IV SA 3887/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-02

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, uwzględniając wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje, a następnie odmówił uchylenia własnej decyzji utrzymującej w mocy pozwolenie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 151 k.p.a. przez organ II instancji. Organ ten, uchylając decyzję organu I instancji i decyzję własną utrzymującą w mocy pozwolenie, powinien był również uchylić pierwotną decyzję Prezydenta Miasta J. udzielającą pozwolenia, aby uniknąć pozostawienia w obrocie prawnym sprzecznych decyzji. Ponadto, organ nie zbadał dochowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz nie określił jednoznacznej przesłanki wznowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która w postępowaniu wznowieniowym uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania kuchni letniej na kotłownię. Organ II instancji odmówił uchylenia własnej decyzji z 2001 r., uznając, że wyrok NSA uchylający wcześniejsze decyzje nie ma wpływu na jego decyzję. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na potrzebę ogrzewania domu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla,, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania w postępowaniu wnowieniowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyrku Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania B. i K. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. znak [...] odmawiającej we wznowionym postępowaniu uchylenia swojej własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2001 nr [...] udzielającą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania kuchni letniej na kotłownie oraz przebudowę komina spalinowego w budynku usytuowanym na działce [...] i [...] w J. przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r.,decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. i odmówił udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania w/w opisanym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. Wojewoda [...] wznowił na żądanie B. i K. K. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wyżej opisaną utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z [...] lipca 2001 r. w sprawie pozwolenia na wyżej wymienioną zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego zagadnieniem wstępnym dla decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2001 r. była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] listopada 2000 r. wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 w z art. 51 ust 4 i art. 71 ust 3 Prawa budowlanego - nakazującą A. K. przedłożenie dokumentacji technicznej w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania, inwentaryzację zrealizowanych robót w odniesieniu do stanu poprzedniego planu zagospodarowania działki. Organ ustalił, że wyrokiem z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie II SA/Ka 312/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek zamiejscowy w [...] uchylił decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2000r. i poprzedzającą ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] listopada 2000r. Po wznowieniu postępowania na mocy wyżej opisywanego postanowienia, organ stopnia wojewódzkiego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r., uznając, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wyżej opisany nie ma wpływu na wzruszenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Tego poglądu nie podzielił organ II instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku wskazał, że norma art. 71 ust 3 ustawy Prawo budowlane odnosi się do sytuacji gdy samowolna zmiana sposobu użytkowania połączona jest z podjęciem i prowadzeniem robót budowlanych innych niż budowa stąd likwidacja samowoli odbywa się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania, jedyną decyzja jaką może podjąć organ nadzoru budowlanego jest decyzja nakazująca sprawcy samowoli przywrócenie poprzedniego użytkowania na podstawie art. 66 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zatem niedopuszczalna była w niniejszej sprawie procedura legalizacyjna z art. 51 w/w ustawy. W świetle powyższego podglądu, zadaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wadliwa była decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2001 r. - udzielająca takiego pozwolenia i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. (wyżej opisane). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2003 r. A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że kotłownia jest jej niezbędnie potrzebna do ogrzewania domu, nie rozumie determinacji sąsiadów w żądaniu jej likwidacji, bardzo żałuje , że nie dopełniła "obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowana argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych przyczyn niż te które wskazała skarżąca. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisu art. 151 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji jaka zapadła po wznowieniu postępowania tj. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. i uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2001 r. udzielającą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania kuchni letniej. Zatem w okolicznościach tego rozstrzygnięcia powinien był uchylić też decyzje Prezydenta Miasta J. wyżej opisaną. Ograniczenie się do rozstrzygnięć, jak w zaskarżonej decyzji, prowadzi do pozostawienia w obiegu prawnym dwu sprzecznych decyzji: Prezydenta Miasta J. z dnia [...] lipca 2001 r. oraz zaskarżonej, którą odmawia się uchylenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem Sądu, organ II instancji w postępowaniu wznowieniowym nie zbadał tez okoliczności dochowania terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie jeżeli przyjąć, że przesłanką wznowienia postępowania było orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w [...] - wyrok z dnia 4 grudnia 2002 r. w sprawie o sygnaturze akt II S.A./Ka 312/01, należałoby ustalić, kiedy dochodzący wznowienia dowiedział się o tym orzeczeniu, w szczególności czy byli obecni na ogłoszeniu wyroku w dniu 4 grudnia 2002 r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest określenia jednoznacznej przesłanki wznowieniowej przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia. W szczególności w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. jako podstawę do wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zaś w uzasadnieniu tego postanowienia mówi się o rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, co sugeruje przesłankę opisaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 7 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji będzie miał na uwadze, że jest powołany do jej rozpoznania w całokształcie, a obowiązek ten wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, postępowania, które wedle rozwiązań przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje wznowienie sprawy i rozstrzygnięcie. Organ oceni czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 kpa. Po rozstrzygnięciu kwestii powyższej rzeczą organu będzie ponowna ocena czy faktycznie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania, tj. czy opisywany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przesłanka z art. 145 kpa, organ ją wskaże i uzasadni w okolicznościach sprawy. Organ rozważy czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowy w sprawie wpłynął na szeroko rozumianą podstawę prawna ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. , która zapadła w trybie art. 71 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Dopiero ustalenie, że doszło do uchylenia lub zmiany tej podstawy musiałoby wywrzeć wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Uchylenie innej decyzji organu administracji nie wywołuje bowiem skutku automatycznie, a daje jedynie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania. Wydając decyzję organ będzie miał także na uwadze wyżej opisaną przez Sąd zasadę co do zakresu rozstrzygnięć w postępowaniu wznowieniowym. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania opisanych wyżej, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło