IV SA 3908/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-03
Skład orzekający: Anna Żak, Wojciech Mazur, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, których nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, mają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli ich nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., musi być chroniony przez normy prawa i wynikać z uprawnień lub obowiązków opartych na prawie materialnym. Właściciele nieruchomości sąsiednich posiadają przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę tylko wtedy, gdy ich działka sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycji.Stan faktyczny
Skarżący D. i J. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że ich działka nr [...] graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżących za niemające przymiotu strony, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, oddzielona jest działką drogową. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i utrzymywanie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej prawo budowlane.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędzia WSA Wojciech Mazur ( spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
7/IV S.A. 3908/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku D. i J. K. na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1997 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawcy nie zostali uznani za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1997 r. Nieruchomość wnioskodawców / działka nr [...] / nie graniczy bezpośrednio z terenem gdzie została zrealizowana inwestycja B. i L. W. / działki [...] oraz [...] /, gdyż działki te oddziela nieruchomość Skarbu Państwa przeznaczona pod drogę publiczną. Wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego,który mógłby zostać naruszony w przedmiotowym postępowaniu, dlatego też uznano, że nie mają przymiotu strony i odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. K. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w procesie budowlanym, co do zasady przymiot strony posiada właściciel nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem planowanej inwestycji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestorów [...] i [...] w związku z tym odwołujący się nie był i nie jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia B. i L. W. pozwolenia na budowę. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. ma miejsce między innymi wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania, dlatego też decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli D. i J. K. zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Skarżący twierdzą, iż są stroną postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę B. i L. W.gdyż ich działka nr [...] graniczy z działkami gdzie została zrealizowana inwestycja o nr [...] i [...]. Ponadto podniesiono w uzasadnieniu skargi, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1997 r. rażąco narusza art. 5 i inne Prawa budowlanego i prawa energetycznego w szerokim zakresie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż po stronie skarżących nie istnieje interes prawny lub obowiązek w rozumieniu art. 28 k.p.a. upoważniający do wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 158 § 2 k.p.a., gdyż ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji a w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji oprócz inwestora i innych osób, mogących wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym, mają także właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zanim zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, na żądanie strony, należy ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie. Nie zawsze, bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest stroną. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art. 28 k.p.a, który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek".
Interes prawny, o którym stanowi art. 28 k.p.a, to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego /wyrok NSA z dnia 8 października 1987 r., IV SA 498/87, GAP 1988, Nr 16/.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje /poza inwestorem/ także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę /por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71/.
W przedmiotowym postępowaniu skarżący podnoszą, iż ich działka o nr [...] graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji tj. z działkami o nr nr [...] i [...]. Z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września 1997 r. wydanej przez Burmistrza M. wynika, iż inwestycja B. i L. W. ma być realizowana na działkach o nr nr [...] i [...]. Ze znajdującego się w aktach planu /projekt budowlany/ a przedstawiającego położenie działek ewidencyjnych na przedmiotowym terenie wynika, iż nieruchomość gdzie ma być realizowana inwestycja oddzielają od działki skarżących działki nr nr [...] i [...] przeznaczone pod drogi. Skarżący w skardze operują innymi numerami działek / [...] i [...] / ale najprawdopodobniej, bo to nie wynika z akt administracyjnych, były to działki, z których w wyniku podziału wyodrębniono działki będące terenem inwestycji. Nie ma to jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi, ponieważ w w/w decyzji o warunkach zabudowy wymieniona jest aktualna numeracja ewidencyjna działek. Mając powyższe na uwadze trudno wykazać, jaki to interes prawny skarżących został naruszony w badanym przez sąd postępowaniu, tym bardziej, iż skarżący nie precyzują tego w skardze. Dołączone do skargi załączniki nie potwierdzają w żaden sposób naruszenia interesu prawnego skarżących a jedynie nieporozumienia pomiędzy inwestorami a skarżącymi na tle korzystania z energii elektrycznej w budynku, w którym wspólnie zamieszkiwali, co w przedmiotowym postępowaniu nie ma żadnego znaczenia, ponieważ inwestycja jest realizowana na innej nieruchomości.
Prawidłowo, zatem organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. gdyż taka decyzja może zostać podjęta po zaistnieniu przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych a taką przyczyną o charakterze podmiotowym jest wniesienie żądania przez podmiot nie będący stroną.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło