IV SA 4268/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego Stowarzyszenia E. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 r. Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze Stowarzyszenia E. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. udzielającej Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. pozwolenia wodnoprawnego na modernizację prawobrzeżnego obwałowania przeciwpowodziowego W. na odcinku pomiędzy mostem [...] a mostem [...] w W.. Organ odwoławczy uznał, iż Stowarzyszenie to nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia środka odwoławczego, gdyż powołany we wniosku art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) stanowi o dopuszczeniu organizacji ekologicznej do udziału na prawach strony w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawach ochrony środowiska, a nie w postępowaniu opartym na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Br 115, poz. 1229 ze zm.). W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie E. wniosło o jej uchylenie, podnosząc, iż art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska przeczy stanowisku Ministra o niedopuszczalności włączenia organizacji społecznej do postępowania w oparciu o art. 33 ust. 1 ww. ustawy w sprawie dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przy tym podnosząc, iż przepis art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska nie mógł stanowić podstawy do uczestniczenia Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu wodnoprawnym na prawach strony, ponieważ na jego podstawie organizacja ekologiczna może uczestniczyć tylko w postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa, czyli stosownie do art. 53 tej ustawy w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast zawarty w pozwoleniu wodnoprawnym zakres robót nie obejmuje wykonania nowego urządzenia przeciwpowodziowego, dla którego sporządzenie raportu mogłoby być wymagane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stowarzyszenie E. wystąpiło do Ministra Środowiska z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003r. o dopuszczenie do udziału na prawach strony do postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, powołując się na tryb określony w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), zwaną dalej ustawą. Wraz z wnioskiem złożone zostało odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. udzielającej Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. pozwolenia wodnoprawnego na modernizację prawobrzeżnego obwałowania przeciwpowodziowego W. na odcinku pomiędzy mostem [...] a mostem [...] w W. Wskazany powyżej przepis art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska stanowi, iż organizacje ekologiczne, które, powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony a na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika obowiązek rozważenia przez organ administracji przesłanek dopuszczalności uczestniczenia organizacji społecznej na prawach strony w danym postępowaniu administracyjnym. Rezultatem tego postępowania powinno być wydanie na podstawie art. 31 § 2 kpa postanowienia o dopuszczeniu, bądź niedopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony. Taka konstrukcja przewidziana przez ustawodawcę zapewnia wnioskującej organizacji społecznej możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odmowne. Tryb ten musi być zatem zastosowany obowiązkowo w każdym przypadku zgłoszenia wniosku w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy. Wypada nadto podnieść, iż dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym może nastąpić na każdym etapie postępowania administracyjnego, a więc także w postępowaniu odwoławczym. Dopuszczenie organizacji społecznej przed organem odwoławczym powoduje ten skutek, że nie będzie mogła ona skorzystać z prawa zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego, z uwagi na niewyczerpanie środków odwoławczych. W świetle powyższych wywodów należy przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy powinien najpierw rozpoznać wniosek strony skarżącej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w formie postanowienia i przesądzić, czy w świetle cyt. wyżej art. 33 ust. 1 ustawy może czy też nie może być dopuszczona do udziału w tym konkretnym postępowaniu na prawach strony, wydając stosowne postanowienie w oparciu o art. 31 § 1 i 2 kpa. W związku z powyższym umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa należało uznać za przedwczesne, albowiem bezpodstawnym było wypowiadanie się organu odwoławczego w przedmiocie wniesionego przez skarżącego odwołania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia strony skarżącej do udziału w przedmiotowym postępowaniu. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, orzekł jak w sentencji na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.