IV SA 427/98

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędziowie NSAAnna Żak, As. WSAAgnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. S. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r. kontrolowana była przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 maja 1993 r., sygn. akt IV SA 1489/92 oddalił skargę R. i R. S. na tą decyzję uznając tym samym, że jest ona zgodna z prawem. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, który wydał zaskarżoną decyzję. W związku z tym nie może być ona ponownie badana przez organ administracji państwowej ani przez Sąd. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła R. S. podnosząc, iż decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992r. zostały oparte na fałszywych przesłankach, a fakt ten nie był znany Sądowi w dacie wydawania wyroku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień, niż te, które podniosła strona skarżąca, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami wyrażonymi w literaturze prawniczej, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa, może nastąpić wyłącznie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Decyzja, wydana w tym trybie, jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, a więc ustalenia, że nie jest to podmiot będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, bądź wykazania, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. W kontrolowanej sprawie, uzasadnienie skarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera żadnych ustaleń, co do tego, że skarżąca nie ma interesu prawnego do występowania w sprawie. A zatem, o ile nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, a wniosek pochodzi od strony, to zgodnie z art. 157 § 2 kpa, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności i zbadać zasadność wniosku, a gdy jest on bezpodstawny, odmówić stwierdzenia nieważności decyzji. Brak przesłanek nieważnościowych nie może być bowiem podstawą odmowy wszczęcia postępowania. Wykazanie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kpa może bowiem nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej po rozpatrzeniu sprawy Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 200 i art. 152 w/w ustawy.