IV SA 4023/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, sędzia NSA Anna Żak (spr), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. # SWYROK Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] października 2001r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania H. P. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 1998r., udzielającej U. i M. R. na podst. art.55 ust.1 pkt.3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]w miejscowości A. działając w oparciu o art.138 par.1 pkt.1 kpa - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że U. i M. R. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 24 kwietnia 1998r. wybudowali budynek mieszkalny. W trakcie jego realizacji, inwestorzy dokonali odstępstw od wydanego pozwolenia na budowę zmieniając lokalizację budynku mieszkalnego tj. zbliżyli go do granicy działki sąsiedniej nr [...]na odległość 1,9 m oraz dokonali rozbudowy o hydrofornię. Wskutek stwierdzenia powyższych istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, decyzją Wójta Gminy J.z dnia [...] sierpnia 1998r. przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona na podst. art.36a ustawy Prawo budowlane z 1994r. Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w R. na podst. art.51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał inwestorom wykonać inwentaryzację techniczną budynku z oceną jego stanu technicznego i planem zagospodarowania działki. Po wykonaniu tego obowiązku, Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. zezwolił inwestorom na użytkowanie przedmiotowego budynku. W wyniku rozpoznania odwołania H. P., decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 1999r z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy budynek został niezgodnie z pozwoleniem na budowę zbliżony do granicy działki sąsiedniej na odległość 1,90m z jednoczesnym wykonaniem w tej ścianie otworu okiennego. Taka lokalizacja budynku narusza przepisy warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji organ I instancji, po złożeniu żądanej inwentaryzacji budowlanej obiektu winien rozważyć przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, celowość nakazania inwestorowi doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] wydał w dniu [...] kwietnia 1999r decyzję zezwalającą inwestorom na użytkowanie przedmiotowego budynku wobec stwierdzenia, że otwór okienny w ścianie budynku znajdującej się w odległości 1,90m od granicy działki został zamurowany. I ta decyzja po rozpoznaniu odwołania H. P. została uchylona przez organ II instancji w dniu [...] lipca 1999r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania wskazując, że z dowodów sprawy wynika, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1998r. Świadczy o tym pismo H. P. z 12 maja 1998r. w którym zawiadamia ona Urząd Rejonowy w R., iż w dniu 18 kwietnia 1998r. po powrocie z "leczenia" stwierdziła, że sąsiad "postawił dom bez uzgodnienia". W piśmie tym domagała się rozbiórki tego domu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji powinien ustalić datę wybudowania przedmiotowego domu celem zastosowania w sprawie właściwych przepisów. Organ I instancji nie wydał dotychczas po uchyleniu jego decyzji nowego rozstrzygnięcia. H. P. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999r. i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2001 roku w sprawie IV SA 711/99 uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie art. 138 par.2 kpa. Sąd wskazał m.in. iż Wojewoda [...] nie wskazał żadnego zakresu, w którym należałoby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a jedynie wypowiedział się, co do kierunku postępowania jaki winien przyjąć organ I instancji, a jeżeli organ odwoławczy nie miał wątpliwości, co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego, to winien zastosować rozstrzygniecie o charakterze reformatoryjnym i orzec co do istoty sprawy a nie wydawać decyzję kasacyjną. Rozpoznając na skutek uchylającego wyroku NSA, ponownie odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 1998r. zezwalającej U. I M. R. pozwolenia na użytkowanie spornego budynku mieszkalnego organ odwoławczy uznał, iż istnieją przesłanki do wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego domu mieszkalnego i dlatego decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...], na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, iż po złożeniu dokumentacji technicznej wraz z oceną techniczną, zamurowaniem przez inwestorów otworu okiennego w ścianie znajdującej się w odległości 1,9m od granicy działki sąsiedniej, co wynika z notatki służbowej z wizji lokalnej z dnia 31 marca 1999r., budynek został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem tj. z par.12 ust.6 rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dopuszcza on sytuowanie budynku, bez zgody właściciela działki sąsiedniej, z zastrzeżeniem par.270 ust.2 tych warunków, przy granicy działki bądź w odległości nie mniejszej niż 1,5m, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Zrealizowany parterowy budynek mieszkalny inwestorów spełnia w/w warunki i w niczym nie utrudnia zagospodarowania działki sąsiedniej. Z tych względów na podst. art.55 ust.1 pkt.3 ustawy Prawo budowlane były podstawy do wydania pozwolenia na użytkowanie. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001r do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. P. właścicielka sąsiedniej działki. Zarzuciła ona, iż Wojewoda nie wziął pod uwagę wyroku NSA, który uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Podniosła, że budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę w odległości 1, 90 m od granicy jej działki, a nadto dotychczas, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy otwór okienny w ścianie domu znajdującej się właśnie 1,9m od granicy jej działki nie został zamurowany. Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, aby tę okoliczność sprawdzić. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Mimo, iż niniejsza sprawa była rozpatrywana przez organy administracyjne już kilkakrotnie, także w wyniku uchylenia decyzji z dnia [...] marca 1999r.przez Naczelny Sąd Administracyjny, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 1998r. są wadliwe, ponieważ zostały wydane z naruszeniem art.7 i 77 kpa. Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełnia tych wymogów. Istota nin. sprawy w związku ze złożonym przez inwestora wnioskiem , sprowadzała się do zbadania, czy istnieją przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. W związku z tym należało wyjaśnić w sprawie podstawową dla rozstrzygnięcia kwestię, a mianowicie czy przedmiotowy obiekt budowlany został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Skarżąca, do której należy działka sąsiadująca z nieruchomością inwestora, od początku postępowania administracyjnego kwestionowała prawidłowość wybudowania przedmiotowego obiektu. W skardze podnosiła, że w ścianie spornego budynku zbliżonej 1,90m do granicy z jej nieruchomością znajduje się otwór okienny, który wbrew temu, co przyjęły organy orzekające w sprawie nadal istnieje. Podnosiła, że sporny obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Skoro zatem strona skarżąca od początku kwestionowała prawidłowość wykonania obiektu ze szkodą dla jej interesów i niesporne jest, iż odległość budynku inwestora do granicy z jej działką w wyniku naruszenia pozwolenia na budowę /następnie uchylonego/ została zmniejszona i nastąpiło odstępstwo od obowiązujących przepisów w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to niezbędnym było, by organ architektoniczno-budowlany dla usunięcia wszelkich wątpliwości faktycznych, protokolarnie stwierdził na miejscu budowy zgodność wykonania obiektu z przepisami, obowiązującymi Polskimi Normami i zasadami wiedzy technicznej oraz uporządkowanie terenu. Strony postępowania powinny być zawiadomione o miejscu i trybie przeprowadzenia tych oględzin. Protokół sporządzony z tej czynności winien spełniać wymogi art.68 kpa. Podnieść bowiem należy, że w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę będzie miał również zastosowanie art.59 ust.1 Prawa budowlanego, ponieważ w tej sytuacji nie można wyłączyć podstawowej zasady ogólnej zawartej w art.5 ust.1 Prawa budowlanego o zgodności projektowania, budowania, użytkowania i utrzymywania obiektów budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Natomiast z akt sprawy wynika że organ I instancji przeprowadził na miejscu budowy "wizję lokalną" i z czynności tej sporządził notatkę służbową. Ponadto z notatki tej wynika, że zamurowano otwór okienny w ścianie budynku położonej 3,0 m od granicy działki od strony wschodniej czyli od strony działki skarżącej, a nie w ścianie znajdującej się 1,9 m od tej granicy. Okoliczność ta świadczy o tym, iż nie tylko sprawa nie została dokładnie wyjaśniona, ale wobec niezawiadomienia stron o oględzinach, został naruszony w sprawie także przepis art. 10 § 1 kpa obligujący organ administracji do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. Przypomnieć należy, że skoro toczyło się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w trybie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego, to ratio legis tego przepisu polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem budowlanym. Jeśli otwór okienny, jak twierdzi skarżąca, znajduje się w ścianie budynku położonej w odległości 1,90m od granicy z jej nieruchomością sąsiednią, to postępowanie przed organami nadzoru budowlanego już tylko z tego powodu, nie doprowadziło przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym. W tym stanie rzeczy, skoro postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia i poczynienia dodatkowych ustaleń i ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 par.1 ust.1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ orzekł jak w wyroku.