IV SA 3905/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie ( NSA, As. WSA Halina Kuśmirek (spr.), Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg H. M, G. M., M. G.-H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ośrodka hodowli pstrągów skargi oddala 7/IV SA 3905-3907/03 Uzasadnienie. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. na podstawie art. 149 § 3 kpa , po rozpatrzeniu wniosku H. i G. M. oraz M. G. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę ośrodka hodowli pstrągów w miejscowości N. ( działka nr [...]) obręb O. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż pismem z dnia [...].06.2003 r. wnioskodawcy H. i G. M. oraz M. G.zostali wezwani do wykazania interesu prawnego lub obowiązku opartego na konkretnym przepisie prawa, zgodnie z art. 28 kpa. W piśmie z 7.07.2003 r. wnioskodawcy nie wykazali, że są stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. G.-H. oraz H. i G. M. Uznali oni, że decyzja naruszyła przepis art. 28 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa bowiem wnioskodawcom służy prawo własności najbliższych względem miejsca inwestycji gospodarstw pstrągowych leżących w zasięgu bezpośredniego oddziaływania wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę robót budowlanych i związane z tym uprawnienia w zakresie ochrony tego prawa. Wnioskodawcom przysługuje na podstawie wydanych decyzji administracyjnych prawo korzystania z wód, które może zostać zakłócone lub zniweczone tak w procesie budowlanym, jak i na skutek wykonywania urządzeń wodnych objętych pozwoleniem. Wnioskujący byli stroną postępowania w postępowaniu wodnoprawnym o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych inwestora, a pozbawiono ich udziału w dalszych procesach inwestycyjnych bez prawa wypowiedzi w sprawach budowy tych urządzeń wodnych i kontroli rozwiązań projektowych z ustaleniami pozwolenia wodnoprawnego. Nieprawidłowo zdaniem odwołujących na nich przerzucony został ciężar dowodu okoliczności istnienia przesłanek z art. 145 § 4 i 8 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09. 2003 r. nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące uprawnień strony postępowania administracyjnego oraz konieczności wykazania przez nią interesu prawnego. Uznał, iż z załączonych map geodezyjnych wynika, iż teren działek wnioskodawców od miejsca inwestycji oddziela kilka innych nieruchomości. Wnioskodawcy prowadza hodowlę pstrągów czyli działalność, którą zamierzają podjąć inwestorzy. Zdaniem organu mają więc oni interes faktyczny , a nie prawny w podjęciu postępowania wznowieniowego. Okoliczność, iż byli oni stroną postępowania przy udzielaniu inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego nie ma wpływu na ich uprawnienia jako strony przy pozwoleniu na budowę. Wstrzymanie wykonania przez NSA decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nie ma wpływu na badanie wniosku o wznowienie postępowania. Skargi na tą decyzję złożyli H. i G. M. oraz M. G.-H. W skargach zakwestionowali oni pogląd organów administracyjnych nie uznających występowania po stronie skarżących interesu prawnego. Mają oni bowiem prawą ochronę własności nieruchomości położonych w dalszym, a nie bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, przed imisjami powodowanymi w toku budowy, a także imisjami będącymi następstwem przyjęcia określonych rozwiązań projektowych w tej inwestycji . Skarżący są właścicielami urządzeń wodnych położonych poniżej biegu rzeki. Brali oni udział w udzielonym inwestorowi pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie urządzeń wodnych objętych pozwoleniem na budowę. Zarzucili decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez nieudzieleniu skarżącym dodatkowego terminu do przedstawienia dowodów do uznania ich za strony postępowania oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez nieuznanie, iż zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, gdy pozwolenie na budowę oparte zostało o pozwolenie wodnoprawne, a inwestor utracił prawo do korzystania z niego na skutek wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu wodnopranym przez NSA. W fazie realizacji inwestycji mogą zostać zmienione przepływy wody, będzie ona zanieczyszczona w skutek robót ziemnych, co musi wpłynąć na warunki hodowli w gospodarstwie hodowlanym skarżących i świadczą o ich interesie prawnym do uczestnictwa w pozwoleniu na budowę. Budowa spornej inwestycji i istnienie nowych obiektów będzie w sposób bezpośredni oddziaływać na sytuację prawną skarżących wynikającą z pozwoleń wodnoprawnych, a nie prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej nieuwzględnienie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi nie są zasadne. Kwestionowana przez skarżących decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna z prawem. Zasadna jest ocena zarówno organu I instancji i organu odwoławczego, iż skarżący nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa , we wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu,, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek '". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia zawiązku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normę prawa materialnego a sytuację prawną konkretnego podmiotu prawa polegającą na tym, że akt stosowania tej normy ma mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W przypadku decyzji o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji oprócz inwestora i innych osób mogących także wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym, mają również właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. Oni bowiem jako tzw. "osoby trzecie " uprawnione są do żądania zarówno od inwestora jak i organu udzielającego pozwolenia na budowę, zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 6 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji. W sprawie jest ewidentne iż skarżący prowadzą hodowle pstrągów, jednakże nie w bezpośrednim sąsiedztwie powstającej inwestycji. Nie mogą więc być uznani za "osoby trzecie" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Mają oni niewątpliwie interes faktyczny w kwestionowaniu prawidłowości pozwolenia na budowę konkurencyjnej inwestycji, jednakże w świetle przepisów prawa budowlanego nie posiadają oni interesu prawnego do takich działań. Ponieważ skarżący w swojej działalności korzystają z tego samego akwenu wodnego, co inwestorzy, posiadają oni legitymację procesową do uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym udzielenia inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego. I w postępowaniu takim uczestniczyli. Nie oznacza to natomiast rozciągnięcia uprawnień w dziedzinie przepisów wodnoprawnych na postępowanie objęte ustawą prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił więc pogląd organów administracyjnych o braku legitymacji procesowej po stronie skarżących do wszczęcia postępowania kwestionującego pozwolenie na rozbudowę ośrodka pstrągów, planowego do realizacji na nieruchomości nie sąsiadujących z nieruchomością skarżących. Sąd Administracyjny zastanawiał się natomiast czy ocena legitymacji mogła nastąpić na etapie badania wniosku o wznowienie postępowania, czy też nie powinna zostać przeprowadzona dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania możliwe jest z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miało miejsce w sytuacji, gdy np.: żądanie wszczęcia postępowanie złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie ( Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz - Wydawnictwo CM. Beck - Warszawa 1998 r. ). Skoro zaś bez potrzeby dokonywania postępowań wyjaśniających przy formalnym badaniu wniosku skarżących o wznowienie postępowania, organ jednoznacznie ustalił, iż nieruchomość skarżących nie graniczy z działką inwestorów, zdaniem Sądu było możliwe uznanie braku uprawnień strony już na wstępnym etapie postępowania. Na tym etapie stosownie do art. 149 § 2 kpa nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia. Taka ocena może nastąpić w toku wznowionego postępowania po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc po spełnieniu wymogów formalnych wniosku (termin, legitymacja procesowa itp. ) Z tych względów wbrew zarzutom skargi organy administracyjne nie mogły badać zaistnienia podstaw wznowieniowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.