IV SA 4250/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i W. M. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania I. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]postanowieniem z dnia [...]lutego 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.) oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), zobowiązał B. i W. M. do przedłożenia w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia postanowienia, dokumentacji inwentaryzacyjnej ogrodzenia wybudowanego na nieruchomości przy ulicy [...]. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]maja 2003r. nr [...], z powodu niewykonania zalecenia zawartego w postanowieniu nr [...]z dnia [...]lutego 2003r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał B. i W. M. do wpłacenia zaliczki w wysokości 1000zł na poczet wykonania wymaganej dokumentacji inwentaryzacyjnej ogrodzenia wybudowanego na nieruchomości przy ulicy [...]od strony ulicy [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 81 c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) w związku z art. 262 § 2 k.p.a. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia B. i W. M., postanowieniem nr [...] z dnia [...]września 2003r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż minął termin zakreślony przez organ I instancji w postanowieniu z dnia [...]lutego 2003r. dla przedłożenia żądanej dokumentacji. W związku z powyższym organ na podstawie art. 262 k.p.a. miał prawo do nałożenia obowiązku wpłaty zaliczki na pokrycie kosztów postępowania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyli B. i W. M . Wskazali, iż nie są stronami postępowania, ponieważ od 2001 r. nieruchomość nie jest już ich własnością, na dowód czego przedkładają zawiadomienie o wpisie do Księgi Wieczystej nr [...] obejmującej przedmiotową nieruchomość. Ponadto nie uczestniczyli w prowadzonym postępowaniu z powodu wieku i stanu zdrowia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodał ponadto, iż zarzut skarżących że nie są stronami postępowania nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, z innych jednakże przyczyn niż żądali tego skarżący. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 103, poz. 1270 z późn.zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Stosownie do treści art. 81 c ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. W celu wykonania powyższych obowiązków organ administracji na podstawie art. 262 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w uzasadnionych przypadkach może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Nałożenie na stronę tego obowiązku następuje w drodze postanowienia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydawane w toku postępowania administracyjnego postanowienia służy stronie zażalenie tylko wówczas gdy kodeks tak stanowi, np. art. 101 § 3, art. 108§ 2 k.p.a. Art. 262 § 2 kpa nie wskazuje możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w tym zakresie. Oznacza to, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie obowiązku wpłaty zaliczki jest niedopuszczalne i nie może być merytorycznie rozpoznawane. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż organ błędnie pouczył stronę o przysługującym jej środku zaskarżenia. Wniesienie zażalenia na orzeczenie co do którego nie przysługuje środek zaskarżenia jest bowiem prawnie bezskuteczne i nie mogło spowodować wszczęcia trybu zażaleniowego. Zaskarżone skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie organu II instancji, utrzymujące w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydane zostało zatem bez podstawy prawnej. Postanowienie organu I instancji wydane w trybie określonym w art. 262 § 2 k.p.a. nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, ponieważ Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidywał zażalenia na takie postanowienie. W sprawie nie ma zastosowania art. 264 § 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy ustalenia kosztów całego postępowania administracyjnego i postanowienie w tym zakresie wydawane jest z decyzją kończącą postępowanie w sprawie. Na to postanowienie niewątpliwie służy stronie zażalenie. Z przytoczonych wyżej względów, należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie zapadło w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, iż dotknięte jest wadą nieważności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.