IV SA 3969/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-11
Skład orzekający: M. Rzążewska, T. Kobylecka, W. Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który narusza prawo własności, może zostać uznana za legalną, jeśli naruszenie to następuje zgodnie z obowiązującym prawem i w ramach władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest legalna, nawet jeśli narusza interes prawny właściciela, pod warunkiem, że naruszenie to następuje zgodnie z obowiązującym prawem i w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Gmina ma prawo kształtować sposób wykonywania prawa własności poprzez plan zagospodarowania przestrzennego, a właścicielowi przysługują roszczenia odszkodowawcze, jeśli korzystanie z nieruchomości stanie się niemożliwe lub istotnie ograniczone.Stan faktyczny
D. O. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że narusza on jej prawo własności działek, na których znajduje się pawilon handlowy, poprzez ustalenie przebiegu ulicy o parametrach drogi zbiorczej. Rada Miasta P. odrzuciła zarzut, argumentując, że kwestie lokalizacyjne pawilonu będą regulowane w odrębnym postępowaniu, a ustalenia planu są zgodne z obowiązującym prawem i służą usprawnieniu komunikacji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia M. Rzążewska, Sędziowie T. Kobylecka (spr.), W. Zielińska - Baran, Protokolant G. Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi D. O. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
D. O. składając zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...] ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...], w P. zarzuciła, że uchwała narusza jej prawo własności działek nr [...] i [...], na których posiada pawilon handlowy branży spożywczej "d.". Wnosiła o zamianę lub kupno od Miasta jakiejś innej działki w pobliżu, na której można stopniowo zainwestować w podobny rynkowo pawilon, z trwałą lokalizacją nie kolidującą z planami rozwoju miasta.
Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwałą Nr [...]z dnia [...] września 2003 r. Rada Miasta P. odrzuciła zarzut D. O., w uzasadnieniu podnosząc, co następuje:
Podnoszone w zarzutach problemy lokalizacyjne pawilonu handlowego "d." pozostającego w pasie ulicznym [...], i ewentualne warunki wynikające z konieczności jego rozbiórki, jak wyznaczenie dla niego nowej lokalizacji w tej części Osiedla [...] ustalenie odszkodowań itp. nie jest przewidziane w procedurze sporządzonego obecnie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprawa powyższa będzie regulowana odrębnym postępowaniem w porozumieniu z zainteresowanym właścicielem tego obiektu, na etapie poprzedzającym przygotowania do realizacji przebudowy ulicy [...].
Przebieg ulicy [...], oznaczonej na rysunku projektu planu symbolem [...] z którym koliduje istniejący pawilon handlowy, jak również jej parametry techniczne jako ulicy zbiorczej klasy [...]ustalone były w obowiązującym dla tej części miasta miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] i [...]. Obecnie opracowywany projekt planu podtrzymuje ustalenia tego planu ze względu na funkcje tej ulicy, jakie pełni ona w układzie komunikacyjnym miasta oraz z uwagi na zrealizowaną w pasie tej ulicy większość liniowych urządzeń uzbrojenia terenu.
Głównym celem przebudowy tej ulicy do parametrów ulicy zbiorczej jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej Osiedla [...] i jego powiązań z centralną częścią miasta.
Ponadto Rada Miasta P. podniosła, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w trybie powołanej ustawy, będąc jednocześnie przepisem gminnym, może ingerować w sferę prawa własności, ograniczając właściciela w korzystaniu z tego prawa w zakresie wynikającym z tego planu. Niemniej, jeżeli uchwalenie planu będzie skutkowało niemożnością korzystania przez właściciela z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, wówczas przysługują mu roszczenia przewidziane w art. 36 wymienionej ustawy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę złożyła D. O., zarzucając jej naruszenie art. 7, 77, 107 kpa oraz art. 1 ust. 2, art. 3, art. 6 ust. 4 pkt 1, 4, art. 10,18, 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przez bezpodstawne ustalenie przebiegu - przez będące własnością skarżącej działki nr [...] i [...]zabudowane pawilonem handlowym - ulicy [...][...]wg parametrów ulicy zbiorczej w sytuacji, gdy wystarczające dla zapewnienia komunikacji z leżącymi dalej (w kierunku zachodnim) nieruchomościami byłoby zaprojektowanie drogi o parametrach drogi osiedlowej ([...]), albowiem ruch pojazdów jest minimalny, projektowany pas drogowy jest zabudowany. Nie zbadano natężenia ruchu.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymała argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Nadto dodała, że projekt planu podtrzymuje ustalenia Miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedli [...]i [...]ze względu na funkcje, jakie pełni ona w układzie komunikacyjnym miasta oraz z uwagi na zrealizowaną w pasie tej ulicy większość liniowych urządzeń uzbrojenia terenu (sieć cieplna, gazowa, kanalizacji ściekowej, elektroenergetyczna, wodociągowa). W projekcie planu przewidziano możliwość budowy obiektu usługowego na sąsiednim terenie oznaczonym symbolem [...], będącym własnością Gminy P.. W przypadku likwidacji pawilonu handlowego na ul. [...] będą prowadzone z ich właścicielami rozmowy w kwestii formy odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 27 ust. 1 mającej zastosowanie w sprawie, a nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
0 zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139) zakres sądowej
kontroli uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, ograniczony jest do badania jej zgodności z prawem; celowość
1 trafność przyjętych rozwiązań nie należy do zakresu badania sądu administracyjnego.
Oceniając legalność zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu skarżącej przede wszystkim należy stwierdzić, że Rada Miasta P. przy opracowywaniu projektu omawianego planu dochowała obowiązujących postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które określają szczegółowo procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego skarżąca nie kwestionowała.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...].X.2000 r. Rada Miasta P. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w P.. Jako granice terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określono: wschodnią linię rozgraniczającą ul. [...], płd. linię rozgraniczającą ul. [...], zachodnią linię rozgraniczającą ul. [...], z którego wyłączono obszar części działek oznaczonych Nr ew. [...] i [...] położonych na ul. [...] i oznaczonych w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] i [...]w P. symb. [...]. Jako przedmiot planu określono m.in. zasady obsługi komunikacyjnej terenów. W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono m.in., że ważność obowiązywania dotychczasowego planu upłynie z końcem 2001 r oraz że w zw. z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.III. 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) niezbędnym jest dokonanie stosownych zmian w przedmiotowym planie, polegających na ustaleniu szerokości linii rozgraniczających ulic, linii zabudowy itp.
Rada przystąpiła do prac nad kwestionowanym planem w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, a zatem w zgodzie z obowiązującym prawem. Nie można jej wiec skutecznie zarzucić, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego dokonało się z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego), a dopiero takie naruszenie uprawnienia skarżącego skutkowałoby nieważnością uchwały o odrzuceniu zarzutu.
Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonego do publicznego wglądu, co staje się przesłanką do jego merytorycznej oceny.
Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Rada gminy nie ma takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienia wnoszącego, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach określonych przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Uprawnienia te przesądzają o samodzielności planistycznej. Skarżąca nie może zatem oczekiwać, że Rada Miasta nie będzie korzystała z przyznanych jej uprawnień i będzie związana żądaniami właścicieli działek z obrębu objętego projektem planu. Może natomiast oczekiwać, że Rada wykonując ustawowe uprawnienia w przedmiotowym zakresie będzie działała w zgodzie z obowiązującym prawem i nie będzie nadużywała przysługującego jej uprawnienia. Wówczas, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes wnoszącego zarzut, w szczególności wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu i w ślad za tym radzie nie można skutecznie zarzucić, iż zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługującego jej uznania i o ile go nie nadużywa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później powodować stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności stosownej uchwały rady gminy.
Ma rację Rada Miasta twierdząc, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest jedną z ustaw, które ograniczają właściciela w korzystaniu z jego prawa własności. Zgodnie z art. 33 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
W świetle materiałów sprawy bezsporne jest, że zakwestionowane przez skarżącą ustalenie projektu planu narusza jej interes prawny, skoro skarżąca jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Fakt ten jednak nie oznaczał konieczności uwzględnienia zgłoszonego zarzutu, a jedynie stwarzał legitymację do jego wniesienia przez skarżącą.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu Rada Miasta P. odrzucając zgłoszony zarzut postępowała w ramach obowiązującego porządku prawnego i nie nadużyła przyznanego jej władztwa planistycznego. Jest oczywiste, że tworząc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uprawniony organ gminy nie może kierować się wyłącznie interesem jednostki, ale winien działać zgodnie z potrzebami całej społeczności lokalnej. Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że projekt narusza jej prawo własności. Zarzut naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa własności nie może być skutecznie podnoszony w postępowaniu "planistycznym". Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza bowiem stosunków własnościowych czy też posiadania. Określa jedynie przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Na rozprawie pełń. skarżącego przedstawił propozycję obniżenia klasy ciągu ulic [...]-[...] do klasy lokalnej, alternatywnie o utrzymanie klasy drogi jako zbiorczej ale o obniżonych parametrach, uznając proponowane rozwiązania w planie jako zbędne, nie dostosowane do obowiązujących przepisów, m.in. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i powodujące znaczne obniżenie dotychczasowego standardu zamieszkania na terenach przyległych do przedmiotowych ulic, objętych projektem planu.
Zważyć należy, że przedmiotowa droga (ul. [...]) dotyczy terenu już zainwestowanego na ten sam cel. Klasa tej ulicy ([...]) została utrzymana zgodnie z ustaleniami dotychczas obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestia nadania drodze (ul. [...]) charakteru drogi zbiorczej o odpowiedniej szerokości w liniach rozgraniczających została przez Radę Miasta P. uzasadniona wyczerpująco, z uwzględnieniem interesu ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi, mieszczącymi się w granicach przysługującego jej uznania. Przyjętych rozwiązań planu w tym zakresie nie można poczytać jako naruszające prawo. Skarżąca nie godzi się z przyjętymi przez Radę rozwiązaniami komunikacyjnymi na terenie osiedla [...], ale to w myśl wcześniejszego wywodu nie jest równoznaczne z naruszeniem prawa.
Podnieść należy, że w projekcie przedmiotowego planu określono linie rozgraniczające ul. [...], natomiast dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę określi dokładnie jej położenie, szerokość zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2.IH.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).
Skarżąca została pouczona o uprawnieniach, jakie jej przysługiwać będą w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stanie się niemożliwe, bądź istotnie ograniczone. Rada Miasta P. przewiduje możliwość wybudowania garaży zamiennych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez Radę Miasta P., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło