IV SA 3940/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi I. i M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2003 r. Nr. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.decyzją z dnia [...]czerwca 2003 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. ) nakazał W. M.rozbiórkę ściany z bloczków szklanych ( luksferów ) o długości 3 m i wysokości 2,5 m , murowanej ściany z otworem drzwiowym o długości 2,4 i wysokości 2,5 m, wymurowanego kominka grillowego z kominem murowanym, zadaszenia konstrukcji stalowej z pokryciem z płyt onduline o długości 6 m i szerokości 3 m - wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] przy A. w M . W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał , że w dniu [...] czerwca 2003 r. przeprowadzono oględziny i stwierdzono , że W.M. w 2003 r. dobudował do istniejących budynków wiatę o ścianach murowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę . Wiata powstała przez domurowanie dwóch ścian do istniejącej wnęki i przykrycie dachem . Wiatę wykonano przy granicy działki sąsiedniej należącej do małżonków S. a w jej wnętrzu wymurowano kominek grillowy z kominem murowanym. Organ uznał , że lokalizacja tego obiektu jest niezgodna z przepisami § 12 ust 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 , poz. 690 ) . W myśl tych przepisów budynki usytuowane równolegle w stosunku do granicy działki powinny znajdować się w odległości 4 m , gdy posiadają okna lub drzwi bądź 3 m , gdy nie posiadają otworów . Odwołanie od tej decyzji w dniu [...] lipca 2003 r. złożył W. M. Podniósł w nim , że przedmiotowy obiekt to grill ogrodowy czyli obiekt małej architektury , który zwolniony jest od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem inwestora wykonał on ogrodzenie i zadaszenia przestrzeni pomiędzy istniejącymi ścianami budynków. Twierdził , że ogrodzenie nie jest ścianą budynku a przestrzeń między trzema ścianami istniejących budynków nie może być uznana za budowlę ani budynek . Podniósł nadto , że budowa ogrodzeń od strony działek sąsiednich nie wymaga zgłoszenia Po rozpatrzeniu odwołania [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji . W uzasadnieniu tej decyzji wskazał , że po wejściu w życie w dniu [...] lipca 2003 r. znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego ( ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw -. Dz. U. Nr 80, poz. 718 ) istnieją możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Organ odwoławczy orzekając po tej dacie musiał uwzględnić zmieniony stan prawny . Dlatego uznał , że wobec zmiany prawa organ I instancji będzie musiał zbadać sprawę w zakresie tego czy przedmiotowy stan faktyczny wypełnia przesłanki wynikające z przepisów art. 48 ust. 2 i następnych Prawa budowlanego a zatem czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej . Organ wyraził pogląd , że znowelizowane przepisy pozwalają zakwalifikować przedmiotowy kominek grillowy jako obiekt architektury ogrodowej ( art. 3 pkt 4 b ) a tym samym jako obiekt małej architektury na wykonanie którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli sąsiedzi inwestora I i M. małżonkowie S. . W skardze podnieśli , że wybudowanego budynku nie można zakwalifikować jako obiektu architektury ogrodowej . Wykonany został w zwartej zabudowie , gdzie nie ma drzew ani ogrodu . Przewód kominowy wybudowany jest w ścianie która stoi w granicy nieruchomości . Lokalizacja taka zdaniem skarżącego jest niezgodna z przepisami . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko z którego wynikało , że wobec zmiany art. 48 Prawa budowlanego koniecznym jest ponowne rozpatrzenie sprawy a nadto wybudowany kominek można zakwalifikować jako obiekt małej architektury na którego wzniesienie nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga podlegała oddaleniu . Przedmiotem oceny Sądu była decyzja organu odwoławczego uchylająca do ponownego rozpatrzenia decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę . Taki przedmiot zaskarżenia obligował Sąd do kontroli decyzji w zakresie jej zgodności z przepisem art. 138 § 2 kpa , który stanowił podstawę jej wydania. W tym kontekście należy zauważyć , że zasadniczym podwodem dla którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone rozstrzygniecie była nowelizacja Prawa budowlanego wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718 ) . Ten powód rozstrzygnięcia organ wskazał także w odpowiedzi na skargę . Odnosząc się do tej podstawy należy stwierdzić , że aktualnie obowiązujący art. 48 Prawa budowlanego przewiduje możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej , także wówczas gdy dokonana została przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów jeśli postępowanie prowadzone w tej sprawie nie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej . Regulacja ta wynika z art. 7 ust 2 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej . Dlatego należało zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego co do tego , że organ I instancji powinien sprawę rozpoznać raz jeszcze w aspekcie możliwości ( bądź jej braku ) legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej . Nakazanie rozbiórki w trybie art. 48 znowelizowanego Prawa budowlanego musi być bowiem poprzedzone wykluczeniem możliwości jej legalizacji . Była to w ocenie Sądu wystarczająca i jedyna podstawa do wydania na podstawie art. 138 § 2 kpa zaskarżonej decyzji . Nie można jednak uznać za prawidłowy pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej jakoby organ I instancji wadliwie ocenił stan faktyczny sprawy a w szczególności aby przedmiotowy kominek grillowy należało zakwalifikować jako obiekt architektury ogrodowej . Ten wadliwy pogląd skutkował ostatecznie oddzielnym rozpatrzeniem sprawy kominka ( w dalszym toku postępowania ) i umorzeniem postępowania nadzorczego w tym przedmiocie . W ocenie Sądu przedmiotowego kominka grillowego nie można w żaden sposób rozpatrywać jako odrębnego obiektu budowlanego i kwalifikować zgodnie z art. 3 pkt 4 b Prawa budowlanego . Konsekwencją takiej kwalifikacji było stwierdzenie , że stosownie do art. 29 ust 1 pkt 22 znowelizowanej ustawy nie wymaga on pozwolenia na budowę ani zgłoszenia ( art. 30 ust 1 pkt 4 ) . Tymczasem w stanie faktycznym sprawy przedmiotowy kominek stanowi jeden z elementów obiektu budowlanego jaki samowolnie wybudował W. M . Zasadny jest wywód skargi , że dobudowanie dwóch ścian do istniejącej wnęki i przykrycie jej konstrukcją dachową było w istocie rozbudową istniejącego budynku . Natomiast wybudowanie we wnętrzu tego pomieszczenia kominka grillowego było tylko jednym z elementów rozbudowy stanowiącym o funkcji pomieszczenia . Wadliwie organ odwoławczy uznał , że skoro ustawodawca dopuścił budowę obiektów małej architektury do której należy zaliczyć także obiekt architektury ogrodowej ( mogący być kominkiem grillowym ) to wybudowanie takiego obiektu jest w tym przypadku zgodne z przepisami . Jak zasadnie podnoszą skarżący inwestor nie budował obiektu architektury ogrodowej a rozbudowywał budynek wyposażając go w element o funkcji kominka grillowego . Ten element jako część składowa rozbudowy dzieli los prawny całego obiektu będącego samowolą budowlaną . Błędem było wyłączenie go w zakresie kwalifikacji prawnej z całości zagadnienia albowiem nie stanowił w sensie faktycznym wyodrębnionego obiektu budowlanego . Organ I instancji zasadnie prowadził jedno postępowanie do wszystkich elementów rozbudowy stanowiącej całość funkcjonalną i zasadnie wydał jedno rozstrzygnięcie wskazując tę samą podstawę prawną . Powyższa ocena Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pozwoli organowi wydać zgodną z prawem decyzję . Mimo wadliwego poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej treść odpowiada prawu i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.