IV SA 3941/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót remontowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. w dniu [...].11.2000r. stwierdzono, widoczne pęknięcia fundamentów, brak śladów bieżącej konserwacji elewacji budynku oraz liczne pęknięcia i odspojenia tynków wewnątrz budynku przy ul. K. [...] w W. Stwierdzono także zniszczenie stolarki okiennej i drzwiowej w wyniku długoletniego użytkowania. Decyzją z dnia [...].02.2001r. organ I instancji nakazał Zakładowi [...] wykonanie wymienionych w decyzji obowiązków. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...].06.200lr. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zajęcie takiego stanowiska Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadnił faktem prowadzenia postępowania bez udziału wszystkich stron tego postępowania oraz koniecznością ustalenia zakresu zarządu budynkiem przez Zakład [...], celem ustalenia w czyjej gestii leży remont przedmiotowego obiektu. W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie podjęto decyzję Nr [...] z dnia [...].12.2001r. nakazując wykonanie określonych w niej obowiązków M. S. -właścicielowi budynku przy ul. K. [...] w W. Odwołanie od w/w decyzji wniósł M. S. podnosząc, iż wszelkie decyzje i czynności dotyczące jak najszerzej rozumianego " zarządzania" domem, tj. wynajmu lokali, umów -rozliczeń z lokatorami i władzami podatkowymi, eksploatacji, a także remontów były realizowane przez zarządy komunalne władzy lokalnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, który stanowi: "W przypadkach stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, środowisku lub bezpieczeństwu mienia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku". Dla wydania więc takiej decyzji, której podstawą jest cytowany wyżej przepis niezbędne jest udowodnienie faktu zaistnienia stanu obiektu, o jakim mowa w powyższym przepisie. Z akt sprawy wynika, że budynek jest w złym stanie technicznym i wymaga przeprowadzenia remontu. Potwierdzenie powyższego znajduje w protokole z przeprowadzonej z wizji z dnia 14.11.2000r oraz w przedłożonej ekspertyzie technicznej z dnia 9.05.2000r. Zdaniem organu II instancji słuszne jest zatem nakazanie obowiązku wykonania robót remontowych bowiem podmiotem zobowiązanym do wykonania nałożonych czynności został właściciel budynku, co jest zgodne z przepisem art. 61 Prawa budowlanego. Z tego też względu zdaniem organu II instancji nie można uznać, iż decyzja została skierowana na niewłaściwy podmiot. Faktem jest, iż budynek wprawdzie został przekazany w całkowity zarząd A. [...] ( w aktach sprawy protokół przekazania), jednakże decyzja nakazowa w ramach nadzoru może być kierowana na właściciela bądź zarządcę. Ponadto, organ I instancji w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, iż nakazany niniejszą decyzją remont budynku wykracza poza zakres kompetencji przyznanych zarządcy, bowiem nie stanowi bieżącej konserwacji. Natomiast na czynności przekraczające zwykły zarząd wymagane jest uzyskanie zgody właściciela obiektu. Z pisma z dnia 5.12.2001r. Zakładu [...] kierowanego do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wynika, że właściciel M. S. "odmawia podjęcia decyzji w sprawach remontowych". Wobec powyższego organ odwoławczy podziela stanowisko organu I instancji, że zasadne jest nałożenie obowiązku na właściciela budynku. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. S. ponownie podnosząc, iż wszelkie decyzje i czynności dotyczące jak najszerzej rozumianego " zarządzania" domem, tj. wynajmu lokali, umów -rozliczeń z lokatorami i władzami podatkowymi, eksploatacji, a także remontów były realizowane przez zarządy komunalne władzy lokalnej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 kpa, nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, mają być ustalone przez organy w taki sposób by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Wszelkie niejasności jakie pojawiają się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji ze zgromadzonym materiałem procesowym budzą wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło zgodnie z rzeczywistością. Powołane zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) oraz przepisy Działu II, rozdziału 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wymagają aby w toku postępowania, organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a także by z własnej inicjatywy przeprowadzały dowody służące ustaleniu stany faktycznego. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji nie odniosły się do ekspertyzy budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w W. wykonanej na zlecenie Zakładu [...] przez rzeczoznawcę budowlanego znajdującej się w aktach sprawy. Nie przeprowadzono czynności, na których podstawie można byłoby stwierdzić rzeczywisty stan obiektu. Z ekspertyzy tej wynika ,że koszt remontu kapitalnego budynku byłby równy albo wyższy od kosztów budowy nowego budynku o podobnych wymiarach i standardzie. Budynek ten wybudowany na początku XX wieku z przeznaczeniem na dom letniskowy wykorzystywany jest przez co najmniej 50 lat jako dom mieszkalny całoroczny. Rzeczoznawca stwierdził stopień zużycia technicznego budynku na 67%. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego powinny przeanalizować i ustalić, czy remont tego obiektu jest uzasadniony w świetle ustaleń rzeczoznawcy a opisanych w załączonej do akt ekspertyzie. Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.