IV SA 4300/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, NSA Halina Kuśmirek, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi I. i E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonania do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. # SWYROK Decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. ([...]) podpisaną przez Architekta Dzielnicy [...] na wniosek D. i A. B. wydano pozwolenie na: budowę domu mieszkalnego, jednorodzinnego, jako wymiana istniejącej substancji mieszkaniowej według projektu typowego [...], na działce nr [...] położonej w K. przy ul. K. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia [...].05.1987 r. A. i D. B. w/w nieruchomość sprzedali J. C. Decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r. ([...]), na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., Prezydent Miasta [...] wyraził zgodę na kontynuowanie budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obecnie [...] obręb [...], położonej w K. przy ul. O. (dawna K.), przez J.C. w oparciu o powyższe pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 1986 r., z zachowaniem zawartych w nim warunków. Pismem z dnia 08.03.1999 r. I. i E. S. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., która ich zdaniem została wydana z naruszeniem szeregu przepisów. Wnioskodawcy, jako właściciele sąsiedniej działki, nie brali udziału w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję. A. i D. B., nie rozpoczęli budowy domu w oparciu o decyzję z dnia [...] czerwcav1986 r., nie można wiec było mówić o kontynuacji budowy w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., a stary budynek o wym. 8,20 x 4,20m wybudowali w 1985 r. Skoro budowa nie została rozpoczęta to decyzja z 1986 r. po dwóch latach od daty jej wydania wygasła. Budynek nr [...] przy ul. O., zdaniem wnioskodawców, jest samowolą budowlaną rozpoczętą w 1994 r. a decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r. została wydana z datą wsteczną. Budynek ten został zlokalizowany w granicy działki skarżących, bez ich zgody, nie posiada też dostępu do drogi publicznej. W Wydziale Geodezji Urzędu Miasta [...] bez żadnych podstaw, przesunięto też przebieg granicy wspólnej między działkami nr [...] i [...]. W związku z powyższymi faktami, wnioskodawcy proszą o przeprowadzenie kontroli i wydanie stosownych decyzji w tej sprawie. Pismem z dnia 11.03.2002 r. [...] Urząd Wojewódzki w [...] zawiadomił o wszczęciu, na wniosek I. i E. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. ([...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1993 r. W uzasadnieniu decyzji między innymi organ stwierdził, iż w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, brak jest podstaw do uznania, że kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 kpa. I. i E. S. w odwołaniu złożonym od powyższej decyzji, wnoszą o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucają, że organ nie przeprowadził w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego, zgodnie z ich wnioskami, nie uwzględnił też wszystkich istniejących dokumentów w tym oświadczeń A. B. Zdaniem składających odwołanie, decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, jak również została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2002 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, brak oryginałów decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. i [...] stycznia 1993 r., spowodował umorzenie postępowania przez Prokuratora Rejonowego w [...], co utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. Sąd Rejonowy dla [...]. Również zdaniem organu odwoławczego, brak dokumentacji w przedmiotowej sprawie powoduje, iż niemożliwym jest ustalenie czy przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., zaistniała przyczyna powodująca nieważność tej decyzji, a tym samym za bezprzedmiotowe uznać należy dalsze prowadzenie postępowania w tej sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, I. i E. S. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Wojewody [...]. Skarżący zarzucają naruszenie art. 7, 77, 105 § 1, 136, 139 i 157 § 3 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Należy zgodzić się z poglądem skarżących, że braki w materiale dowodowym nie mogą być przesłanką do umorzenia postępowania w sprawie. Do obowiązków organów prowadzących sprawę, należy usunięcie takich braków, a nie wykorzystywanie tego do formalnego, a nie merytorycznego zakończenia postępowania. Brak dokumentów w sprawie, w tym przypadku decyzji, można zastąpić poprzez ich odtworzenie w oparciu o inne pośrednie środki dowodowe np. zeznania świadków. Poza tym w tym przypadku, jako powód nie załatwienia sprawy podano brak oryginałów decyzji, nie wskazując dlaczego zachowane kopie tych decyzji, nie mogą posłużyć w sprawie jako materiał dowodowy. Nie wiadomo, jakie zarzuty są formułowane przeciw zachowanym kopiom decyzji, poza ogólnikowymi stwierdzeniami – przypuszczeniami, że zostały sfałszowane. Tymczasem w oparciu o posiadany materiał dowodowy organy, nie wykorzystały wszystkich istniejących możliwości dowodowych, nie uwzględniając wniosków skarżących i ni podejmując wątków sprawy wskazywanych przez nich. Same ze swej strony, organy również nie rozważyły, czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., nie zachodziły przesłanki z art. 32 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. tzn., czy pozwolenie na budowę z dnia [...] czerwca 1986 r. nie utraciło już ważności, co wydaje się wysoce prawdopodobne w świetle przedstawionych materiałów. Należy ponadto zwrócić uwagę, że pismo skarżących z dnia 08.03.1999 r., oprócz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r., wskazywało również na okoliczności mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania bądź wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej przez organy nadzoru budowlanego. Nie wykluczone, że wyjaśnienie tej sprawy jest nie tylko możliwe w drodze postępowania nieważnościowego. W końcu ewentualne stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, byłoby tylko środkiem do celu, a nie celem postępowania samym w sobie, co można wywnioskować z pism skarżących. Gdyby nawet przyjąć, że materiał dowodowy w sprawie jest taki, jaki jest i nie ma fizycznych możliwości go poszerzyć, to daje to podstawę do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji i w takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien utrzymać w mocy decyzję pierwszej instancji, a nie ją uchylać i umarzać postępowanie pierwszej instancji. W omawianej sprawie, organy zbyt szybko i bez wiarygodnych dowodów na to przyjęły tezę, że decyzje z dnia [...] czerwca 1986 r. i [...] stycznia 1993 r., zostały sfałszowane a istniejące ich kopie, nie są wiarygodne aby się oprzeć na ich treści. Przecież przypuszczenia i domysły skarżących w tym zakresie, nie wiążą organu ale podlegają jego ocenie, która powinna być oparta na zgromadzonym materiale dowodowym. Należy również podzielić pogląd, że uzasadnienia decyzji pierwszej i drugiej instancji nie odpowiadają wymogom z art. 107 § 3 kpa, a w szczególności w zakresie wniosków i okoliczności podawanych przez skarżących, dlaczego nie wzięto ich pod uwagę i nie starano się wyjaśnić. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 75, 77 § 1, 105 § 1, 107 § 3 oraz 138 § 1 pkt 2 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.