IV SA 4141/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-17
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Wojciech Mazur, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 kpa, jeśli nie wykazało potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 kpa, jeśli nie wykaże, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W sytuacji, gdy organ odwoławczy dysponuje materiałem pozwalającym na merytoryczne rozstrzygnięcie lub wymaga jedynie uzupełnienia postępowania w niewielkim zakresie, powinien sam przeprowadzić te dowody lub wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie stosować procedurę kasacyjną.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę G.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy W. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch domów czteromieszkaniowych. Skarżący zarzucali organowi odwoławczemu wydanie decyzji kasacyjnej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 kpa, podczas gdy istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji z powodu uprzedniego wydania decyzji odmownej dla tej samej inwestycji. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie wykazał zgodności inwestycji z planem miejscowym i nie wyjaśnił kwestii wcześniejszej decyzji odmownej, dlatego przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi G.K., A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących G. K. i A. K. po 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA 4141/02
UZASADNIENIE
Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...].06.2002 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej "[...]" ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji zabudowy jednorodzinnej w formie dwóch domów czteromieszkaniowych na części działek nr ew.[...] z obrębu [...] położonej przy ulicy [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli G.K. i A.K. W odwołaniach zarzucają nieważność postępowania z powodu wydania decyzji w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Zdaniem odwołujących się decyzja dotknięta jest wadą nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W uzasadnieniu zarzutu podnoszą, że Burmistrz Gminy W. decyzją nr [...] z dnia [...].11.2000 r. odmówił we wniosku Spółdzielni "[...]" ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji i decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy.
Wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołań decyzją z dnia [...].09.2002 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji nie wykazał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie wyjaśnił podnoszonej przez skarżących okoliczności dotyczącej wcześniejszego wydania decyzji odmownej dla tego samego podmiotu i tej samej inwestycji zlokalizowanej na działce nr [...] z obrębu [...].
Braki powyższe muszą być zdaniem organu odwoławczego wyjaśnione co umożliwi wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli G. K.i A.K.
W skargach zarzucają obrazę art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji gdy zachodziła nieważność decyzji Burmistrza Gminy W. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwóch domów mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej na działce nr [...] przy ulicy [...] z powodu uprzedniego wydania przez ten sam organ decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego samego podmiotu i tej samej inwestycji. Skarżący podnoszą, że obie decyzje zostały wydane na podstawie tych samych ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta W. zatwierdzonego Uchwałą – Rady W. nr [...] w dniu [...] września 1992 r.
W ocenie skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponowało wystarczającym materiałem dowodowym do wydania decyzji stwierdzającej nieważność zaskarżonej decyzji i zbędne było wydanie orzeczenia kasacyjnego które ze swej istoty ma na celu uzupełnienie braków w materiale dowodowym.
Wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargi są zasadne.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 kpa.
Wydanie przez organ na podstawie tego przepisu decyzji kasacyjnej uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dopuszczalność wydania takiej decyzji jest ograniczona na co wskazuje treść art. 138 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Decyzja kasacyjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 kpa. Interpretacja rozszerzająca tego przepisu jest niedopuszczalna. Konieczność przeprowadzenia dodatkowego dowodu mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa) co wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Wskazane w uzasadnieniu okoliczności które w ocenie organu należało wyjaśnić nie wymagały przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Organ nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego. Można natomiast wnosić, ze miał wątpliwości czy interpretacja dokonana przez organ pierwszej instancji zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest prawidłowa tj. czy zapis planu pozwala na zlokalizowanie na tym terenie projektowanej inwestycji. Wątpliwości te nie uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej. Organ kontrolując decyzję winien był zająć stanowisko czy podziela ocenę organu pierwszej instancji, że projektowana inwestycja jest zgodna z zapisami planu czy też nie. Brak stanowiska organu w tym zakresie jest uchylaniem się od podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.
Skarżący słusznie poodnoszą, że organ odwoławczy dysponował informacją iż w sprawie była uprzednio wydana przez ten sam organ decyzja nr [...] z dnia [...].11.2000 r. odmawiająca ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Informację tę zawarł organ pierwszej instancji w piśmie do Kolegium z dnia [...].07.2002 r. W piśmie tym organ wprawdzie podał, że uprzednia decyzja obejmowała inny zakres terenu działki co pozostawało w sprzeczności z zarzutem zawartym w odwołaniach skarżących którzy twierdzili, że decyzja dotyczyła tego samego podmiotu i tej samej inwestycji ale wyjaśnienie tej okoliczności wymagało jedynie uzupełnienia postępowania wyjaśniającego poprzez zażądanie tej decyzji co mieściło się w kompetencjach organu wynikających z art.130 kpa.
Przeprowadzenie takiego dowodu nie jest przeprowadzeniem postępowania w znacznej części.
Uznać zatem należy, że organ odwoławczy nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części co oznacza, że nie została spełniona przesłanka z art. 138 § 2 kpa. Nie było więc podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Należy nadto wskazać, że organ odwoławczy winien był korzystając z kompetencji wynikających z art. 136 kpa przeprowadzić dowód dodatkowy we własnym zakresie i w zależności od ustaleń zastosować instytucję reformacji.......co do istoty bądź też uwzględniając zarzut skarżących uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji. Przepisy kpa wyłączają bowiem stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.138 § 2 kpa co miało wpływ na rozstrzygnięcie. Nie może wiec pozostać w obrocie prawnym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02.153.1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło