IV SA 4206/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na decyzję Komenda Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2002 nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Komenda Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżących K. i I. L. kwotę 10 zł (dziesięć) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. w sprawie zapewnienia drogi pożarowej do budynku administracyjno-produkcyjnego [...] w R. przy ul. W. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2001 r., gdyż nie jest ona obarczona żadną wadą z art. 156 § 1 kpa. Decyzja oparta jest na prawidłowej podstawie prawnej, brak jest także przesłanek wskazujących na jej niewykonalność. Odwołanie od tej decyzji wnieśli K. i I. L. podnosząc, iż skarżona decyjz skierowana została do B. M. prezesa Zarządu [...] T. S.A., a więc do nie istniejącej strony postępowania, gdyż prezes i zarząd są jedynie organami statutowymi podmiotu gospodarczego, którym jest Spółka Akcyjna W.. Organ dopuścił się także obrazy art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1997 r. o Państwowej Straży Pożarnej, gdyż winno być zakazane użytkowanie obiektów [...] T. S.A. do [...] grudnia 2001 r. z uwagi na zagrożenie pożarowe, gdyż zakład nie posiada drogi pożarowej. Zdaniem skarżących organ wydając decyzję miał pełną świadomość, że wykonanie drogi pożarowej do budynku administracyjno-produkcyjnego nie jest możliwe. Zatem, już w chwili wydawania decyzji była ona trwale niewykonalna. Wskazali nadto, iż sporządzony "Operat zabezpieczenia przeciwpożarowego zewnętrznego dla budynku administracyjno-produkcyjnego [...] T. S.A." jest sprzeczny z § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. nr 7, poz. 64), gdyż wymagania określone w tych przepisach nie mogą być spełnione z uwagi na uwarunkowania w terenie uniemożliwiające wjazd "bojowych wozów straży pożarnej". Zdaniem skarżących przesądza to o trwałej niemożności wykonania drogi pożarowej do wskazanych budynków administracyjno-produkcyjnych w związku z czym winno się zakazać prowadzenia w nich działalności administracyjno-gospodarczej. Takie działanie organów stwarza zagrożenie dla ich nieruchomości o nr ewid. [...] i nr [...]. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] października 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania K. i I. L. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, w odniesieniu do stawianych zarzutów wskazał, iż niesporne jest, ze decyzja Komendant Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. zamiast do [...] T. S.A. skierowana została do prezesa firmy B. M. Decyzja została jednak wykonana, co potwierdzono m.in. protokołem ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych przedstawiciela Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 4 kwietnia 2002 r. W tej sytuacji, gdy adresat decyzji i zobowiązany do jej zrealizowania nie mieli wątpliwości, kto ma wykonać obowiązki z niej wynikające i gdy te obowiązki zostały wykonane brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Zdaniem organu bezzasadne jest także twierdzenie skarżącego dotyczące trwałej niewykonalności decyzji, gdyż obowiązki z niej wynikające zostały zrealizowane. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli K. i I. L. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumentację przytoczoną w złożonym odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest zasadna. Przede wszystkim wskazać należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażone w art. 16 kpa, może nastąpić jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której jednak nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w weryfikowanej decyzji, lecz bada czy występują przesłanki nieważnościowe. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zapewnienia drogi pożarowej do budynku administracyjno-produkcyjnego wydana przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Kontrolowana przez organy administracyjne w postępowaniu nieważnościowym ostateczna decyzja organu I instancji nakładająca obowiązek zapewnienia drogi pożarowej skierowana została do B. M. – Prezesa Zarządu [...] T. S.A. Stosownie do art. 29 kpa stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W niniejszej sprawie stroną postępowania jest ponad wszelką wątpliwość [...] T. S.A., która posiada osobowość prawną. To, że prezes [...], czy jej zarząd są organami Spółki nie zmienia faktu, że podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest wyłącznie wymieniona Spółka Akcyjna, jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje w tym i taka, że podmiotem praw i obowiązków jest [...] T. S.A, a nie jej organy. Stąd też adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba prawna, a nie jej prezes. Wskazanie, jako adresata decyzji, imiennie prezesa zarządu [...] T.S.A. jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Organy obu instancji, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 4 kpa wskazywały, iż ani adresat decyzji, ani podmiot zobowiązany nie kwestionowali jej i nie mieli wątpliwości kto ma wykonać obowiązki z niej wynikające, a nadto obowiązki te zostały wykonane tj. zapewniono drogę pożarową do budynku administracyjno-usługowego. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów obu instancji jest nieuprawnione. Należy stwierdzić, iż w postępowaniu nieważnościowym, a więc w postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, obowiązkiem organów jest dokonanie oceny, czy wydanie kontrolowanej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, czy nie. Ani fakt wykonania obowiązków nałożonych decyzją, ani okoliczność, iż niekwestionowano błędnie wskazanej strony , nie może przesądzić o zgodności z prawem tej decyzji. Taka ocena może wynikać wyłącznie z oceny prawnej, której organy obu instancji nie dokonały. Odnośnie drugiego zarzutu skargi dotyczącego trwałej niewykonalności decyzji Sąd, wobec cofnięcia tego zarzutu przez skarżącego na rozprawie w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.09.2003 r. w sprawie sygn. akt IV SA 2971/02, nie objął go przedmiotem rozważań. Uwzględniając przytoczone wyżej uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie mogą się ostać. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.