IV SA 389/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły datę samowoli budowlanej, nakazując rozbiórkę obiektu, gdy skarżący twierdzi, że obiekt istniał od kilkudziesięciu lat i stanowił część budynku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu nierozważenia przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności daty powstania samowoli budowlanej. Brak takiego ustalenia uniemożliwia ocenę zgodności decyzji z prawem i zarzutów skargi. Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą H. Z. rozbiórkę samowolnie dobudowanego wiatrołapu. Skarżąca zarzuciła, że wiatrołap istniał od kilkudziesięciu lat i stanowił część budynku. Organy ustaliły, że dobudowa nastąpiła w sierpniu 2002 r., jednak brak było dowodów na potwierdzenie tej daty.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz (spr.), As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nakazującą H. Z. rozbiórkę wiatrołapu dobudowanego do budynku na posesji w J. gm. I.
W uzasadnieniu podniesiono, że H. Z. w sierpniu 2002 r. do istniejącego budynku dobudowała samowolnie wiatrołap o wymiarach 2,05 x 5,00m – murowany o dachu jednospadowym, pokrytym eternitem falistym.
W tych okolicznościach organ I instancji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego wiatrołapu.
Organ odwoławczy podzielił zasadność tego rozstrzygnięcia, podkreślając, iż spełnione zostały przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego.
W skardze złożonej do Sądu na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego H. Z. zarzuciła brak uwzględnienia faktu, że wiatrołap był wybudowany wraz z budynkiem prawie 50 lat temu i stanowi nierozerwalną cześć budynku. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia i podtrzymał swoje stanowisko z decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu wobec nie wyjaśnienia w sprawie wszystkich istotnych okoliczności.
W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że H. Z. dopuściła się samowoli budowlanej polegającej na dobudowaniu do zajmowanego budynku wiatrołapu o wymiarach 2,05 x 5,00m.
Wiatrołap jest murowany o jednospadowym dachu eternitowym. Ustalenie to wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w J. w dniu [...] października 2002 r. przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w R. W oględzinach tych uczestniczyła H. Z. Z treści protokołu wynika, iż inwestorka w sierpniu dokonała dobudowy wiatrołapu opisanego wyżej. Brak jest ustalenia w protokole daty – kiedy pobudowano sporny wiatrołap. Także na sporządzonym szkicu brak jakichkolwiek informacji na temat daty wybudowania wiatrołapu.
Protokół i szkic to jedyne dowody przeprowadzone w sprawie przedmiotowej samowoli. Na temat daty jej dokonania nie przesłuchano inwestorki Z. ani nie dokonano żadnych ustaleń.
Jest to bardzo istotna okoliczność, bowiem w zależności od tego, kiedy miała miejsce samowola budowlana, zależy zastosowanie obowiązującej w tej dacie regulacji prawnej.
W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdza, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy dowolnie ustaliły, żer H. Z. w sierpniu 2002 r. dopuściła się samowoli budowlanej. Nie znajduje to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Organ odwoławczy z naruszeniem swego obowiązku kontrolnego w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu inwestorki, a przede wszystkim do jej twierdzeń, że wiatrołap przedmiotowy stanowi nierozerwalną część budynku, w którym zamieszkuje i wykonany był wraz z budynkiem w latach sześćdziesiątych. W latach 90 budynek został zaadoptowany na mieszkalny.
Zarzuty te powtórzyła skarżąca Z. w złożonej skardze na decyzję odwoławczą. Brak wyjaśnienia przez organ powyższych okoliczności dotyczących daty realizacji wiatrołapu, wyklucza możliwość dokonania oceny przez Sąd zaskarżonej decyzji, jej zgodności z prawem, jak i odparcia zarzutów skargi o niezasadnym nakazie rozbiórki.
Stanowi to konieczność uchylenia decyzji obu instancji wydanych z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.
Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło