IV SA 4189/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i E.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę komórek i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. i E. K. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...], na podstawie art. 104 kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał E. Ł. rozbiórkę obiektów budowlanych: komórki drewnianej – składu drewna o wymiarach 3,60 x 2,66m i komórki drewnianej – składu węgla o wymiarach 3,30 x 2,60m wybudowanych w 2001 r. na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 6 grudnia 2001 r. ustalono, że na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S.w 2001 r. wykonane zostały obiekty budowlane – komórki drewniane, zbite bezpośrednio na ziemi z palet drewnianych, z obiciem ścian i dachu płytą pilśniową. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast inwestor E.Ł. nie posiadała takiej decyzji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wyjaśnił, że rozstrzygniecie organu I instancji pod względem merytorycznym było prawidłowe. Zastrzeżenie budzi jedynie fakt, że na przedmiotowe obiekty powinny zostać wydane dwie odrębne decyzje ze względu na to, że komórki były wybudowane w różnym czasie, czyli stanowią dwa odrębne przedmioty rozstrzygnięcia. Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego złożyli A. i E. K. Podnieśli, że przedmiotowe obiekty nie spełniają wymogów budowlanych, bezpieczeństwa pożarowego, są nieestetyczne i usytuowane przy granicy z ich działką, a inwestor nie ma zezwolenia na ich budowę – dlatego też powinny być rozebrane. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżących. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swej decyzji kasacyjnej błędnie podał podstawę prawną powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa zamiast art. 138 § 2 kpa. Nie jest to jednak uchybienie, które skutkowało uchyleniem tej decyzji. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zdaniem Sądu organ II instancji orzekając jak w zaskarżonej decyzji naruszył dyspozycję art. 138 § 2 kpa. Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia sprawy traktowana jest przez ustawodawcę w świetle powołanego wyżej przepisu jako wyjątkowa. W niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowa sytuacja, albowiem nie ma konieczności przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ani w całości, ani w części. Organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu, co winno podlegać ustaleniu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Typ decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowany wtedy, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona prze to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2001 r., sygn. akt V SA 239/01). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające. W wyniku oględzin, co wynika z protokołu kontroli z dnia 6 grudnia 2001 r. ustalono, że E.Ł. pobudowała dwie komórki, jedną latem 2001 r., a drugą w listopadzie 2001 r. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że decyzja organu I instancji była merytorycznie prawidłowa, a jedynie zastrzeżenie budzi fakt, że na przedmiotowe obiekty powinny zostać wydane dwie odrębne decyzje. Natomiast w przedmiotowej sprawie stan prawny pozwalał na wydanie jednej decyzji, gdyż dotyczyła ona tego samego inwestora, obiekty budowlane powstały na tej samej działce w 2001 roku. Decyzja ta była poprawna, wydana zgodnie z art. 104 kpa – rozstrzygała konkretną sprawę. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 powołanej ustawy. Orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku - na podstawie art. 152 w/w ustawy.