IV SA 3960/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. Sp. j. [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz U. Sp. j. [...] kwotę 260 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. wydana z upoważnienia Burmistrza Gminy [...], dotyczącą odmowy wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Organ II instancji podtrzymał argumentację organu I instancji zawartą w uzasadnieniu jego decyzji o tym, że dochodzący wznowienia postępowania – Spółka "U." nie dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ I instancji przyjął, że [...] spółka jawna U. wnosząc w dniu 12 czerwca 2002 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wyżej opisaną z dnia [...] kwietnia 2002 r. uchybiła terminowi z art. 148 § 2 kpa wobec tego, ze z jej pisma z dnia 26 kwietnia 2002 r. wynika, że była poinformowana o decyzji oraz znała jej treść. Zdaniem organu II instancji, co prawda U. w tym piśmie nie powołuje się na treść decyzji, ale nie można dać wiary spółce U., że nie dysponowała informacjami o wydaniu decyzji lecz sądziła, ze toczy się w tej sprawie postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyłożył argumentację o tym, że w/w spółka nie jest stroną, nie wykazała bowiem jaka konkretna norma administracyjnego prawa materialnego umożliwia jej występowanie w charakterze strony. Zdaniem Wojewody [...] kwestia merytoryczna terminu może mieć znaczenie tylko w odniesieniu do podmiotu, który posiada status strony, zatem gdyby nawet U. dochował termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania to nie spowodowałoby jego wszczęcia, gdyż spółka nie udowodniła, że posiada interes prawny w prowadzeniu postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego U. [...] spółka jawna wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu; art. 148 § 2 poprzez bezpodstawne uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie; naruszenie art. 28 poprzez bezpodstawną odmowę dopuszczenia skarżącego do udziału w sprawie, naruszenie treści art. 73 kpa przez odmowę udostępnienia akt sprawy; naruszenie treści art. 75, 77, 78 kpa, poprzez nie zebranie i nie rozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, niedopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania świadka T.W.; naruszenie art. 10 kpa przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie art. 7 i 8 kpa. Zdaniem skarżącego chybiony jest zarzut przekroczeni terminu. Skarżący mimo, że domagał się udzielenia dostępu do akt, został pozbawiony tej możliwości. Organ II instancji odmówił wiarygodności twierdzeniom o braku wiedzy o decyzji, a pominął dowód na tę okoliczność z zeznań T. W. Bezzasadne są też, w ocenie skarżącego, twierdzenia organów obu instancji, że ten nie wykazał, że jest stroną tego postępowania. Po pierwsze strona może wykazać swój interes tylko wtedy, gdy wie jaki jest przedmiot i zakres postępowania. U. jednak wykazał swój interes prawny z tytułu prawa i roszczenia z umowy zarządu co do działki przedmiotowej dla postępowania na terenie objętym decyzją prowadzi własną budowę na podstawie stosownej decyzji pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący podniósł, że organ II instancji powinien w trybie art. 10 kpa zawiadomić go i to przed wydaniem zaskarżonej decyzji, o fakcie zebrania całego materiału dowodowego w sprawie, organ tego nie uczynił, zatem pozbawił możliwości realizacji praw procesowych w szczególności możliwości zgłoszenia innych dowodów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Sąd poddał zaskarżoną decyzję kontroli pod względem naruszenia prawa zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zdaniem Sądu, zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie również organ bada czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które zostało zakończone decyzją ostateczną. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Podkreślenia wymaga, że wówczas gdy wniosek o wznowienie, tak jak w niniejszej sprawie, jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. zawiera stwierdzenie wywodzące, że składający to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu , a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w kolejnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracji może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu (porównaj wyroki NSA z dnia 22 października 1998 r. w sprawie IV SA 116/98 – LEX nr 43747, z dnia 14 czerwca 1999 r. w sprawie NSA 2397/98 – LEX nr 47857). W świetle powyższego należy przyjąć, że błędnie organy rozpoznawały kwestie przymiotu strony w odniesieniu do wnioskującego o wznowienie postępowania. Ta okoliczność stanowi przesłankę merytoryczną, którą organ ma obowiązek rozważyć po wznowieniu postępowania. Rzeczą organu przy uwzględnieniu, że wniosek o wznowienie oparto na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i dotyczył on decyzji ostatecznej, było zbadanie dochowania przez wnioskującego wznowienia terminu z art. 148 kpa. Zdaniem Sądu, w tym zakresie doszło do naruszenia zasady postępowania administracyjnego – dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) i zasady wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego (art. 77 kpa), przy czym naruszenia te mają wpływ na wynik sprawy. I tak zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Należy przyjąć, że zachowanie miesięcznego terminu musi być udowodnione przez stronę (porównaj komentarz do art. 148 Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 6 wydanie z 2004 r.). oczywiście organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Swobodna ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z podstawowymi regułami, w szczególności organ powinien oprzeć się na zebranym materiale dowodowym, dokonać oceny wszechstronnej w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Rozpoznanie w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki. Naruszenie wymienionych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ z przekroczeniem zasady swobodnej oceny (art. 80 kpa) przyjął, że już w dniu 26 kwietnia 2002 r. wnoszący o wznowienie wiedział o decyzji. Treść powoływanego pisma z tej daty w żaden sposób nie świadczy o wiedzy o decyzji, tj. o wiedzy o której mowa w art. 148 § 2 a ten ma zastosowanie w sprawie. Treść powyższego pisma może świadczyć o wiedzy o postępowaniu, o pominięciu strony w jego toku tj. co najwyżej o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia to jest przesłance z art. 148 § 1, która nie ma jednak zastosowania w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu, zupełnie dowolne jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji zgodnie, z którym choć treść pisma z dnia 26 kwietnia 2002 r. nie powołuje się na treść decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. (wyżej opisanej) to jednak nie można dać wiary spółce U., że nie dysponowała informacjami o wydaniu decyzji, lecz sądziła że toczy się postępowanie. To twierdzenie organu nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, organ wywodzi je bez odniesienia z czego wynika takie rozumowanie – czym narusza powołane wyżej zasady postępowania administracyjnego. Sąd mając na uwadze powyższą argumentację orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny rozpoznający sprawę ponownie, kierując się motywami niniejszego uzasadnienia przeprowadzi postępowanie, rozstrzygając wznowienie bądź odmowę wznowienia, badając wyłącznie kwestię dochowania przez wnioskującego wznowienie terminu jednego miesiąca od dnia, w którym (zgodnie z art.148 § 2 kpa) strona dowiedziała się o decyzji. Organ będzie miał też na uwadze realizację obowiązku wynikającego z art. 10 kpa tj. pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami, złożenia końcowego oświadczenia a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (wyznaczonym stronie terminie) złożenia powyższego oświadczenia. O kosztach orzekł zgodnie z art. 200 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w trybie art. 152 w/w ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.