IV SA 4035/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2003 r. [...] w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki ogrodzenia skargę oddala. 7/IV SA 4035/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. [...]odmówił wydania decyzji nakazującej A. W. rozbiórkę ogrodzenia murowanego (na długości 14,7 + 22,0 m) pomiędzy działką nr ew. [...] J. G. a działką nr ew. [...] położoną w [...] przy ul. [...] będącą własnością A. W. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku J. G., który domagał się rozbiórki w/w ogrodzenia wybudowanego przez A. W. między jego działką nr [...] i działką nr ew. [...]. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 11 września 2001 r. przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdzono, że pomiędzy działką nr ew. [...] będącą własnością J. G. a działką nr ew. [...] będącą własnością A. W. w [...] przy ul. [...] znajduje się ogrodzenie murowe. Ogrodzenie to na odcinku o długości 14,7 m, wykonano w 1994 r. bez pozwolenia na budowę, jako pełne murowane z cegły gr. 25 cm i zmiennej wysokości 2,69 do 2,76 (mierząc po stronie działki J. G.) i od 2,1 do 2,3 m (mierząc po stronie działki A. W.), zaś ogrodzenie na odcinku o długości 22,0 m wykonano w 1995 r., murowane z cegły gr. 12 cm na słupkach 25/25 cm o zmiennej wysokości od 2,11 do 2,40 m (mierząc po stronie działki J. G.) i od 2,05 do 1,95 m (mierząc po stronie działki A. W.). Organ wskazał, iż zgodnie z § 44 ust. 1 pkt. 3 lit. c Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) "pozwolenia na budowę wymaga wykonanie stałych ogrodzeń z cementu jako pełne (...) niezależnie od położenia tych ogrodzeń", jednakże inwestorka A. W. na wybudowane ogrodzenie na odcinku o długości 14,7 m bez wymaganego pozwolenia na budowę przedłożyła inwentaryzację wraz z ekspertyzą i opinią techniczną. Opracowana ekspertyza wykazała, że wybudowane ogrodzenie nie ma wpływu przesłaniającego i jest w dobrym stanie technicznym. W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z ustawą Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414) na budowę ogrodzeń z wyjątkiem przyległych do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót przy budowie takich ogrodzeń toteż inwestorka nie dopuściła się samowoli budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. G., który domagał się wydania nakazu rozbiórki spornego ogrodzenia podnosząc, iż zostało wybudowane w warunkach samowoli budowlanej ponieważ inwestorka nie dokonała zgłoszenia jago budowy w trybie art.30 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r ponieważ ogrodzenie ma wysokość powyżej 2,20 m a ponadto nie spełnia warunków technicznych tj. nie jest w części ażurowe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. w wyniku rozpoznania tego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż prace budowlane przy przedmiotowym ogrodzeniu prowadzone były zarówno w 1994 r. jak i w 1995 r., co pozwala na przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Przedmiotowe ogrodzenie należy traktować jako urządzenie budowlane, a podnoszona przez skarżącego kwestia braku ażurowości ogrodzenia pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ wyrokiem z dnia 6 marca 2000 r. Trybunał Konstytucyjny uznał przepis § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy, wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia. W tych okolicznościach wybudowane pełne ogrodzenie nie wymaga rozbiórki z powodu niespełnienia kryteriów określonych w treści w/w par.42. Skargę ma powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. G. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że organ nie wyjaśnił przyczyn różnicy wysokości ogrodzenia po obu jego stronach i nie ustalił rzeczywistej jego wysokości. Ogrodzenie przekracza granicę jego działki. Zarzucił, iż mur zacienienia jego działkę i jest w złym stanie technicznym, ponieważ jest popękany w trzech miejscach. Skarżący podniósł, iż wybudowanie tego ogrodzenia wymagało zgłoszenia, ponieważ ma wysokość ponad 2,20 m, którego to obowiązku A. W. nie wykonała. Potwierdza to wyrok NSA wydany w tej sprawie z dnia 9 maja 2003r. w sprawie IV S.A. 2828/01. Sporne ogrodzenie narusza także obowiązujące warunki techniczne. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.6,7,12 § 1 i art.77 § 1 kpa W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Tak jak to podnosi w skardze skarżący, w niniejszej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 maja 2003r. w sprawie IV S.A. 2828/01 oddalił skargę A. i M. małż. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2001r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]czerwca 2000r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego między sąsiednimi działkami ogrodzenia z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że uchylenie decyzji organu I instancji było zasadne, ponieważ zaistniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części w celu ustalenia wysokości ogrodzenia, przyczyn istotnych różnic w jej obliczeniu. Jest to istotne ponieważ w obowiązującym stanie prawnym – art.30 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) zgłoszenia wymaga zamiar budowy ogrodzenia powyżej 2,20m niezależnie od usytuowania. Sąd podkreślił także ze skrótowość i pobieżność uzasadnienia decyzji organu I instancji nie pozwalają na stwierdzenie do jakiego okresu czasu odnosiły się ustalenia organu I instancji. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995r. (obowiązującej do dnia 01.01.2004r.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Aktualnie zasada ta została wyrażona w przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powołanego wyżej wyroku NSA nie wynika wbrew twierdzeniom skarżącego, iż Sąd wyraził pogląd że wymagane było dokonanie zgłoszenia zamiaru budowy spornego ogrodzenia. Sąd podkreślił natomiast, iż zgodnie z obowiązującym stanem prawnym dla wzniesienia ogrodzenia o wysokości ponad 2,20.wymagane jest dokonanie zgłoszenia dlatego niezbędne jest w tym zakresie dokonanie stosownych ustaleń. Ponadto z uzasadnienia powołanego wyroku NSA wynika, iż organ I instancji nie ustalił do jakiego okresu czasu odnosiły się jego ustalenia. Biorąc powyższe pod uwagę, w przedmiotowej sprawie, która ma rozstrzygnąć kwestię rozbiórki ogrodzenia, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ustalić w pierwszej kolejności datę wybudowania ogrodzenia. Jak trafnie wskazał to organ odwoławczy, co było w sprawie okolicznością bezsporną, budowa przedmiotowego ogrodzenia została rozpoczęta w 1994 r. (pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r.) a zakończona w 1995 r. (Prawo budowlane z 1994 r.) – czego nie kwestionuje również sam skarżący (karta [...] akt – protokół rozprawy z dnia [...] lutego 2005 r.). Słusznie zatem w zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego przyjął, iż podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanej decyzji powinny być przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. ponieważ budowa spornego ogrodzenia jak wyżej wskazano została zakończona w 1995r. Art. 29 ust. 1 pkt. 7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w tekście pierwotnym, tj. obowiązującym w dacie budowy spornego ogrodzenia (Dz. U. z 1994 r. Nr 89. poz. 414) brzmiał: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: (...) ogrodzeń, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych." Ustawa ta nie przewidywała obowiązku dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia w żadnym przypadku, niezależnie od jego wysokości. W świetle powołanego wyżej przepisu wybudowanie przez A. W. w 1995 r. ogrodzenia między swoją nieruchomością a nieruchomością skarżącego nie podlegało ani uzyskaniu pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia bez względu na jego wysokość. W tym stanie faktycznym i prawnym ogrodzenia były wyłączone spod nadzoru budowlanego. Stan prawny zmienił się w tym zakresie, w związku z nowelizacją Prawa budowlanego dokonanego ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie Ustawy – Prawo budowlane, Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 1997 r. Nr111, poz. 726 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie w dniu 24 grudnia 1997 r., czyli jak ustaliły ograny, już po wybudowaniu spornego ogrodzenia. Dopiero w związku z w/w nowelizacją art. 29 ust. 1 pkt. 7 stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń, a art. 30 ust. 1 pkt. 2, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Nie jest też zasadny zarzut skargi podnoszący, iż sporne ogrodzenie nie zawiera elementów ażurowych. Otóż § 42 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki stanowiący, iż ogrodzenie powinno być ażurowe co najmniej powyżej 0,6 m od poziomu terenu, chyba że konieczność budowy ogrodzenia innego wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo wymagań ochrony akustycznej lub warunków użytkowania działki. Łączna powierzchnia prześwitów (otworów), umożliwiająca naturalny przepływ powietrza, powinna wynosić co najmniej 25% powierzchni ażurowej części ogrodzenia między słupami z dniem 13 marca 2000r - w zakresie w jakim dotyczy ogrodzeń między sąsiednimi działkami, dla których budowy nie jest wymagane ani pozwolenie, ani zgłoszenie został uznany za niezgodny z art.7 ust.2 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz. U. 1994 Nr 89, poz. 414) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2000r. (Dz. U. 2000 Nr 16 poz. 214). Nie może być on z tego względu podstawą rozważań organu ani Sądu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego nie wyjaśnienia przyczyn występujących różnic wysokości ogrodzenia po obu jego stronach i nie ustalenia rzeczywistej jego wysokości należy stwierdzić, choć w świetle poczynionych rozważań dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma to znaczenia, że kwestia ta została wyjaśniona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego bowiem podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 11 września 2001r.ustalono, że ogrodzenie to ma zmienną wysokość po obu jego stronach i należy przyjąć, że przekracza ono wysokość 2,20m skoro tak wynika z pomiarów poczynionych od strony działki skarżącego. Spory dotyczące zacieniania działki skarżącego i usytuowania przedmiotowego ogrodzenia z przekroczeniem granicy jego działki są sporami cywilnymi, do których rozstrzygania powołane są sądy powszechne. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż orzekające w niniejszej sprawie organy nie miały prawnych podstaw do wydania nakazu rozbiórki spornego ogrodzenia. Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, należało skargę oddalić w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).