązek bezzwłocznej naprawy zerwanej bądź uszkodzonej linii energetycznej. Naprawa awaryjna linii energetycznej, zdaniem Sądu, nie podlega regulacji zawartej w ustawie Prawo budowlane i w związku z tym rozstrzygnięcie takie nie należy do organów nadzoru budowlanego. Obowiązki zakładów energetycznych w tym zakresie wynikają tak z przepisów prawa energetycznego, jak i umów cywilno-prawnych zawieranych z odbiorcami energii elektrycznej. Rzeczywiście art. 51 Prawa energetycznego, jak podniosły to organy administracyjne nakazuje projektowanie, produkcję, import, budowę oraz eksploatację urządzeń, instalacji i sieci prowadzić przy zachowaniu zgodności m.in. z przepisami Prawa budowlanego. Jednakże naprawa awaryjna linii energetycznej nie może być uznana ani za budowę, ani też montaż czy remont części obiektu budowlanego. Przy przeciwnej interpretacji uszkodzenia linii czy innych nagłych wpływów atmosferycznych, a także zaistniałych wypadków drogowych, kolejowych itp. wymagałaby każdorazowo uzyskania pozwolenia na ich naprawę bądź zgłoszenia tej naprawy. Takie zaś wymogi nie wynikają z prawa budowlanego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.