IV SA 3973/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-01
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania lokalu, wydana bez wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania lokalu, wydana bez udokumentowania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w tym przypadku poprzez uzyskanie zgody wszystkich współwłaścicieli), stanowi rażące naruszenie art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 Prawa budowlanego. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. z 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na adaptację lokalu handlowego na gastronomiczny. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożyli współwłaściciele, zarzucając naruszenie prawa poprzez pozbawienie ich możliwości decydowania o własności. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności, jednak organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta. Skarżący zarzucili naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędziowie WSA Izabela Ostrowska, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant sekr. Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. i R. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na adaptację lokalu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...].12.1999 r. wydaną z up. Prezydenta Miasta C., na podstawie art. 28, art.33 ust 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (DZ. U. Nr 89, poz.414 z późn. zm.) zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na adaptację lokalu handlowego na lokal gastronomiczny ".G." o pow. użytkowej 34,45m² zlokalizowany w poziomie parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce położonej w C. przy ul. [...], nr ewidencji gruntów [...], k.m. [...]. W dniu 09.01.2002 r. E. i J. Z. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa poprzez pozbawienie współwłaścicieli możliwości decydowania o swojej własności. Decyzją z dnia [...].04.2002 r. wydaną z up. Wojewody [...] po rozpatrzeniu złożonego wniosku, na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) odmówiono stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż decyzja ta nie spełnia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. obligujących go do wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanego wyżej rozstrzygnięcia organu administracji architektoniczno – budowlanej stopnia podstawowego. Zważywszy na powyższe okoliczności, organ rozpoznając złożony wniosek stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. M. zarzucając, iż "pewne fragmenty uzasadniające w/w decyzję zasługują na obrazę prawa materialnego, nie tylko w ramach kodeksu cywilnego ale przede wszystkim kodeksu postępowania administracyjnego". Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2002 r. znak : [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...].12.1999 r. znak : [...].
Organ II instancji stwierdził, że zachodzą przesłanki zarówno do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.2002 r. jak i stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...].12.1999 r.
Na powyższą decyzję skargę do Sądu Administracyjnego wnieśli B. i R. M. zastępowani przez radcę prawnego M. J. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie zasad postępowania administracyjnego w stosunku do skarżących, a w szczególności :
1. zasady praworządności – art. 6 i 7 k.p.a.
2. zasady pozyskiwania zaufania obywateli – art. 8 k.p.a.
3. zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach – art. 9 k.p.a.
4. zasada udziału stron w postępowaniu administracyjnym – art. 10 k.p.a.
5. zasada przekonywania stron – art. 11 k.p.a.
6. zasada prawdy obiektywnej, z której wynika, iż organ administracyjny ma obowiązek podejmowania wszelkich czynności koniecznych do ustalania rzeczywistego stanu rzeczy. Zdaniem skarżących nie nastąpiło rażące naruszenie art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazując na przedstawione wyżej uchybienia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przeprowadził postępowanie nieważnościowe i uznał, że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...].06.1999 r. Jedną z przesłanek enumeratywnie określonych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest rażące naruszenie prawa do którego dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1991 r. III SA 1246/91).
Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta C. o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. w sposób rażący narusza dyspozycję art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio". Jednym z koniecznych warunków do uzyskania pozwolenia jest udokumentowanie przez inwestora jego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji, gdy zgoda na zmianę sposobu użytkowania części przedmiotowej nieruchomości nie została wyrażona przez wszystkich jej współwłaścicieli uzasadnienie znajduje twierdzenie, iż inwestor nie wykazał swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z analizy akt sprawy wynika, że inwestor posiadał zgodę na zmianę sposobu użytkowania części nieruchomości jednak wyrażoną przez osobę posiadającą pełnomocnictwo do reprezentowania tylko niektórych spośród współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Uznać zatem należy, iż inwestor nie spełnił warunku i nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Fakt ten stanowi rażące naruszenie art. 71 ust. 1 w związku z art. 32 Prawa budowlanego.
Nie jest także zasadny zarzut strony skarżącej odnoszący się do naruszenia przez organy administracji publicznej zasad ogólnych postępowania administracyjnego a w szczególności art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 11 k.p.a. W toku postępowania organy administracji podjęły działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Strony były zarówno informowane o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego jak również brały czynny udział w postępowaniu. Wniesione przez stronę skarżącą odwołanie było przedmiotem analizy organu II instancji. Nie wynika z akt sprawy, aby strona skarżąca do organu odwoławczego w niniejszej sprawie zwróciła się poza odwołaniem z innymi wnioskami procesowymi. Powyższe jest o tyle istotne, iż organ odwoławczy rozpoznając odwołanie zobowiązany jest również do samodzielnego rozpoznania np. wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę odwołującą się. Innej inicjatywy poza wniesieniem odwołania w sprawie, strona skarżąca nie wykazała. Organ odwoławczy ustosunkował się do zawartych w odwołaniu zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło