IV SA 3874/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący as. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczki. L stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 262 § 2 oraz art. 123 kpa zobowiązał K. S. do wpłacenia zaliczki w wysokości 2000 zł na pokiycie kosztów postępowania t.j. opracowanie opinii technicznej wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane dotyczącej wybudowanego budynku inwentarskiego zlokalizowanego w miejscowości W. popartej inwentaryzacją budowlaną z wyrysowanym przedmiotowym budynkiem na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 w terminie 14 dni od dnia kiedy niniejsze postanowienie stanie się ostateczne. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu zażalenia K. S. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. S. Skarżący podał, że postanowienie [...] Nadzoru Budowlanego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego jest bezzasadna ponieważ decyzja o inwentaryzacji budynku inwentarskiego jest oparta na kłamstwach i łamaniu prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.. 97 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 3 53 poz. 1271 z późn. zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt i i art. 120 w/w ustawy. Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga K. S. umożliwiła wyeliminowanie z porządku prawnego wadliwego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny do stwierdzenia jego nieważności. Artykuł 262 § 2 kpa stanowi, że w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Zatem organ ocenia na zasadzie uznania administracyjnego stosownie do okoliczności sprawy, czy należy od stron żądać zaliczki na poczet kosztów postępowania. Przepis ten powinien mieć zastosowanie zwłaszcza w takim przypadku, gdy konieczne jest przeprowadzenie pracochłonnych badań, ekspertyz, gdy strona domaga się dodatkowych jeszcze opinii biegłych pomimo wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zarówno w doktrynie , jak i orzecznictwie przyjmuje się, że żądanie przez organ zaliczki od strony powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie będzie stronie służyło zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia ( por. uwagi do art. 263 w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 795 ). Nie przysługuje prawo zażalenia na postanowienia podejmowane w zakresie postępowania dowodowego, którego zakres i kształt w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zatem wydane postanowienie przez organ II instancji rozpatrujące zażalenie K. S. zostało wydane z naruszeniem przepisów kpa. Zauważyć należy, że przepisy kpa nie wymieniają wyczerpująco składników kosztów postępowania administracyjnego, jedynie przykładowo niektóre z nich są wymieniane w art. 263 § 1, jednakże z możliwością zaliczenia do nich i innych wydatków ( § 2 ). Obowiązek uiszczenia opłat administracyjnych i kosztów należności z tytułu spodziewanych kosztów postępowania, powstają na podstawie przepisów odrębnych. Ten obowiązek należy odróżnić od spełnienia żądania organu uiszczenia zaliczki na poczet kosztów postępowania ( art. 262 § 2 ). Zaliczka nie jest zaliczana ściśle do kosztów postępowania administracyjnego, a zatem art. 264 § 2 kpa nie ma zastosowania. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) orzeczono jak w wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.