IV SA 4022/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał I.O. rozbiórkę nadbudowy strychu, powiększającej o ok. 1,20m wysokość istniejącego budynku mieszkalnego wraz z pokryciem i konstrukcją dachu na działce nr [...] i nr [...] w miejscowości K. gm. S., wykonanych w ramach samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor, wyjaśniając, iż w lipcu 2001 r. na skutek huraganowego wiatru został zerwany dach i zalało pomieszczenia w jego domku letniskowym. Uszkodzony dach wykonany był z falistego eternitu azbestowo-cementowego. W związku z tym, że takich materiałów już się nie stosuje w budownictwie postanowił pokryć dach blachą trapezową. O zamiarze wymiany pokrycia dachu powiadomił w dniu 6 sierpnia 2001 r. Urząd Gminy w S.. Po dokonaniu tego zgłoszenia przystąpił do odtworzenia poprzedniego stanu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 13 listopada 2002 r., w czasie przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wizji ustalono, że na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości K. przy ul. [...] [...] , znajduje się budynek mieszkalny, w którym dokonano nadbudowy zmieniając konstrukcję więźby dachowej oraz podwyższono ściany szczytowe, w których wykonano otwory okienne. Wg pomiarów kalenica budynku została podniesiona o ok. 1,20m. Ponieważ roboty te wykonane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, nakazano inwestorowi ich rozbiórkę w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Inwestor tłumaczył swoje postępowanie nieznajomością prawa oraz faktem dokonania zgłoszenia zamiaru wykonywania tych robót w Urzędzie Gminy. Okoliczności te, w ocenie organu, są nieistotne w związku z ustaleniami na podstawie przedstawionej dokumentacji fotograficznej, oraz przeprowadzonej kontroli, iż dokonano nadbudowy budynku o użytkowe poddasze, na które to prace wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję wniósł I. O. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż w lipcu 2001 r. po przejściu wichury został zerwany dach na jego budynku, pękła ścian drewniana oraz mur wokół budynku. Nie podjęcie szybkich działań groziło katastrofą budowlaną. W związku z tą nagłą sytuacją przystąpił do prac zabezpieczających i rozbiórkowych, o których mowa w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Prace te trwały ok. 2 tygodni, natomiast właściwe roboty budowlane rozpoczął w dniu 6 września 2001 r. wobec braku sprzeciwu Wójta Gminy S., do którego w dniu 6 sierpnia 2001 r. zgłosił o zamiarze prowadzenia prac związanych z wymianą dachu. Wskazuje, iż w trakcie postępowania administracyjnego organy naruszyły przepisy art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 77 § 1 i 80 oraz 81 kpa. Zdaniem skarżącego organy powinny po dokonaniu zgłoszenia - przeprowadzić: - kontrolę stanu faktycznego - wyjaśnić, czy miała miejsce katastrofa budowlana - stwierdzić, czy dokonane przez huragan zniszczenia zagrażały życiu, zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia i środowiska - pouczyć inwestora o jego prawach i obowiązkach. Wskazał nadto, że nie zakończył prowadzonych prac w związku z czym nie można mu przypisać wykonania budowli stanowiącej samowolę. Niezależnie od powyższych zarzutów wyjaśnił, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem mieszkalnym a jedynie gospodarczym, na wybudowanie, którego nie jest potrzebne pozwolenie na budowę, a zmiana konstrukcji dachu została wykonana przez niego w dobrej wierze. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja dotyczy nakazania, na podstawie art. 48 ustawy – prawo budowlane, rozbiórki nadbudowy strychu wraz z pokryciem i konstrukcją dachu. W sprawie niniejszej ustalono, że skarżący bez wymaganego pozwolenia na budowę nadbudował budynek mieszkalny powiększając jego wysokość o ok. 1,20m wraz ze zmianą pokrycia i konstrukcji dachu. Ustalenie w sposobie nie budzącym zastrzeżeń, wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia musiało prowadzić do nakazania rozbiórki. Prawo budowlane, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w sposób rygorystyczny traktuje tzw. "samowolę budowlaną" i wymaga bezwzględnie, w wypadku jej stwierdzenia, usunięcie skutków działań sprzecznych z prawem. Nietrafny jest pogląd skarżącego, że wykonane przez niego prace nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie dokonania zgłoszenia. Art. 29 Prawa budowlanego wymienia enumeratywnie i jest to katalog zamknięty, roboty budowlane oraz obiekty, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast art. 30 Prawa budowlanego określa budowa, jakich obiektów lub prowadzenia jakich robót wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Wykonana nadbudowa budynku mieszkalnego oraz wymiana elementów konstrukcyjnych dachu (w miejsce jednospadowego pobudowano nowy dach dwuspadowy) nie mieszczą się w dyspozycji wskazanych wyżej przepisów ustawy – Prawo budowlane, a zatem realizowanie ich bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi tzw. "samowolę budowlaną". Nie można też podzielić poglądu skarżącego, że wykonane przez niego prace to tzw. "roboty zabezpieczające", o których mowa w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Jeżeliby nawet zgodzić się z tym, że rozpoczęcie robót tuż po wichurze, która, jak twierdzi skarżący, zniszczyła mu w lipcu 2001 r. dach – miało charakter robót zabezpieczających, mających na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, to zgodnie z brzmieniem tego przepisu, rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego. Skarżący nie tylko niczego nie rozebrał (poza zdjęciem zniszczonego pokrycia dachu) ale, jak sam podaje w dniu 6 września 2001 r. rozpoczął nadbudowę budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy również rozumieć: odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego i roboty te można rozpocząć, zgodnie z art. 28 prawa budowlanego, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie posiadał. Podnoszona przez skarżącego kwestia jego nieświadomości prawnej dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nie ma żadnego znaczenia przy badaniu prawidłowości działania organów administracji. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).