IV SA 3886/03
WyrokWSA w Warszawie2004-02-04
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak groźba wypłaty znacznego odszkodowania, utrata miejsc pracy oraz likwidacja zakładu prowadzącego działalność gospodarczą, mogą stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 161 § 1 k.p.a. (ochrona poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa)?Ratio decidendi
Okoliczności wskazujące na potencjalny obowiązek wypłaty odszkodowania, utratę miejsc pracy oraz likwidację zakładu prowadzącego działalność gospodarczą nie wyczerpują pojęcia "poważnej szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa" w rozumieniu art. 161 § 1 k.p.a. Indywidualny interes obywatela i uszczerbek w jego majątku, nawet znacznych rozmiarów, nie mogą być utożsamiane z tą kategorią prawną. W związku z tym, organ prawidłowo uznał, że przywołane przez skarżących okoliczności nie wypełniają dyspozycji tego przepisu, co skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący B. i M. T. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany lub uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego. Skarżący zarzucili organowi błędną interpretację art. 161 k.p.a., wskazując na potencjalne poważne szkody finansowe dla nich samych, utratę miejsc pracy oraz zniszczenie zakładu prowadzącego działalność gospodarczą. W pozostałym zakresie polemizowali z zasadnością wcześniejszych rozstrzygnięć organów administracji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie WSA Izabela Ostrowska (spr.), WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i M. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego skargę oddala
Syg.akt 7/IV S.A. 3886/03
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2003r. znak [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].07.2003r. odmawiającą zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 161 par.l kpa, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Delegatura w [...] z dnia [...].10.2000r.
W uzasadnieniu swej decyzji organ stwierdził,iż w sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w art. 161 par.l kpa. Ustawodawca, bowiem uzależnił możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej od zaistnienia wyjątkowej sytuacji, jaką jest wystąpienie poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa, jeśli nie można im zapobiec w inny sposób, niż poprzez zmianę lub uchylenie decyzji. Regulacja przewidziana w art. 161 par. 1 kpa ma charakter wyjątkowy w odniesieniu do zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyrażonych w art. 16 kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] Delegatura w [...] decyzją z dnia [...].10.2000r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].12.1997r. nakazującą B. i M. T. rozbiórkę budynku magazynowego wybudowanego na nieruchomości położonej w C. przy ul. K.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że budowę budynku magazynowego zakończono 3.11.1995r. i powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 9.12.1999r. sygn.,akt S.A./Ka 308/98 przyjął, iż dopuszczono się samowoli budowlanej, bowiem w dacie wznoszenia obiektu i kontroli legalności budowy brak było ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wyrokiem z dnia 10.10.2001r. syg. Akt II S.A./Ka 2601/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę na powyższą decyzję, podnosząc,iż wyrażony przez Sąd w wyroku z dnia 9 i2.1999r. 1/00 pogląd o braku legalności budowy był wiążący dla organu orzekającego w sytuacji, gdy nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne. Prawidłowo,więc zdaniem Sądu organ zastosował art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994R. prawo budowlane i orzekł nakaz rozbiórki.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2003r. wnieśli B. T. i M. T. zarzucając organowi błędną interpretację art. 161 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w wyniku wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2000R. Skarb Państwa będzie zobowiązany do wypłacenia skarżącym odszkodowania w kwocie nie mniejszej niż 3 min zł powiększonego o koszt rozbiórki,
- od 8-10 osób utraci stanowiska pracy,
- ostanie bezpowrotnie zniszczony mały zakład prowadzący działalność gospodarczą.
W pozostałym zakresie skarżący polemizują z zasadnością licznych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji w toku postępowania o pozwoleniu na budowę oraz nakazaniu rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art.97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę- prawo o ustroju sądów administracyjnych administracyjnych i ustawę-
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1271).
Skarga jest niezasadna.
Zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych statuuje art. 16 kpa. Zmiana lub jej uchylenie wymaga zgody stron postępowania albo może nastąpić w wyniku zastosowania instytucji szczególnych do których należy tryb przewidziany w art. 161 par 1 kpa. Zaistnienie przesłanek powodujących pozytywne rozstrzygniecie w tym trybie musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek stwierdzić.
Przewidziana w art. 161 § 1 i 2 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania ( wyrok NSA z dnia 26.03.1987r., II S.A. 1553/86, OSP 1988/9/199).
Wskazana w skardze ewentualna groźba obowiązku wypłaty skarżącym znacznego odszkodowania, realna możliwość utraty pracy przez około 10 pracowników oraz likwidacja małego zakładu prowadzącego działalność gospodarczą , nie wyczerpują pojęcia " poważnej szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa" w rozumieniu art. 161 par 1 kpa. Nie można bowiem indywidualnego interesu obywatela i uszczerbku w jego majątku, powstałego na skutek wykonania decyzji administracyjnej, nawet znacznych rozmiarów utożsamiać z pojęciem " poważnej szkody dla gospodarki narodowej" , stanowiącym przede wszystkim kategorię prawną a nie jedynie ekonomiczną.
Za prawidłowe należy więc uznać stanowisko organu, iż okoliczności przywołane przez skarżących nie wypełniają dyspozycji art. 161 par. 1 kpa.
Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy dnia 30.08.2000r.- przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sadów administracyjnych administracyjnych ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło