IV SA 3909/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-10

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji, może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji, traci samodzielny byt prawny i nie posiada przymiotu ostateczności. W związku z tym nie może być zmieniona ani uchylona w trybie art. 155 k.p.a., który dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych. Ostateczną decyzją w sprawie jest decyzja organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. wniósł o zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę konstrukcji stalowej hali na podstawie art. 155 k.p.a. Organy administracji odmówiły zmiany, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji nie posiada przymiotu ostateczności, gdyż została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i błędną interpretację przepisów przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. skargę oddala. A. G. wniósł o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 1994r. nr [...] nakazującej wnioskodawcy rozbiórkę konstrukcji stalowej hali na działce o nr [...] w R.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...], odmówił zmiany powyższej decyzji. Organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego była przedmiotem rozpoznania organu II instancji. Oznacza to. iż przymiot ostateczności przysługuje tylko i wyłącznie decyzji Wojewody [...]. Wobec powyższego , ze względu na brak ostateczności należało odmówić zmiany decyzji w tym trybie. W odwołaniu od decyzji A. G. podniósł, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ponieważ nie badał czy zachodzą przesłanki określone w art. 155 k.p.a., strona nie uczestniczyła w postępowaniu, ponadto organ wydał decyzję przed upływem 30 dniowego terminu, który przysługiwał stronie na wniesienie skargi do NSA na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem organu iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nie posiada przymiotu ostateczność W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu Rejonowego wydał decyzję merytorycznie orzekającą w sprawie, zaś decyzja Wojewody nie może funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym ponieważ nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zatem uznać, iż przymiot decyzji ostatecznej uzyskała decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z uwagi na fakt, iż zawarte w niej rozstrzygnięcia merytoryczne funkcjonują w obrocie prawnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . Organ uznał, iż decyzja rozbiórkowa nie może być wolą stron zmieniona lub uchylona, ponieważ organ jest zobowiązany w przypadku wyczerpania przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego do orzeczenia rozbiórki. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. G.. Zarzucił decyzji naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, naruszenie art. 8 k.p.a., art. 10 oraz art. 16 k.p.a. poprzez błędną interpretację oraz brak wykonania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaleceń zawartych w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003r. wydanej w trybie art. 138 §2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich uchybień, bądź naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią przepisu art. 155 k.p.a. możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji w tym trybie została przez ustawodawcę ograniczona jedynie do decyzji ostatecznych. Jak trafnie wskazały organy administracji w uzasadnieniach decyzji, decyzja, co do której skarżący złożył wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a., takiego przymiotu nie posiada. W stosunku do przedmiotowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego P. z dnia [...] lutego 1994r. nakazującej rozbiórkę należącego do skarżącego obiektu budowlanego, w wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, został uruchomiony tryb odwoławczy, i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r, powyższa decyzja na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. została utrzymana w mocy. Zasadnie zatem organy administracji wskazały, iż przymiot ostateczności służy tylko i wyłącznie decyzji Wojewody [...]. W myśl art. 16 § 1 kpa decyzja ostateczna to taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Przepis ten ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości. Z przytoczonego wyżej zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Uruchomienie trybu odwoławczego i wydanie decyzji przez organ II instancji powoduje, iż decyzja organu I instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego. Pozostaje ona w obrocie prawnym dlatego, że utrzymał ją w mocy organ odwoławczy. Wynika to z zasady dwuinstancyjnego postępowania odwoławczego uruchamianego na wniosek strony. W wyniku wniesionego odwołania następuje bowiem przeniesienie kompetencji ( z wyjątkiem o którym mowa w art. 132 k.p.a.) do rozpatrzenia sprawy w całym jej zakresie. Zasada dwuinstancyjności postępowania polega bowiem nie tylko na możliwości wniesienia odwołania do organu II instancji, lecz przede wszystkim zapewnia stronie ponowną ocenę sprawy przez inny organ. Decyzją ostatecznie załatwiającą sprawę co do istoty jest w tej sytuacji decyzja organu odwoławczego. Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji ma niewątpliwie charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, podjętego przez organ odwoławczy. Tego typu decyzję organ odwoławczy podejmuje tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania sprawy organ odwoławczy podjąłby decyzję identyczną w swej treści jak zaskarżona decyzja organu I instancji. Tak też NSA w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985r. sygn.akt III SA 730/85 (M.Szubiakowski i In., Postępowanie administracyjne-ogólne, podatkowe i egzekucyjne, C.H.Beck, Wwa 2002, s. 189). Kierowanie wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. do decyzji pierwszoinstancyjnej nie znajduje zatem uzasadnienia w przepisach prawa. . Nie znajdują uzasadnienia również pozostałe zarzuty skarżącego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 10 k.p.a., w stopniu, który miałby wpływ na rozpatrzenie sprawy, ponieważ skarżącemu doręczane były wydawane w toku postępowania decyzje administracyjne, miał możliwość zarówno wniesienia odwołania, jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie może ostać się również zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Organ zebrał bowiem materiał dowodowy i rozpatrzył go w stopniu pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło