IV SA 4105/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie WSA Bożena Walentynowicz (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania B. i W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r., którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.K. pozwolenia na przebudowę części budynku składowego z przeznaczeniem na część mieszkalną, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...], opisanej wyżej, zgłosili małżonkowie K., powołując jako przyczynę fakt, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższej decyzji. Wojewoda [...] dokonał oceny decyzji w aspekcie art. 156 § 1 kpa i nie stwierdził, by zachodziły przesłanki nieważnościowe badanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił to stanowisko, bowiem inwestor do wniosku o pozwolenie na przebudowę, złożył projekt techniczny oraz wszystkie niezbędne uzgodnienia, wykazał prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. Wykonana przebudowa nie utrudni prawidłowego zagospodarowania działki sąsiadów tj. skarżących K. Podnoszona okoliczność, iż nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na przebudowę – może być podstawą wniosku o wznowienie postępowania a nie o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2002r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania małżonków K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. i T. małżonkom K. pozwolenia na rozbudowę budynku handlowego na działce nr [...] położonej w S. przy ul. [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...], małżonkowie K. uzasadniali faktem, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Wojewoda nie dopatrzył się przyczyn przewidzianych art. 156 § 1 kpa uzasadniających stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji – a ocenę tę podzielił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ podkreślił, że inwestorzy dopełnili wszelkich formalności prawnych do uzyskania decyzji pozytywnej. Obawy skarżących, że inwestorzy w przyszłości mogą wykuć otwory okienne w ścianie budynku usytuowanego 3,5m od granicy działki są bezpodstawne. Sama decyzja nie narusza prawa budowlanego ani przepisów techniczno-budowlanych. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji W skardze, złożonej na powyższe decyzje organu odwoławczego, małżonkowie K. zarzucili naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji przez Wójta Gminy [...] na rzecz J.K. jak i na rzecz T. i R. małżonków K. bez udziału skarżących oraz bez doręczenia im przedmiotowych decyzji. stanowi to naruszenie prawa skarżących o znamionach rażącego naruszenia prawa. Na rozprawie sądowej skarżący K. dodatkowo zarzucił, że decyzje naruszają ich prawo własności, bowiem w pobliżu granicy usytuowane jest szambo inwestorów a ponadto inwestorzy zlikwidowali część ogrodzenia stojącego na granicy między działkami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko z decyzji, domagał się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że obie decyzje zaskarżone zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny. Jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Taksatywne wyliczenie kwalifikowanych przesłanek nieważnościowych zawiera art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że żadne inne przyczyny oprócz wskazanych tym przepisem nie mogą skutkować stwierdzenia nieważności decyzji i nie niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 156 § 1 kpa. Jako podstawę żądania stwierdzenia nieważności obu decyzji Wójta Gminy [...] skarżący małż. K. wskazali fakt nie brania udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji na rzecz J. K. oraz R. i T. małż. K. o pozwoleniu na rozbudowę budynku handlowego i na przebudowę budynku składowego. Zarzucili także nie doręczenie im powyższych decyzji. Zasadnie organy obu instancji oceniły, iż te zarzuty nie mogą stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zakwestionowanych albowiem są to wyłącznie przesłanki mogące stanowić podstawę złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym zapadły przedmiotowe decyzje. Przewiduje je art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego opublikowany ONSA nr 1, 1988 r., poz. 45). Jak zaznaczono na wstępie przesłanki nieważnościowe określa wyłącznie art. 156 § 1 kpa i w aspekcie tych przesłanek organ nadzorczy dokonuje kontroli decyzji w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym odrębne postępowanie. Ponieważ fakt, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zwykłym, nie może być przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie zawiera jej art. 156 § 1 kpa, ocenę skarżących, że jest to rażące naruszenie prawa, należy uznać za bezzasadną. Jak stwierdził organ w decyzji, ochrony swych praw i interesów skarżący mogli dochodzić w innym postępowaniu, także o charakterze nadzwyczajnym tj. wznowieniu postępowania, które przeprowadzono bez ich udziału. Pozostałe zarzuty podniesione na rozprawie nie mają żadnego istotnego znaczenia w sprawie, albowiem kwestionowane decyzje nie dotyczyły ani szamba, ani ogrodzenia stojącego na granicy obu nieruchomości. Niezasadny jest zarzut skargi jakoby obie decyzje zaskarżone naruszały w jakikolwiek sposób własność skarżących. Ich działka sąsiadująca z działką inwestycyjną nie jest zabudowana. Budynek gospodarczy, na który J.K. otrzymał decyzję zezwalającą na jego przebudowę ze zmianą korzystania częściowo jako mieszkalny, przed decyzją już tam był usytuowany. Jego przebudowa jak również zmiana sposobu użytkowania nie mają żadnego negatywnego wpływu na prawo własności skarżących. W tym miejscu należy też wyjaśnić skarżącym, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" w zakresie wymogu zgody sąsiada na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy działki jego, jest niezgodny z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to wyeliminowanie powyższego przepisu wykonawczego z obrotu prawnego. W konsekwencji należy uznać, że zgoda taka nie jest wymagana a o usytuowaniu obiektu w zbliżeniu do granicy lub ostrej granicy decyduje organ wydający pozwolenie na budowę po dokonaniu własnej oceny dopuszczalności takiego usytuowania i z uwzględnieniem przepisów art. 5 Prawa budowlanego. Sąd podzielił stanowisko oceniane obu organów, że żadna z decyzji zakwestionowanych przez skarżących nie narusza w żaden sposób ich interesów prawnych a już całkowicie należy wykluczyć by zaistniało rażące naruszenie prawa. Tylko takie mogłoby skutecznie w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa wzruszyć zaskarżone decyzje. Brak występowania którejkolwiek z przesłanek art. 156 § 1 kpa w badanych decyzjach w pełni uzasadnia oceniane stanowisko organów o bezpodstawności żądania skarżących o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji. Ponieważ zarzuty skargi stanowią powtórzenie zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi.