IV SA 421/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski ( spr.), Sędziowie (NSA, As. WSA Andrzej Gliniecki, Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J.i J.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2000 r. [...] II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., po uwzględnieniu skargi Zarządu Gminy w [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i umorzył postępowanie odwoławcze. Uchyloną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2000 r. [...] umarzającą postępowanie w sprawie budowy sieci kanalizacyjnej ponieważ stało się bezprzedmiotowe i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji z dnia [...] marca 2000 r. organ I instancji uznał, że "Inwestycja jest prowadzona na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r." oraz że "Inwestor posiada niezbędną dokumentację do prowadzenia inwestycji, a Pan J.B. wyraził zgodę na lokalizację odpływu ścieków, usytuowanie przykanalika oraz wyraził zgodę na prowadzeni robót związanych z jej budową". W uwzględnieniu odwołania J.B. została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Według [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rację ma Zarząd Gminy [...], że J.B. nie był stroną w postępowaniu dotyczącym budowy sieci kanalizacyjnej, bo "nie wykazał swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28, gdyż nie był właścicielem działki przez którą przebiegała sieć kanalizacyjna, a także nie sąsiaduje z taką nieruchomością". Nadto właścicielem posesji przy ul. [...] jest J.B., a "roszczenia Pana B. mają charakter cywilnoprawny". Dlatego też uwzględniając skargę Zarządu Gminy w [...] należało uchylić decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i umorzyć postępowanie odwoławcze. Wymienioną decyzję organu odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. J. i J. B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Podnieśli, ze J. B. jest upoważniony do działania w imieniu matki oraz że jest współwłaścicielem działki "na której jest przewidziana budowa kanalizacji na projekcie technicznym" i że "budowa kanalizacji została doprowadzona do działki sąsiedniej". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje: Skarga J. i J. B. zasługuje na uwzględnienie i to nie tylko z przyczyn w niej podniesionych ale i z tych, które Sąd dostrzegł z urzędu. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Jak wynika z akt administracyjnych, które zostały przedstawione sądowi, J. B. skierował do organu I instancji liczne pisma (skargi) w sprawie realizowanej w [...] sieci kanalizacyjnej. M.in. domagał się interwencji w sprawie budowy odcinka w W., która jego zdaniem realizowana jest bez pozwolenia na budowę oraz budowy kanału głównego w [...] sprzecznie z warunkami pozwolenia na budowę. Ze schematu kanalizacji sanitarnej na str. [...] wynika, że "trasa projektowana do wykonania wg udzielonego pozwolenia" znaczącą odbiega od "dokonanej zmiany trasy (...) uzgodnionej protokołem [...] dnia [...].02.2000 r.". Natomiast z pierwszej strony kopii Dziennika budowy wynika, że kanalizacja była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].12.1999 r. [...], której nie ma w aktach sprawy. Jest natomiast kopia decyzji o tym numerze ale wydanej rok wcześniej tzn. [...].12.1998 r. i kopia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1999 r. dotycząca "zmiany przebiegu kanalizacji sanitarnej w [...] przy ul. [...] i [...]". Nie wiadomo więc czy zmiana trasy kanalizacji sanitarnej wynikała z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wymienionej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też z uzgodnienia protokołem z dnia [...].02.2000 r. Okoliczności te winny być precyzyjnie wyjaśnione i należycie udokumentowane. W piśmie z dnia 14.01.2002 r. (str. [...]) skarżący wyraźnie domaga się przeprowadzenia postępowania w sprawie "samowoli budowlanej" powołując się na decyzję z dnia [...].12.1998 r. Decyzją z dnia [...].12.2001 r., [...] Starosta [...] odmawia wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].12.1998 r., a Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie od tej decyzji najpierw podaje datę [...].12.1999 r., a następnie datę [...].12.1998 r. – w obu przypadkach nr [...] (decyzja nr [...] z dnia [...].02.2002 r. – str. [...] i decyzja z dnia [...].12.2001 r. – str. [...]). Dlatego zapewne [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. kategorycznie stwierdził, że "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w ogóle nie przeprowadził postępowania w zakresie zgodności wykonywanych robót z pozwoleniem na budowę". Brak precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania spowodował, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 08.03.2000 r. na wniosek J. B. wszczął postępowanie "w sprawie budowy sieci kanalizacji sanitarnej", a zawiadomieniem z dnia 31.10.2001 r. z urzędu wszczął postępowanie "w sprawie sieci kanalizacyjnej (...) wybudowanej na podstawie decyzji [...] z dnia [...].12.1998 r.". Decyzją z dnia [...].03.2000 r. umorzył pierwsze z tych postępowań, a z akt sprawy nie wynika, czy zakończyło się postępowanie wszczęte z urzędu. Wręcz kuriozalnie brzmi stwierdzenie w tej decyzji, że "Zarząd Gminy [...] zastał zmuszony do wprowadzenia zmian w dokumentacji technicznej sieci kanalizacyjnej decyzją nr [...] z dnia [...].12.1999 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod zmianę kierunku przebiegu kanalizacji sanitarnej", bo decyzja ta została wydana na wniosek inwestora a dokumentację techniczną zmieniono z innych przyczyn. Nadto decyzja ta nie mogła stanowić podstawy do wykonania innych robót budowlanych niż te, których zakres określony był w pozwoleniu na budowę wydanym w oparciu o tę decyzję, o ile oczywiście inwestor uzyskał takie pozwolenie. Nie było więc podstaw do umorzenia postępowania w sprawie rzekomej samowoli budowlanej i odstępstw od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...].12.1998 r., bo nie dokonano w tej kwestii niewątpliwych ustaleń. Kolejnym uchybieniem organu I instancji jest to, że nie nadano biegu wnioskowi skarżącego z dnia 25.10.2001 r. (str.]) o stwierdzenie nieważności tej decyzji "ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa". Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał prawidłowych ustaleń co do posiadania przez J.B. przymiotu strony w niniejszym postępowaniu i nie dostrzegł, że jest on pełnomocnikiem swojej matki J. B. (wniosek - str. [...], pełnomocnictwo str. - [...]). Prawomocnym postanowieniem z dnia [...].05.1999 r. J. B. nabył spadek po swoim ojcu w 3/24 części i jako współwłaściciel w 3/24 części nieruchomości został ujawniony w ewidencji gruntów. Należało więc sprawdzić czy faktycznie jest współwłaścicielem działki przy ul. [...] w [...] oraz ustalić czy odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2000 r. wniósł tylko w imieniu własnym, czy też w imieniu swojej matki lub w imieniu własnym i jako pełnomocnik swojej matki. Nie przesądzając więc ostatecznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wytknięte braki podstępowania powodują, że nie może ostać się nie tylko zaskarżona decyzja ale i decyzja tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2000 r. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji wyroku.