IV SA 3869/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-25

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać wykonanie inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, powołując się na art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., bez uprzedniego ustalenia, czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy, a także czy nałożony obowiązek stanowi zmianę lub przeróbkę obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 7 i 77 k.p.a. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że organy nie sprawdziły, czy spełnione zostały przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., co jest warunkiem zastosowania art. 40. Ponadto, sąd uznał, że nakazanie wykonania inwentaryzacji nie jest czynnością techniczną w rozumieniu art. 40, która doprowadziłaby obiekt do stanu zgodnego z przepisami, lecz czynnością przygotowawczą do oceny stanu obiektu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. R. wykonanie inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej w celu doprowadzenia garażu i budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami, powołując się na art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ stwierdził, że obiekty te zostały wybudowane około 30 lat temu bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania prac. A. R. wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzut obciążenia go wysokimi kosztami inwentaryzacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektów budowlanych do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].06.2000 r., działając w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane - nakazał A. R. wykonać następujące prace w celu doprowadzenia wybudowanych obiektów — garażu o konstrukcji drewnianej oznaczonym Nr [...] na załączonej mapie geodezyjnej i budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej oznaczonym Nr [...], zlokalizowanych na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], do stanu zgodnego z przepisami tj: * wykonać inwentaryzację budowlaną w/w obiektów zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, * wykonać inwentaryzację geodezyjną. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 15.03.2000 r. na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], stwierdzono, iż A. R. wybudował, budynek mieszkalny murowany, budynek zakładu fryzjerskiego o konstrukcji drewnianej, szopę o konstrukcji drewnianej, garaż o konstrukcji drewnianej i budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej. Inwestor przedłożył organowi decyzje wraz z projektem budowlanym na budowę budynku mieszkalnego i budynku Pawilonu Usługowego (fryzjerstwo damskie). Na pozostałe obiekty nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę i wybudował je około 30 lat temu jako budynki gospodarcze. W ocenie organu w stosunku do garażu o konstrukcji drewnianej i budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej istnieje możliwość legalizacji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2003 r., po rozpatrzeniu odwołania A. R. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin do 1.10.2003 r., w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne i argumentację prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. R. podnosząc, iż organ obciążył go wysokimi kosztami związanymi z wykonaniem inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r., który powołany został jako podstawa rozstrzygnięcia obu organów, wyraźnie stanowił, że właściwy organ administracji publicznej nakazuje inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami jedynie w wypadku, gdy "nie zachodzą okoliczności określone w art. 37". W rozpoznanej sprawie organy nie dokonały żadnych ustaleń mających na celu sprawdzenie, czy spełniona została któraś z przesłanek z art. 37, mimo, iż dopiero wykluczenie takiej sytuacji otwiera możliwość stosowania normy art. 40 cytowanej ustawy. Należy także podnieść, iż art. 40 - w przypadku, gdy zachodzą przesłanki do jego stosowania, stanowi o nałożeniu przez organ na inwestora, właściciela lub zarządcy obowiązku wykonania zmian lub przeróbek, a więc czynności technicznych, których zrealizowanie może doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami. Do czynności takich z pewnością nie można zaliczyć złożenia inwentaryzacji budowlanej czy geodezyjnej, która dopiero pozwoli organowi na dokonanie oceny czy i jakie czynności - zmiany, przeróbki winny być wykonane w obiekcie wybudowanym w warunkach samowoli budowlanej. Z tych wszystkich względów należy uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane oraz art. 7 i 77 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 ust. l a i c i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"(Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II oparto na treści art. 152 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło