IV SA 4118/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wrzenia 2002r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Z.K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej "domku fińskiego" wybudowanego na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ulicy K. w W. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, umorzył postępowanie administracyjne. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 104 i 105 § 1 kpa. Organ ten w ramach prowadzonego postępowania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nałożył na inwestora Przedsiębiorstwo Produkcyjne "H." SA w K., obowiązek przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wybudowanego "domku fińskiego" przy ulicy K. w W. W dniu 7 czerwca 2002r. inwestor przedłożył dokumentację inwentaryzacyjną, spełniającą wymogi określone w przepisach i normach. Organ na tej podstawie odstąpił od wydania w sprawie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosownie do pisma Urzędu Gminy [...] Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego z dnia 9 listopada 2000r. lokalizacja domku wystawienniczego jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie koliduje z funkcją tego terenu. W ocenie organu w sprawie nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor faktycznie uzyskał zgodę organu na wykonanie realizowanego obiektu. Organ nie znalazł też podstaw do nakładania nakazów bądź zakazów odnoszących się do wykonywanych robót na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, w związku z czym postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego postanowił, jako bezprzedmiotowe umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z.K. Decyzji zarzuciła obrazę art. 48 Prawa budowlanego oraz art. 138 kpa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie merytorycznej decyzji o rozbiórce "domku fińskiego". Twierdziła, iż Prawo budowlane nie różnicuje stanów faktycznych, a zatem kwestia zawinienia bądź nie, inwestora lub organu, nie ma znaczenia w sprawie. Art. 48 Prawa budowlanego nakazuje orzec rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponadto prawo budowlane nie przewiduje faktycznej zgody organu na wykonanie obiektu a jedynie formalną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ten, rozpatrując akta sprawy stwierdził, iż pismem z dnia 23 listopada 1999r. Towarzystwo P. dokonało zgłoszenia w trybie art. 29 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej o zamiarze lokalizacji obiektu tymczasowego – domku fińskiego, stanowiącego eksponat wystawowy na nieruchomości przy ulicy K. w W. Organ ten nie badając zgłoszenia poinformował [...], iż obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe nie wymagają zgłoszenia. Na tej podstawie Przedsiębiorstwo Produkcyjne "H." SA na przełomie 1999-2000r. wybudowało przedmiotowy obiekt. Organ II instancji uznał zatem, iż w sprawie doszło wprawdzie do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, zawinił jednakże organ administracji a nie inwestor. Z tego też powodu inwestor nie może ponosić konsekwencji błędnego działania organu. Zatem nie można w tym przypadku stosować art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor uzyskał faktyczną zgodę na realizację spornego obiektu. W tej sytuacji nie można przyjąć, iż inwestycja nastąpiła w ramach samowoli budowlanej. Organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Z. K. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 5, art. 48 i art. 34 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 78, 107§ 1 i 2 kpa. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie o rozbiórce obiektu lub jej uchylenie do ponownego rozpoznania. Organom nadzoru budowlanego zarzuciła akceptację samowoli budowlanej oraz niezrealizowanie przez organ I instancji wytycznych zawartych w decyzji organu II instancji nr [...] z dnia [...] lutego 2002r.na mocy której organ ten uchylił zaskarżoną wcześniej decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2002r. nie zrealizował tych wytycznych i nie zbadał wszystkich wskazanych mu okoliczności . W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, iż z protokolarnych ustaleń wynika, że przedmiotowy domek to budynek o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, posadowiony na fundamentach betonowych, pokryty dachówką ceramiczną. Wprawdzie na powyższy obiekt wymagane jest pozwolenia na budowę, jednakże inwestor zrealizował przedmiotowy budynek na podstawie skutecznego zgłoszenia, i w związku z tym organ nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 48, art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, że decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż stan faktyczny i prawny są tego rodzaju, iż zbędne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę jak i przez organ z urzędu. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. Nie można również w ten sposób także załatwiać sprawy wówczas, gdy okoliczności faktyczne i prawne podnoszone przez sam organ wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzjach obu instancji były zagadnienia związane z merytorycznym załatwieniem sprawy. W świetle powyższego należało sprawę zakończyć wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Nawet jeżeli organ uznaje bezzasadność żądania strony , to musi to zostać wykazane w decyzji załatwiającej merytorycznie sprawę co do jej istoty , a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż jest to wówczas niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie toczy się z wniosku uprawnionego podmiotu. Podmiot ten zakreślił granice rozpoznania sprawy, określając jednocześnie jej przedmiot. Nie można zatem uznać, iż postępowanie prowadzone, zgodnie z wnioskiem strony, w trybie art. 48 Prawa budowlanego i dotyczące istniejącego obiektu budowlanego stało się bezprzedmiotowe, nawet jeżeli organ uznaje bezzasadność żądania strony. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w dotychczasowym postępowaniu rozpatrzenie sprawy nastąpiło z naruszeniem art. 105 kpa. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) Orzeczenie o kosztach znajduje swoją podstawę w art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)