IV SA 4332/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-19
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, może zostać uznane za nieważne z powodu naruszenia przepisów o właściwości organu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dotknięte wadami kwalifikującymi je do stwierdzenia nieważności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, co wynikało ze zmian w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty dotyczące samej decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogły być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia egzekucyjnego.Stan faktyczny
K. T. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20.06.2002 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając postanowienie za prawidłowe. K. T. wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwości organu egzekucyjnego, bezprawności tytułu wykonawczego oraz braku podstawy prawnej do wyliczenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie (WSA, Krystyna Tomaszewska, Bożena – Więch Baranowska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r., działając w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 i art. 157 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku K. T., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. nakazująca K. T. rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach 2,85m x 24,80m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę.
Wobec niewykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] października 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. jako wierzyciel i organ egzekucyjny wystosował do K. T. upomnienie, a po upływie pół roku w dniu 20.06.2002 r. wystawił tytuł wykonawczy zawierający klauzulę o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej, jednocześnie w tej samej dacie wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Postanowienie to nie było przedmiotem kontroli w toku instancji. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia złożył w dniu 07.07.2003 r. K. T. powołując jako podstawę prawną wniosku art. 156 § 1 pkt 4 kpa, tj. naruszenie przez organ I instancji przepisów o właściwości.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo po ustaleniu nie wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] października 2001 r., wdrożył postępowanie egzekucyjne. Prawidłowo określił przedmiot oraz osobę zobowiązaną do wykonania rozbiórki, a jako podstawę prawną wskazał przepisy ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 z późn. zm.).
Kwestionowane postanowienie zostało wydane przez prawidłowy organ, bowiem od dnia 30.11.2001 r. w związku z nowelizacją ustawy z dnia 17.06.1966 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej o charakterze niepieniężnym.
Z tych względów w ocenie organu postanowienie z dnia 20.06.2002 r. nie jest dotknięte żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia T. i K. T., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, iż rozstrzygniecie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest słuszne i brak jest podstaw do jego uchylenia.
Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydając postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia dokonał wszystkich czynności wskazanych w art. 122 § 1-2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego właściwości organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, iż z mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 30.10.2001 r., nr 125, poz. 1368) organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym stał się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniósł K. T. podnosząc, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie był organem kompetencyjnym do orzekania o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, tytuł wykonawczy został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a nadto brak podstawy prawnej do wyliczenia grzywny w kwocie 38.167,20 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wszczętym na wniosek strony, w toku którego organy zobligowane były do zbadania czy kontrolowane rozstrzygnięcie dotknięte jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Przedmiotem kontroli organów w postępowaniu o stwierdzenie nieważności było postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2002 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że wyjaśnienia wymaga kwestia, ze wszelkie zarzuty zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego winny dotyczyć tego właśnie postępowania. W sytuacji, w której w obiegu prawym pozostaje decyzja ostateczna nakazująca rozbiórkę, stanowiąca tytuł wykonawczy w tym postępowaniu, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji.
Z tych względów wszelkie zarzuty skargi kierowane w stosunku do decyzji o nakazaniu rozbiórki trafiają w próżnię i nie mogą być przedmiotem analizy Sądu w sprawie niniejszej.
Kontrola Sądu ogranicza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia nakładającego na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia.
W tym miejscu należy zauważyć, iż w postępowaniu nieważnościowym, będącym postępowaniem nadzwyczajnym mającym na celu eliminację z obrotu prawnego ostatecznych rozstrzygnięć dotkniętych ciężką wadą, badaniu podlega nie każdy zarzut, a jedynie ten który zmierza do wykazania wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Wbrew zarzutom skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był w dniu wydawania kontrolowanego postanowienia organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z zadań i kompetencji należących do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Właściwość ta bez wątpliwości wynika z treści art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 06.09.2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 125, poz. 1368).
Zmiana ustawy w tym zakresie weszła w życie z dniem 30.11.2001 r. i z tą też datą organem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym w odniesieniu do decyzji i postanowień w zakresie własnej właściwości są kierownicy powiatowej służby, inspekcji lub straży. Zadania nadzoru budowlanego w odniesieniu do orzekania nakazów rozbiórki wykonuje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Całkowicie chybiony jest zarzut skargi odnoszący się do "bezprawności" wystawienia tytułu wykonawczego. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2001 r., pomimo skierowania do niego upomnienia. Obowiązkiem więc organu egzekucyjnego było wystawienie tytułu egzekucyjnego i skierowanie go do egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 32 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wysokość grzywny została określona na podstawie art. 121 § 5 cytowanej ustawy, który stanowi, iż w przypadku przymusu rozbiórki budynku lub jego części, grzywna to iloczyn powierzchni zabudowy podlegającej rozbiórce i 1/5 oceny m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego określonej w obwieszczeniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 10.12.2001 r. (M.P. 2001 r., nr 47, poz. 787) na kwotę 2.700 zł.
Reasumując należy wskazać, iż kontrolowane w toku postępowania nadzorczego postanowienie nie jest obarczone żadną z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które kwalifikowałoby go do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło