IV SA 4221/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska, asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie bezczynności organu egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. J. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 1999r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane(Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.) nakazał J. i M. P. wykonanie remontu ściany granicznej szczytowej oraz popękanej ściany frontowej budynku oficyny w podwórzu na nieruchomości w K. przy ulicy K. W dniu 17 grudnia 2001r. K. J. złożyła skargę do Wojewody [...], domagając się wykonania ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazała art. 6 § 1a, art. 20 § 1 pkt 1 i 4, art. 23 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniosła, iż zobowiązani J. i M. P. nie wykonali prawomocnej decyzji, ponieważ nie odtworzyli stanu pierwotnego, a wybudowali nową ścianę w innym miejscu. W związku z wydaną decyzją żądała: - pogrubienia wymurowanej ściany o 7cm, - wymurowania przewodu spalinowego - wymurowania przewodu wentylacyjnego, - wykonania niezbędnych obróbek, zabezpieczeń i połączeń, - wykonania tynku na ścianie, - pomalowania ściany. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (D.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 z późn.zm.), oddalił skargę. Organ uznał, iż zobowiązani J. i M. P. dobrowolnie wykonali obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z powyższym organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązani przedłożyli dokumentację techniczną wraz z niezbędnymi załącznikami. Przedłożony projekt budowlany przewidywał cofnięcie granicznej ściany szczytowej o 7cm do osi krzyżyka widniejącego na kamieniu granicznym. Właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł zastrzeżeń. Fakt wykonania przez zobowiązanych nałożonego obowiązku zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym został jednoznacznie stwierdzony przez organ nadzoru budowlanego. Organ ten w dniu 13 czerwca 2002r. przeprowadził oględziny przedmiotowej granicznej ściany szczytowej budynku, które potwierdziły prawidłowe wykonanie przez zobowiązanych nałożonego obowiązku. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej na zobowiązanych ciążył wyłącznie obowiązek przeprowadzenia remontu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, nie zaś obowiązek odtworzenia stanu pierwotnego przedmiotowej ściany. Fakt niewykonania przez zobowiązanych robót wykończeniowych( np. brak otynkowania ściany w łazience) pozostaje, w ocenie organu, bez związku dla oceny wykonania obowiązku. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. J. zarzuciła organowi I instancji naruszeniem jej interesu prawnego. Zarzuciła ponadto nieustalenie przez organ administracji rzeczywistego stanu faktycznego, co wynika z pomyłek organu zarówno co do zakresu nałożonych na zobowiązanych obowiązków, jak również pomyłek co do dat wydanych w sprawie decyzji. Zarzuciła organowi, iż nie odróżnia remontu oficyny, co do której pozwolenie na budowę zostało wydane-z wyłączeniem jednakże ściany szczytowej - decyzją [...] lipca 2000r. Podniosła, iż nie wydano żadnej decyzji zatwierdzającej przesunięcie ściany szczytowej o 7cm. Oględziny, jeżeli takowe organ przeprowadził odbyły się bez jej udziału, ponieważ nie została o nich zawiadomiona. Zarzuciła, iż organ w wydanym postanowieniu nie odniósł się do obowiązków nałożonych ww. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Żądała w szczególności ustalenia, czy zobowiązani zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu remontu ściany szczytowej, i czy inwestor przedłożył oświadczenie osoby nadzorującej o zgodności wykonania remontu z przepisami i obowiązującymi normami. Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2002r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002r. i umorzył postępowanie. Organ odwoławczy uznał, iż skarżąca K. J. nie jest stroną postępowania w sprawie podejmowania aktów dyscyplinujących wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Powołał się na postanowienie NSA z dnia 15 marca 1999r. sygn.akt IV SAB 168/98. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, K. J. podniosła, iż składała zażalenie na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jako strona, ale jako podmiot, którego interes prawny i faktyczny został naruszony. Poprzez niewykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] została rozebrana ściana wspólna dla obu nieruchomości, zniszczeniu uległy przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne w łazience stanowiącej własność skarżącej. Ponadto zobowiązany wybudował jedynie swoją ścianę, a nie dokonał remontu istniejącej. Skarżąca podnosi ponadto, iż żadne orzeczenie nie zatwierdziło projektu z obecnym usytuowaniem ściany granicznej. Oznacza to, iż zobowiązani nie wykonali remontu czyli odtworzenia stanu pierwotnego, lecz powstała zupełnie nowa część budynku – ściana graniczna, usytuowana jednak w innym miejscu niż pierwotnie się znajdowała. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej umorzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Kwestionowanym w skardze postanowieniem organ II instancji – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie. Charakter zaskarżonego postanowienia wymaga ograniczenia przez Sąd rozważań wyłącznie do badania podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju rozstrzygnięcia, z pominięciem innych kwestii wskazanych przez stronę, związanych z merytorycznymi uwarunkowaniami konkretnego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, postanowienie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. z powodu oparcia się przez ten organ na wnioskach wynikających z błędnej interpretacji art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Art. 6 § 1a ww. aktu prawnego stanowi: - § 1 : w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, - § 1a. : na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Przepis niniejszy stanowi samodzielną podstawę ubiegania się przez podmiot, którego interes faktyczny lub prawny został naruszony o ochronę swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym. Podmiot ten żądając od wierzyciela podjęcia czynności w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym musi wykazać, niezależnie od posiadanego w postępowaniu zwykłym przymiotu strony, iż w danym postępowaniu egzekucyjnym niewykonanie decyzji naruszyło jego prawa. Nie można zatem przyjąć, jak uczynił to organ II instancji, iż uczestnikami postępowania egzekucyjnego mogą być jedynie strony tego postępowania. Ustawodawca bowiem na mocy art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upoważnił osoby, których interes faktyczny i prawny został naruszony bezczynnością organu egzekucyjnego do skutecznego oddziaływania na organ w tym zakresie. Przywołane przez organ II instancji orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które obecny skład Sądu w pełni podziela, zapadło w innym stanie faktycznym i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu skarżąca K. J. w sposób bezsporny wykazała, iż naruszony został zarówno jej interes faktyczny, jak i prawny. Jak wynika z treści pism składanych przez skarżącą w toku postępowania, poprzez niewykonanie lub wykonanie niezgodnie z decyzją nakładającą obowiązki podlegające egzekucji w niniejszym postępowaniu, skarżąca została pozbawiona, m.in. części muru stanowiącego jej własność wraz z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi. Nie jest zatem uzasadnione stanowisko organu II instancji , iż postępowanie, w związku z brakiem przymiotu strony przez K.J., jest bezprzedmiotowe. Jest oczywiste, że umorzenie postępowania przez organ II instancji musi być uzależnione od wykazania bezprzedmiotowości tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 671 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 25 października 1998 r. sygn. akt SA/Po 495/88). W tej sprawie taka sytuacja nie występuje wobec wykazania przez skarżącą naruszenia jej interesu prawnego i faktycznego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.