IV SA 4226/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-20

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Borkowska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy prawa budowlanego (ustawę z 1974 r. lub 1994 r.) w sprawie samowoli budowlanej, gdy obiekty budowlane mogły powstać przed 1974 r. lub przed 1961 r.? Czy naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym błędne ustalenie daty powstania obiektu i zastosowanie niewłaściwej ustawy, mogło mieć wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo procesowe, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie daty powstania samowoli budowlanej (garaży) i w konsekwencji zastosowanie niewłaściwej ustawy Prawo budowlane. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, w tym błędne wskazówki organu II instancji, mogło doprowadzić do wydania decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan prawny, naruszając prawo strony do obrony jej interesów. Dlatego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu garaży bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1971-1973. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. i I. L., którzy domagali się nakazania rozbiórki garaży z powodu naruszenia ich interesu prawnego i pogorszenia warunków zdrowotnych. Organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji i oceny stanu technicznego. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji, wskazując na błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organowi II instancji wadliwe zastosowanie przepisów i błędne ustalenie daty powstania obiektów.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i I. L. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., przywołując w podstawie prawnej orzeczenia, art. 103 ust. 2 oraz art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, zobowiązał inwestora S. N. do przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z planem sytuacyjnym, sporządzonym na aktualnym podkładzie geodezyjnym i oceną stanu technicznego budynku garażowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ulicy [...] w R. do dnia 30 kwietnia 2002r. Z ustaleń dokonanych przez organ w postępowaniu prowadzonym na wniosek K. i I. L. wynikało, iż przedmiotowe garaże zostały wybudowane przez inwestora bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w latach 1971-1973. Dlatego też organ prowadził postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. i I. L. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę garaży z powodu naruszenia ich słusznego interesu prawnego i niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych. W uzasadnieniu wskazali, iż na podstawie obowiązujących w dacie ich budowy przepisami, garaże zostały zaliczone do obiektów budowlanych uciążliwych dla otoczenia. Zgodnie z § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki(Dz.L). Nr 17, poz. 62) minimalne odległość garaży względem budynków powinna wynosić 15 m, nie zaś 6 m , jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] września 2002r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. błędnie przywołał w podstawie prawnej art. 103 ust. 2 oraz art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. W ocenie tego organu zastosowanie w sprawie powinna mieć ustawa z 1974r., ponieważ sporny obiekt powstał pod rządami tej ustawy. Organ nie zastosował w sprawie w art. 138 § 1 pkt 2 kpa ponieważ wydanie postanowienia w tym trybie stanowiłoby naruszenie art. 56 Prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wnieśli K. i I. L. z wnioskiem o jego uchylenie. Zarzucili organowi II instancji wadliwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego. Na podstawie akt sprawy wynikało bowiem, iż boksy garażowe zostały wybudowane przed 1974r, powinna w związku z tym mieć do nich zastosowanie ustawa z 31 stycznia 1961, a nie ustawa z 1974r. Wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., czym naruszył prawo. Ponadto garaże zostały wybudowane również na działce o nr [...], której wieczystymi użytkownikami są skarżący, zatem z powodu pogorszenia warunków zdrowotnych winno się nakazać rozbiórkę garaży a nie zobowiązywać inwestora do przedkładania inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż zarzuty skarżących są bezpodstawne, ponieważ nawet, gdyby sporne obiekty zostały wybudowane w latach 1971 - 72 w sprawie zastosowanie miałyby także przepisy ustawy z roku 1974r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) . Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sądu zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), a więc naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 kpa , organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności. Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia postanowień obu instancji. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu garaży bez pozwolenia na budowę. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. i I. L. Wnioskiem tym skarżący zakreślili ramy wszczętego postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż w ramach złożonego wniosku skarżący domagali się zbadania przez kompetentne organy czy nie naruszono ich uprawnionych interesów. Na organie spoczywał obowiązek zbadania sprawy w pełnym zakresie, aby w ostateczności podjąć działania zgodne z przepisami prawa. W pierwszej kolejności organ winien był ustalić bezspornie w jakiej dacie sporne obiekty powstały, implikuje to bowiem możliwość zastosowania prawidłowo określonych przepisów prawa. Gdyby, jak wynika to z dotychczas prowadzonego postępowania potwierdził się fakt, że garaże powstały przed 1974r. , słuszny byłby zarzut skarżących, iż zastosowanie w sprawie powinna mieć ustawa z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 i z 1965 r. Nr 13, poz. 91) i tryb w niej określony, nie zaś jak wskazują organy obu instancji ustawa z 1974r. Z tego też powodu uchyleniu podlega zarówno postanowienie organu I jak i II instancji. Błędne wskazówki organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia spowodowałyby bowiem, iż prowadzone w jego następstwie postępowanie dotknięte byłoby poważną wadą procesową i w konsekwencji mogłoby doprowadzić do wydania decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan prawny. Prowadzone w trybie niewłaściwym postępowanie narusza w sposób zasadniczy prawo strony do obrony swoich praw. Inne bowiem są przesłanki oceny samowoli budowlanej i ewentualnego wydania nakazu rozbiórki określone w ustawie z 1961r., inne zaś w ustawie z 1974r. Wyeliminowanie tych błędów na etapie prowadzonego postępowania, przed wydaniem decyzji merytorycznej, pozwoli zarówno organowi na prowadzenie postępowania w trybie właściwym, stronie zaś umożliwi pełną ochronę jej uzasadnionych interesów. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło