IV SA 4004/03
WyrokWSA w Warszawie2005-05-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Mazur, As. WSA Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. z powodu prawdopodobieństwa nieważności decyzji, może zostać uchylone i postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe po ostatecznym zakończeniu postępowania nieważnościowego, w którym nie stwierdzono nieważności decyzji?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. zabezpiecza strony przed skutkami wykonywania decyzji dotkniętej wadami skutkującymi stwierdzeniem nieważności. Zabezpieczenie to upada z mocy prawa w momencie ostatecznego zakończenia postępowania nieważnościowego. W sytuacji, gdy postępowanie nieważnościowe zostało zakończone decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności, organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ brak było podstaw do dalszego wstrzymywania wykonania decyzji.Stan faktyczny
Wojewoda wstrzymał wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu wszczętego postępowania nieważnościowego i prawdopodobieństwa stwierdzenia nieważności decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił postanowienie Wojewody i umorzył postępowanie, stwierdzając, że postępowanie nieważnościowe zostało ostatecznie zakończone decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący domagali się wstrzymania wykonania decyzji, aby zminimalizować szkody w przypadku uwzględnienia ich skargi do NSA. WSA oddalił skargę, uznając postanowienie GINB za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie ( NSA, As. WSA Bogusław Moraczewski, Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skarg R.K., S.S., J. i J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji skargi oddala
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. wstrzymał wykonanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1997r. nr [...] przeniesionej na rzecz Ł.K. decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2003r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowo – usługowego na nieruchomości w L. przy ulicy P.- S.(nr ewid. gruntu [...], [...], [...]).
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zostało wszczęte postępowanie nieważnościowe w stosunku do ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego. Po analizie akt sprawy Wojewoda [...] uznał, iż w przedmiotowej sprawie istnieje prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 k.p.a., zatem zasadne jest wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli Ł. i W. K.
Podnieśli w nim, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę dotknięta jest wadą nieważności na podstawie art. 156 k.p.a.
Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2003r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji.
Po analizie akt sprawy organ stwierdził, iż decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r. zostało zakończone ostatecznie postępowanie nieważnościowe w stosunku do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wobec powyższego należało uchylić postanowienie o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], wydane z powodu prawdopodobieństwa jej wadliwości w trybie art. 159 § 1 k.p.a. i umorzyć postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyli J. S. i J.S. oraz R. K. i S. S. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż celowym jest aby decyzje o pozwoleniu na budowę nie były wykonywane , ponieważ, jeżeli skarga do NSA okaże się skuteczna, zminimalizuje to szkody doznane przez inwestorów i tym samym zmniejszy się wysokość ewentualnie należnego im odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję lub postanowienie wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) .
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień kontrolowanego postanowienia, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Nie mogły zwłaszcza odnieść skutku zarzuty skarżących mające na celu wstrzymanie wykonania na podstawie art. 159 k.p.a. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] po zakończeniu postępowania nieważnościowego.
Zgodnie z art. 159 k.p.a. organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Postanowienie wydane w tym trybie zabezpiecza zainteresowane strony przed skutkami wykonywania decyzji dotkniętej wyjątkowo ciężkimi wadami skutkującymi stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Zabezpieczenie to upada z mocy prawa w momencie zakończenia decyzją ostateczną postępowania prowadzonego w trybie art. 156 k.p.a.
Wskazać należy, iż decyzja taka zapadła w dniu wydania badanego w niniejszym postępowaniu sądowym postanowienia. Decyzją tą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej w tym trybie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...].
W ocenie Sądu wydanie decyzji przez organ odwoławczy w trybie nieważnościowym nie czyni bezprzedmiotowym postępowania mającego na celu ocenę wydanego na podstawie art. 159 k.p.a. postanowienia. Zatem organ zażaleniowy miał prawo zbadać czy wydane w toku postępowania postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji nie narusza prawa, i czy zostało oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W sytuacji zatem gdy organ stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania kontrolowanej decyzji na podstawie art. 159 kpa powinien był uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Z uwagi jednakże na zakończenie postępowania nieważnościowego w postępowaniu głównym, nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, uchylenie przez organ II instancji kontrolowanego postanowienia i umorzenie postępowania w tym zakresie w sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło