IV SA 3974/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] października 2000 r. na podstawie art. 68 , 78 ust 1 , 81 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca z 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 i 108 kpa nakazał M. R. opróżnić i wyłączyć z użytkowania w całości budynek mieszkalny nr [...] znajdujący się w B. gmina C. i zarządził wykonanie określonych czynności zabezpieczających. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności . Organ w toku oględzin ustalił , że budynek był w bardzo złym stanie technicznym , nie nadawał się do remontu i dalszego użytkowania. Wskazał, że więźba dachowa była bardzo uszkodzona, widoczne były złamania krokwi i belek . Stan konstrukcji stropu drewnianego i desek stanowiących powałę groził zawaleniem . Pokrycie dachu słomą i papą powodowało zalewanie dachu w trakcie deszczu. Ściany budynku z bali drewnianych odchylały się od pionu , były wybrzuszone . W okolicach drzwi wejściowych ściana uległa odspojeniu co groziło zawaleniem się budynku w tej części . Stan komina był także zły, ubytki cegieł i popękania stanowiły zagrożenie pożarowe z możliwością przechylenia się i zawalenia dachu a następnie budynku. Jednocześnie budynek był podłączony do wodociągu oraz posiadał elektryczność. Zamieszkały był przez właścicielkę M. R. i jej 80 - letnią matkę . Zdaniem organu istniało realne zagrożenie ludzi i mienia . Właścicielka nie wykonała nałożonego obowiązku dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. przesłał jej w dniu [...].03.2001 r. upomnienie , a w dniu [...].06.2001 r. wystawił tytuł wykonawczy kierując go do egzekucji . Starosta S. jako organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].07.2001 r. nałożył na M. R. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2500 zł. Postanowienie to stało się ostateczne. We wniosku z dnia 3 czerwca 2002 r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. R. wniosła o wstrzymanie czynności egzekucyjnych podnosząc, że dom obecnie jest wyremontowany i nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, w konsekwencji domagała się odstąpienia od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej opróżnienie budynku i wyłączenie go z użytkowania . Po rozpatrzeniu wniosku M. R. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych w celu wyegzekwowania obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]. 10 .2000 r. Organ uzasadnił odmowę tym , że podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności nie uzasadniały wstrzymania czynności egzekucyjnych , jednak mogły być ewentualnie podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego ale wniosek taki powinien być złożony do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Zażalenie na to postanowienie złożyła M. R. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego powołując się na przeprowadzony remont domu , który zlikwidował zagrożenie dla życia i zdrowia . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy . W uzasadnieniu podniósł , że zasadne jest stanowisko organu I instancji co do braku przesłanek pozwalających na wstrzymanie czynności egzekucyjnych . Nadto pouczył skarżącą iż badanie przesłanek do umorzenia postępowania nie leży w jego kompetencjach gdyż właściwym do rozpoznania takiego wniosku jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ egzekucyjny . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. R. powtórzyła wniosek o wstrzymanie egzekucji . Podniosła , że przeprowadziła remont w postaci : - wymiany całej konstrukcji dachu , łącznie z sufitem - pokrycie dachu blachą - wzmocnienie ścian budynku - wymianę stropów - wzmocnienie konstrukcji komina , udrożnienie przewodów kominowych . Na tej podstawie domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji . W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i zauważył jednocześnie, że podnoszone przez skarżącą argumenty sugerują raczej żądanie odstąpienia od egzekucji w całości aniżeli wstrzymanie jej wykonania . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podnosi skarżąca. Przede wszystkim organ I instancji w ocenie sądu nie dokonał prawidłowej analizy wniosku M. R. z dnia 3 czerwca 2002 r. ( data wpływu ). Prawidłowa analiza musiała bowiem prowadzić do stwierdzenia , że intencją skarżącej była chęć umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości . Wprawdzie znalazło się tam stwierdzenie będące niejako podtytułem " zwracam się z prośbą o wstrzymanie czynności egzekucyjnych " - potraktowane jako żądanie wniosku jednakże uważna lektura pisma nie pozostawia wątpliwości co do rzeczywistych intencji jego autorki . Gdyby jednak takie wątpliwości organ powziął powinien ustalić rzeczywistą wolę strony. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać bowiem na podstawie całej treści pisma przez nią wniesionego a nie tylko sformułowanego tytułu. Oczywistym jest , że M. R. nie miała obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, ale to organy administracji z mocy art. 9 kpa miały obowiązek czuwania nad tym, aby nie poniosła szeroko rozumianej szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu powinny udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dopiero sprecyzowanie żądania przez stronę i ustalenie rzeczywistej jej woli zobowiązywało organ do przeprowadzenia postępowania we wskazanym przez stronę trybie . Określony w art. 9 kpa obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. W niniejszej sprawie gdy organ I instancji stwierdził , że M. R. zamierza podjąć działania nie mogące przynieść oczekiwanych przez nią skutków, miał obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić stronie całość okoliczności i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z nieumiejętnie podejmowanymi działaniami. Powyższe fakty zauważył organ II instancji pisząc wprost w odpowiedzi na skargę , że podnoszone przez skarżącą okoliczności wskazują raczej na żądanie odstąpienia od postępowania egzekucyjnego niż jego wstrzymanie . Skoro organy nie ustaliły rzeczywistej treści żądania strony i konsekwentnie prowadziły postępowanie w istocie niezgodne z jej intencją, to tym samym naruszyły obowiązek określony w art. 9 kpa i było to wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji organów obu instancji . Ujawnione naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 9 i 7 kpa spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] lipca 2002 r.- na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II i III wyroku.