IV SA 4273/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień budowlanych I. uchylona zaskarżoną decyzję II. zasądza od głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na W. K. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 104 § 1 i § 2 kpa i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2001 r. uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 1999 r. i utrzymującą nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania stwierdzenia przygotowania zawodowego do projektowania w specjalności architektonicznej W. K., po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. K. z dnia 30 listopada 1994 r. odmówił stwierdzenia przygotowania zawodowego do projektowania w specjalności architektonicznej W. K.. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że W. K. wystąpił wnioskiem z dnia 30 listopada 1994 r. o rozszerzenie posiadanych uprawnień do wykonywania samodzielnych funkcji projektanta o zakres projektowania architektonicznego w czasie, gdy obowiązywała ustawa Prawo budowlane z 1975 r. Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wniosek zainteresowanego podlegał rozpoznaniu według przepisów nowej ustawy. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 15 marca 1995 r. określił wnioskodawcy warunki do uzyskania uprawnień architektonicznych w ograniczonym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. Wojewoda [...] wezwał W. K. do złożenia oświadczenia, czy podtrzymuje swój wniosek z dnia 30 listopada 1994 r., czy też go cofa wobec wcześniejszego zażądania zwrotu opłaty za egzamin, do którego został dopuszczony. Zainteresowany nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania. K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że biorąc pod uwagę, iż skarżący nie odpowiedział na postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie aktualności wniosku o rozszerzenie posiadanych uprawnień budowlanych, a także brak możliwości prawnych spełnienia żądania strony odnośnie wydania stwierdzenia przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej projektanta, uznać należy, że postępowanie wszczęte wnioskiem W. K. jest bezprzedmiotowe, a zatem podlega umorzeniu. Decyzja organu I instancji jest wadliwa, gdyż decyzja odmawiająca stwierdzenia przygotowania zawodowego do projektowania w specjalności architektonicznej, ma charakter rozstrzygnięcia merytorycznego, podczas gdy podstawę jej wydania stanowiły względy formalno-prawne. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. K.. Wyjaśnił, że Wojewoda [...] wysyłając postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. miał już jego pisemną deklarację o podtrzymaniu wniosku, złożoną w dniu 30 października 2001 r. w kancelarii Wydziału i zgadza się z zaskarżoną decyzją w części dotyczącej jej uchylenia, natomiast podstaw do umorzenia za organ I instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał. Podał również, że organ administracji miał komplet dokumentów pozwalających mu potwierdzić przygotowanie zawodowe do funkcji projektanta w specjalności architektonicznej, miał czas administracyjny i świadomie z niego nie skorzystał, działając na szkodę, czym naruszył, interes prawny skarżącego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. c powołanej wyżej ustawy. Przepis powyższy stanowi, że Sąd uwzględnia skargę na decyzję i wówczas ją uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2001 r., sygn. akt V SA 381/01). W sprawie tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła. Skarżący nie cofnął wniosku a z faktu, że nie złożył oświadczenia w tej sprawie na wezwanie Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. mimo, iż je odebrał, organ nie może domniemywać, ze skarżący zrezygnował z ubiegania się o poszerzenie uprawnień budowlanych z dziedziny architektonicznej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa to w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktrynie – brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego, skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień, wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów stosunku materialno-prawnego. W świetle powyższych rozważań decyzja organu I instancji była prawidłowa, gdyż rozstrzygała sprawę merytorycznie. W. K. nie cofnął swojego wniosku z dnia 1 grudnia 1994 r. i nie złożył wymaganego prawem budowlanym egzaminu w celu uzyskania uprawnień budowlanych. Należy jeszcze raz podkreślić, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c powołanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152.