IV SA 3923/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, WSA As. WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, znajdującego się bezpośrednio nad stacją transformatorową, ma status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej stacji, nawet jeśli organ uznał, że przysługuje on jedynie wspólnocie mieszkaniowej lub jej zarządowi?Ratio decidendi
Właściciel lokalu mieszkalnego, znajdującego się bezpośrednio nad stacją transformatorową, której funkcjonowanie może powodować uciążliwości, posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej stacji, jeśli wykaże swój własny, indywidualny interes prawny. W takim przypadku nie musi on korzystać z pośrednictwa zarządu wspólnoty mieszkaniowej.Stan faktyczny
E. W. wniosła o nakazanie usunięcia nieprawidłowości związanych ze stacją transformatorową znajdującą się w budynku wspólnoty mieszkaniowej, bezpośrednio pod jej lokalem mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając brak podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że E. W. nie przysługuje status strony, a jedynie zarządowi wspólnoty. E. W. złożyła skargę do sądu, argumentując, że jako właścicielka lokalu bezpośrednio nad stacją, posiada indywidualny interes prawny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie ( WSA, As. WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Pismem z dnia [...] października 2002 roku E. W. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z wnioskiem o wydanie w trybie art. 66 i art.81 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) decyzji nakazującej Spółce Akcyjnej [...]usunięcie nieprawidłowości związanych ze stacją transformatorową nr [...]. Stacja ta znajduje się w pomieszczeniu znajdującym się na parterze budynku należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. w W. Lokal będący własnością wnioskodawczyni o nr [...] znajduje się na I piętrze bezpośrednio nad stacją transformatorową. Pomieszczenie w którym znajduje się stacja nie jest dostosowane do prawidłowego użytkowania tej stacji. Użytkowanie stacji powoduje zdaniem E. W. powstawanie hałasów i drgań o poziomie znacznie przekraczającym polskie normy i nie ma możliwości ochrony użytkowników budynku przed szkodliwym oddziaływaniem tych zjawisk.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] na podstawie art.104 i art.lO5§l kpa umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki stacji co uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art.lO5§l kpa.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. W. podnosząc zarzut, iż nie wnosiła o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części lecz o usunięcie istniejących nieprawidłowości związanych z jego funkcjonowaniem w trybie art. 66 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.l38§l pkt.3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że E. W. nie przysługuje status strony postępowania. Przymiot strony posiada Zarząd Budynków Komunalnych "[...]", który reprezentuje najemców i właścicieli poszczególnych mieszkań. Poszczególnym najemcom i właścicielom status strony natomiast nie przysługuje.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła E. W. podnosząc zarzut, iż jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na I piętrzę budynku mieszczącego się przy ul. P. w W. Lokal jej znajduje się bezpośrednio nad stacją transformatorową należącą do [...] S.A. Stacja ta znajduje się w pomieszczeniu będącym częścią wspólną nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. P. W skardze skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania oraz podnoszone w nim zarzuty dotyczące funkcjonowania stacji. Nadto stwierdziła, że skoro jest właścicielem lokalu położnego w sąsiedztwie stacji transformatorowej, której funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla korzystania z sąsiednich nieruchomości to może być ona stroną postępowania w rozumieniu przepisów kpa. Stwierdziła też, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój własny indywidualny interes prawny, osobisty i skonkretyzowany to może on działać jako strona w rozumieniu art.28 kpa.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.28 kpa.
Podzielić należy pogląd [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej jest Zarząd tej Wspólnoty, ale tylko wówczas gdy Wspólnota Mieszkaniowa jest tzw. Dużą Wspólnotą Mieszkaniową tj. gdy liczba wyodrębnionych lokali przekracza siedem.
Zgodnie z treścią art.6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali Wspólnota Mieszkaniowa może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, a zatem jest tzw. ułomną osoba prawną. Mimo tego, że nie posiada osobowości prawnej może być podmiotem praw i obowiązków.
Z kolei z treści art. 21 ust.l tejże ustawy wynika, że to Zarząd kieruje sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między Wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali jeśli Wspólnota ma wyodrębnionych więcej niż siedem lokali. Jeśli lokali jest mniej niż siedem Wspólnota nie musi posiadać wyodrębnionego Zarządu. Do Zarządu Małą Wspólnotą stosuje się wówczas odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z treścią art.201 k.c jeśli sprawa dotyczy czynności zwykłego zarządu konieczne jest na podjęcie czynności uzyskanie zgody większości współwłaścicieli. Jeśli sprawa dotyczy czynności przekraczającej zwykły zarząd to zgodnie z treścią art. 199 kc konieczne jest uzyskanie na podjęcie czynności zgody wszystkich współwłaścicieli.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje ukształtowany pogląd, że w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak np. Wspólnoty Mieszkaniowe czy Spółdzielnie.
W wyroku z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97 (niepublikowany) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "nie podziela stanowiska, iż we wszystkich sytuacjach za członków Wspólnoty Mieszkaniowej działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej zarząd.
Jeśli członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota".
Zdaniem Sądu uznać należy, iż w niniejszej sprawie E. W. przysługuje jej status strony postępowania. Skarżąca wykazała w toku postępowania, iż jej mieszkanie znajduje się bezpośrednio nad pomieszczeniem, w którym umiejscowiona jest stacja transformatorowa. Takie umiejscowienie stacji transformatorowej oraz mieszkania skarżącej może powodować, iż skutki działania stacji dotyczą przede wszystkim jej mieszkania. Właściciele mieszkań znajdujących się na wyższych piętrach budynku mogą nie odczuwać żadnych dolegliwości związanych z działaniem stacji i mogą nie być zainteresowani toczącym się postępowaniem. Skarżąca zdaniem Sądu wykazała własny indywidualny interes prawny uzasadniający jej uczestnictwo w postępowaniu. Jej odwołanie winno zostać więc rozpoznane merytorycznie przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie musi ona zdaniem Sądu dla ochrony swoich interesów korzystać z pośrednictwa Zarządu Wspólnoty.
Z powyższych względów na podstawie art. 145§lpkt.lc i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło