IV SA 3946/01
WyrokWSA w Warszawie2004-08-04
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Andrzej Gliniecki, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej domu letniskowego, uznając, że inwestorzy wykazali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i że budynek został zaprojektowany zgodnie z przepisami?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając istotnej okoliczności dotyczącej prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd stwierdził również, że organ odwoławczy błędnie ocenił zgodność projektu domu letniskowego z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który reguluje zakres rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z 1996 r. w części dotyczącej budowy domu letniskowego. Wojewoda uznał decyzję Prezydenta za nieważną z powodu naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki oraz braku wystarczającego dowodu prawa do dysponowania nieruchomością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, uznając, że inwestorzy wykazali prawo do dysponowania nieruchomością i że projekt jest zgodny z przepisami. Skarżący zarzucili błąd w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości oraz błędną ocenę odległości od granicy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki,, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. # SWYROK Sentencja - Wyrok
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., działając w oparciu o art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa po przeprowadzeniu postępowania na wniosek M.i J. S., stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1996 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i Z. B. pozwolenia na zadaszenie wjazdu do garażu oraz budowę na działce o nr ew. [...] domu letniskowego przy ul. [...] w W. – w części dotyczącej domu letniskowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą wynikającą z naruszenia § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z treści § 12 ust. 6 rozporządzenia wynika, iż dopuszczalne jest zmniejszenie odległości zabudowy od granicy działki sąsiedniej jedynie dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów.
Przedmiotowy obiekt zaprojektowany został w odległości 3,0m od granicy działki ścianą z otworami okiennymi, mimo że wymagana odległość w takim wypadku wynosi 4,0m.
Przy czym w ocenie organu bez znaczenia pozostaje fakt posiadania przez inwestora zgody ówczesnego użytkownika działki sąsiedniej na zbliżenie do granicy, gdyż taka zgoda w dacie wydania kontrolowanej decyzji mogła odnosić się jedynie do zbliżenia ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Nadto, zdaniem organu, w aktach sprawy brak wystarczającego dowodu potwierdzającego prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem zgoda współwłaścicieli nieruchomości obejmuje jedynie realizację zadaszenia garażu usytuowanego na działce nr [...], zaś pozwolenie na budowę wydania zostało także na budowę domu letniskowego na działce o nr ew. [...].
Okoliczności te wskazują, iż decyzja w części dotyczącej domu została wydana z rażącym naruszeniem prawa i z tego względu należało ją wyeliminować z obiegu prawnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2001 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i Z. B., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej domku letniskowego i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1996 r. w tej części, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja Wojewody [...] jest błędna, bowiem jak wynika z projektu, domek letniskowy został zaprojektowany zgodnie z przepisami, gdyż odległość od granicy działki nr ew. [...] wynosi 4m, zaś od działki nr ew. [...] odległość ulega zmniejszeniu, jednak oscyluje w granicach 4m.
Nietrafny także, w ocenie organu, jest zarzut braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem ze znajdującego się w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 09.01.1996 r. wynika, iż w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, użytkownikami wieczystymi nieruchomości o nr ew. [...] byli inwestorzy.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M. i J. S., podnosząc błąd organu w ustaleniu statusu prawnego nieruchomości o nr ew. [...] położonej w W. przy ul. [...].
Przedmiotowa nieruchomość złożona jest z działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] będących w wieczystym użytkowaniu po ½ skarżących oraz J. i Z. B.. Skarżący dołączyli do skargi pismo Urzędu Miejskiego Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru w W. z dnia [...].11.2001 r. stwierdzające pomyłkę urzędu popełnioną przy wydawaniu wypisów z rejestru gruntów z dnia [...].01.1996 r., na którym oparł się organ udzielający pozwolenia na budowę na działce o nr [...] wraz z prawidłowym wypisem z rejestru gruntów z dnia [...].11.2001 r.
Nadto skarżący podnoszą, iż J. i Z.B. nigdy nie kwestionowali stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, o czym świadczy fakt, że skierowali do Sądu Rejonowego w W. wniosek o częściowe zniesienie współużytkowania wieczystego działek [...], [...], [...], [...], [...].
Błędny jest także pogląd organu, zdaniem skarżących, odnoszący się do oscylowania odległości 4m od granicy ściany obiektu z otworami, bowiem projekt budowlany nie powinien co do tego faktu budzić wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Nie ulega wątpliwości, iż kontrolowana w ramach postępowania nadzorczego decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1996 r. udzieliła między innymi pozwolenia na budowę domku letniskowego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w W..
Kwestią więc zasadniczą dla organów prowadzących postępowanie było ustalenie statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości oraz ocena, czy inwestor zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów oraz odpisu z księgi wieczystej [...] działka o nr [...] w dacie wydania kontrolowanej decyzji pozostawała we współużytkowaniu wieczystym w udziałach po ½ małżonków Z. i J. B. oraz J. i M. S.. Stan prawny nieruchomości obligował więc inwestorów małżonków B. do uzyskania zgody pozostałych użytkowników wieczystych na realizację inwestycji na przedmiotowej działce. Okoliczność ta była inwestorom doskonale znana, bowiem uzyskali oni zgodę małżonków S. na budowę garażu usytuowanego na działce nr [...] także pozostającej we współużytkowaniu wieczystym. Świadczy o tym także inicjatywa skarżących, którzy złożyli w sądzie powszechnym wniosek o zniesienie współużytkowania wieczystego działek [...], [...], [...], [...], [...].
Trafnym jest więc zarzut skarżących, iż organ odwoławczy z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i 77 kpa nie wyjaśnił istotnej okoliczności dotyczącej rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, wbrew wcześniejszym ustaleniom dokonanym przez organ I instancji.
Za całkowicie nieuprawnione należy przyjąć stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż domek letniskowy objęty decyzją o pozwoleniu na budowę został zaprojektowany zgodnie z przepisami, w tym § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wprawdzie odległość od granicy działki o nr ew. [...] wynosi rzeczywiście 4,0m, lecz od granicy z działką nr ew. [...] z pewnością jest mniejsza niż 4,0m pomimo, iż ściana skierowana w stronę granicy posiada otwory okienne. Przy czym należy całkowicie podzielić pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji, iż w sytuacji naruszenia § 12 ust. 4 pkt 2 cyt, rozporządzenia bez znaczenia dla oceny prawnej zdarzenia pozostaje zgoda na zbliżenie do granicy użytkownika działki sąsiedniej.
Wydając decyzję z dnia [...] października 2001 r. organowi odwoławczemu umknął fakt, iż przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] była decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1996 r. – jedynie w części dotyczącej domu letniskowego. Tymczasem w trybie postępowania odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa w części dotyczącej domu letniskowego uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty, a nadto rozstrzygnął co do przedmiotu nie będącego przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji – utrzymując w tej części zaskarżoną decyzję w mocy.
W rzeczywistości więc organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1996 r. w zakresie objętym postępowaniem nadzorczym, a pozostała część jego rozstrzygnięcia wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Z tych wszystkich względów należy uznać, iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Rzeczą organu przy ponownym rozpatrzeniu odwołania będzie rozważenie podniesionych wyżej okoliczności i zbadanie w trybie nadzorczym, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest którąkolwiek z przesłanek nieważnościowych taksatywnie wymienionych w art. 156 kpa.
Wobec ujawnionych wad, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052 z 2003 r. nr 124, poz. 1153). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku znajduje swoje oparcie w art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło