IV SA 4123/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie chłodni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T.L. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 145 § pkt 8 i art. 151 § 2 kpa oraz art. 55 ust. 1 pkt 1, art. 56 ust. 1 i 2, art. 57 i art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, stwierdził, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r., w sprawie pozwolenia na użytkowanie chłodni półtusz i chłodni rozbioru Zakładu rzeźniczo-wędliniarskiego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w R., została wydana z naruszeniem prawa i odstąpił od jej uchylenia z powodu okoliczności, o której mowa w art. 146 § 2 kpa, bowiem w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu stwierdził, że wprawdzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2002 r. (sygn. akt II SA/Ka 867/00) uchylił decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie pozwolenia na adaptację garażu na chłodnie półtusz i chłodni na pomieszczenie rozbiórki zakładu rzeźniczo-wędliniarskiego zlokalizowanego na dz. nr [...] w R., ale decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. Prezydenta Miasta [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie w/w obiektów i decyzja ta jest ostateczna. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego podjęto decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa), w okolicznościach utraty podstawy jej wydania – na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny obu decyzji wydanych w przedmiocie pozwolenia na adaptację obiektów zakładu, oraz orzeczono o odmowie jej uchylenia z przyczyn określonych w art. 146 § 2 kpa. W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że spełnione zostały wszystkie wynikające z prawa budowlanego (art. 55-59) warunki do uzyskania przez D. i D. P. – pozwolenia na użytkowanie obiektów. Organ I instancji wyjaśnił, że rozstrzygnięcie decyzji oznacza, że nie została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczna decyzja, która nadal kształtuje stosunek prawny w sprawie. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania T. L., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością uzasadniającą ewentualne wznowienie w rozpatrywanej sprawie był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 23 stycznia 2002 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie w dniu 22 kwietnia 2002r., natomiast wyrok Sądu otrzymał do wiadomości w dniu 11 marca 2002r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dlatego też złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wynikającej z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, z uwagi na nie dotrzymanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, nie powinien zostać uwzględniony przez organy administracji publicznej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T. L., w której stwierdził, że nie zgadza się z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem do Wojewody [...], w dniu [...] kwietnia 2002 r. wystąpił z wnioskiem, powołując się na art. 162 § 1 pkt 1 kpa, o wszczęcie postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji, a nie o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. c cytowanej wyżej ustawy. Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek T. L. z dnia [...] kwietnia 2002 r., w którym skarżący żądał w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. i poprzedzającej ja decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewoda [...] był tym wnioskiem związany i w tym kierunku powinien prowadzić postępowanie administracyjne. W sytuacji natomiast gdyby uznał, że wniosek skarżącego nie czyni zadość wymaganiom pisma procesowego powinien wezwać go do usunięcia braków. Tymczasem Wojewoda [...] pismem z dnia [...] maja 2002 r. nie wzywa do usunięcia braków lecz zupełnie bez jakiejkolwiek podstawy prawnej odwodzi stronę od żądania rozstrzygnięcia w trybie art. 162 kpa i jednocześnie w sposób niedopuszczalny sugeruje jaki powinien być kierunek prowadzonego postępowania (o wznowienie postępowania). Strona najprawdopodobniej powodowana treścią tego pisma, nie mająca wykwalifikowanego pełnomocnika, pismem z dnia 13 maja 2002 r. zmienia podstawę swojego wniosku na sugerowany jej art. 145 § 1 pkt 8 kpa, ale jednocześnie żąda nadal stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowych decyzji. W konsekwencji zapadają w sprawie decyzje organów administracji publicznej, które w żaden sposób nie odnoszą się merytorycznie do żądania wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązkiem organów administracji było rozpoznanie sprawy w przedmiocie wygaśnięcia decyzji, a nie wznowienia postępowania. Skarżący bowiem w swoich żądaniach jest konsekwentny nie tylko na etapie postępowania administracyjnego, ale również na etapie przed sądem administracyjnym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek bardzo lakonicznej, to jednak jednoznacznie stwierdzającej nie rozpoznanie sprawy przez organy administracji zgodnie z jego wolą i żądaniem. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym zakresie podaje jednoznacznie, że w razie wszczęcia postępowania – na wniosek- obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeżeli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego czego dotyczy wniosek – obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1091/99, LEX nr 78924). W związku z tym kontrola legalności sprawowana przez sąd administracyjny jest niemożliwa, gdyż skarżone decyzje nie rozstrzygnęły sprawy zawisłej przed nimi merytorycznie. Kierując się treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd w celu usunięcia naruszenia prawa orzekł nie tylko o uchyleniu zaskarżonych decyzji, ale również o uchyleniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., wznawiającego postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, art. 147, art. 149 § 1 i § 2 oraz art. 155 § 1 kpa. Swoim działaniem organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania t.j: zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, zasady zaufania do organów z art. 8 kpa – zasadę udzielania pomocy prawnej z art. 9 kpa oraz art. 61 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 135 p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.