IV SA 4107/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego rozbiórki I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. S., utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z dnia [...] lutego 2002 r. znak: [...] o wykonaniu zastępczym rozbiórki ujęcia wody z rzeki [...] oraz wybudowania grobli i urządzeń piętrzących wodę na działce w R.. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] czerwca 2000 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał tytuł wykonawczy określający obowiązek (wyżej opisany) podlegający egzekucji administracyjnej. Następnie w dniu [...] lutego 2002 r. tenże Inspektor wydał postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego - art. 127 i art. 128 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.). A. S. złożył zażalenie twierdząc, ze działka została osuszona, a istniejące ujęcia zostały zlikwidowane. Jeszcze przed przekazaniem zażalenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji w dniu [...] lutego 2002 r. przeprowadził kontrolę, która potwierdziła, że w stawach nie ma wody, ale urządzenia doprowadzające wodę z rzeki [...] nie zostały zlikwidowane, a jedynie uszczelnione przez sąsiadów, którym woda ze stawów przez wadliwą groblę podtapiała gospodarstwa. Nie zostały rozebrane groble poprzeczne, które w każdej chwili mogą być ponownie wykorzystane do udrożnienia ujęcia wody z rzeki. Utrzymując w mocy postanowienie, organ I instancji o wykonaniu zastępczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w motywach swojej decyzji podniósł, że zobowiązany w świetle tytułu wykonawczego A. S. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Zdaniem organu A. S. tylko pozoruje działania. Kontrola przeprowadzona i potwierdzona protokołem z dnia [...] lutego 2002 r., faktu wykonania obowiązku nie potwierdziła. W skardze do Sądu A. S. dochodził uchylenia postanowienia obu instancji. Podniósł, że działka została osuszona, ujęcia wody zostały zlikwidowane, nasypy nie są groblami, a służą do poruszania się po terenie działki. Skarżący zarzucił ponadto, że nie był powiadomiony o kontroli w dniu [...] lutego 2002 r. stąd nie miał możliwości na bieżąco odnosić się do stwierdzeń zawartych w protokole z tej kontroli. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Materiał dowodowy musi opierać się na dowodach zebranych zgodnie z procedurą przewidzianą w Kodeksie postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł się, orzekając zaskarżonym postanowieniem, m.in. na kontroli z dnia [...] lutego 2002 r., opisanej w stosownym protokole. Oględziny zostały przeprowadzone przez organ I instancji po tym jak wydał postanowienie i przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji. Czynność ta podjęta była z uchybieniem dyspozycji art. 79 § 1 kpa – strona A. S. nie była o niej powiadomiona i nie brała w niej udziału. Dowód ten doprowadził organ II instancji do ustalenia, że A. S. nie wykonał dobrowolnie czynności objętych postanowieniem o wykonaniu zastępczym (wyżej opisanym). W skardze do Sądu skarżący nie zgodził się z tymi ustaleniami, podniósł, że był pozbawiony możliwości wykazania swoich racji podczas oględzin w dniu [...] lutego 2002 r. Zdaniem Sądu powyższe uchybienie procesowe organu skutkuje oczywiste naruszenie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt II SA 2015/85, ONSA 1986 nr 1 poz.13) Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł w trybie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).