IV SA 3928/01
WyrokWSA w Warszawie2004-08-04
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Andrzej Gliniecki, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie art. 155 k.p.a. bez zgody wszystkich stron, jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja zmieniająca ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie art. 155 k.p.a. bez zgody wszystkich stron postępowania, jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak zgody wszystkich stron jest warunkiem sine qua non wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta zmieniającej decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę domu letniskowego, uznając, że zmiana ta powinna nastąpić na podstawie art. 36a Prawa budowlanego, a nie art. 155 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, wskazując na rażące naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki. Skarżący zarzucili organom pominięcie dokumentów (zgoda sąsiada) i błędną interpretację przepisów, a także sprzeczność stanowisk organów w innych sprawach. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. # SWYROK Sentencja - Wyrok
Wojewoda [...] decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2001 r., działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji nr [...]z dnia [...] stycznia 1998 r. Prezydenta Miasta [...] zmieniającej w części dotyczącej domu letniskowego decyzję z dnia [...] lipca 1996 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. i Z. B. pozwolenia na zadaszenie wjazdu do garażu oraz budowę domu letniskowego przy ul. D.w W..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż kontrolowaną decyzją Prezydent Miasta [...]zmienił ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, przy czym zmiana ta dotyczyła zmiany planowanej funkcji domu letniskowego na jednorodzinny. Jako podstawę procesową tej decyzji organ wskazał art. 155 kpa.
Zdaniem Wojewody [...] decyzja z dnia [...] stycznia 1998 r. dotknięta jest wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (decyzja wydana bez podstawy prawnej), bowiem zmiana ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę winna nastąpić w oparciu o art. 36a ustawy Prawo budowlane, a nie jak to się stało – w trybie art. 155 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2001 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i Z. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał argumentację Wojewody [...] za błędną, bowiem błędnej wykładni, bądź błędnego zastosowania przepisu nie można uznać za brak podstawy prawnej. Natomiast za naruszenie prawa, lecz nie noszące cechy rażącego, organ odwoławczy uznał zastosowanie art. 155 kpa zamiast art. 36a Prawa budowlanego.
Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż projekt zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.1998 r. w sposób rażący narusza § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 .12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem w przedmiotowym budynku ściana zwrócona w stronę działki nr ew. [...] zawiera otwory okienne i usytuowana jest w odległości 3 metrów od granicy, a to uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. l-
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i Z. B. domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Skarga zarzuca, iż organy obu instancji całkowicie pominęły znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, a mianowicie zgodę właściciela działki sąsiedniej na zbliżenie do granicy, a także ewentualny błąd co do pomiaru geodezyjnego. Zdaniem skarżących, z planów zagospodarowania wynika, iż nie ma innej możliwości usytuowania budynku niż ten jaki został zrealizowany na gruncie, co organy winny badać w toku niniejszego postępowania.
Zastrzeżenie skarżących budzi także fakt, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z z dnia [...] października 2001 r. znak [...]dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1996 r. zajął całkowicie odmienne stanowisko co do interpretacji § 12 cytowanego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu nieważnościowym, o charakterze nadzwyczajnym mającym na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji rażąco wadliwych, organy zobligowane były do wnikliwej analizy jej treści oraz podstawy prawnej jej wydania w kontekście zaistnienia którejkolwiek z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
W tym miejscu należy zauważyć, iż rozważania obu instancji dotyczące prawnej podstawy kontrolowanej decyzji nie zasługują na aprobatę. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.1998 r., wskazuje jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 155 kpa umożliwiający zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji na mocy której strona nabyła prawo, po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych, nie wykluczając zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Dokonując kontroli omawianej decyzji nie można jednak tracić z pola widzenia, iż prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego z udziałem tych samych stron. Przy czym zgoda wszystkich stron stanowi warunek sine qua non wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w tym trybie, a jej brak prowadzi do rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa (vide wyrok NSA z dnia 05.01.2000 r., sygn. akt I SA 1826/98 Lex nr 57178).
W aktach postępowania administracyjnego, poza wnioskiem inwestorów (interpretowanym jako zgoda), brak zgody pozostałych stron w tym pozostałych współużytkowników wieczystych działki nr ew. [...]przy ul. D. w W. na, której miała zostać zrealizowana inwestycja, będąca przedmiotem kontrolowanej decyzji.
Należy więc uznać, iż zasadnie organy stwierdziły, iż decyzja z dnia [...].01.1998 r. rażąco narusza przepisy prawa i jako taka winna zostać usunięta z obiegu prawnego.
Odnoszą się do zarzutu błędnej interpretacji § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to zarzut ten należy uznać za całkowicie chybiony.
Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, iż ustawodawca pozostawił możliwość zmiany wolą stron lub decyzją organu jedynie odległość o której mowa w § 12 ust. 4 pkt 2 – regulującym odległość budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów. Przy czym budowa budynku ścianą bez otworów w stronę granicy nieruchomości w odległości mniejszej niż 3m winna być traktowana na tych samych zasadach co budowa bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią (wyrok NSA z dnia 26.09.2002 r., sygn. akt IV SA 2817/01, nie publikowany).
Zgodnie z brzmieniem § 12 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia, dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi minimalna odległość zabudowy z działką sąsiednią wynosi 4m. Treść przepisu w tym zakresie jest jednoznaczna i nie może być przedmiotem swobodnej oceny organów administracyjnych, nawet w przypadku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na odmienne rozwiązanie i również wówczas gdy nie rodzi to zwiększonych uciążliwości dla zabudowy sąsiednich działek a plan zagospodarowania działki uniemożliwia inne usytuowanie konkretnego budynku.
W świetle powyższego zaskarżonej decyzji nie można zarzucić błędnej interpretacji przepisu § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 .12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Należy także podkreślić, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r., do której odwołuje się skarga, nie była przedmiotem oceny legalności w sprawie niniejszej, ale sami skarżący wskazują, iż odnosi się ona do innej decyzji Prezydenta Miasta [...] z innej daty ([...].07.1996 r.).
Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, z 2003 r. nr 124 poz. 1153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło