IV SA 4335/02

IV SA 4336/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] i z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżone decyzje; II. zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 3.000 (trzy tysiące) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV SA 4335 i 4336/02 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez W. A., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) decyzją z dnia [...] marca 2002 r. w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia [...] października 2002 r. ([...]) ustalającą jednorazową opłatę w wysokości 272.692 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] o pow. 23.891 m², położonej w J. oraz decyzją z dnia [...] marca 2002 r. w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy P. z dnia [...] października 2001 r. ([...]) ustalającą jednorazową opłatę w wysokości 48.253,40 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] o pow. 3.296 m², położonej w J. W uzasadnieniu obu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Rada Miejska w P. uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wsi J. ( Dz. Urzęd. Woj. Warszawskiego Nr 43, poz. 145). Zgodnie z ustaleniami planu działki nr [...] i nr [...] położone są na obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową oraz usługi. W poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy P. działki te stanowiły grunty rolne. Umową z dnia [...] listopada 1999 r. G. i W.A. dokonali sprzedaży nieruchomości oznaczonych jako działki w [...] i [...]. W oparciu o operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego organ pierwszej instancji ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości w/w nieruchomości przy zastosowaniu 20 % stawki procentowej ustalonej z § 68 powołanej wyżej uchwały Rady Miejskiej w P.. Stosownie do art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wót, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty ustala się na dzień zbycia nieruchomości i stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jej uchwaleniem. Organ odwoławczy stwierdził, że spełnione zostały ustawowe przesłanki uzasadniające ustalenie zbywcom wskazanych powyżej działek jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty została ustalona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, na podstawie wycen wartości nieruchomości przed uchwaleniem i po uchwaleniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do zarzutu odwołania naruszenia przez organ I instancji art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wydanie decyzji po upływie 3 lat od dnia zbycia nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 36 ust. 7 w zw. z ust. 6 ustawy pobranie jednorazowej opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Podkreślono, że termin określony w art. 36 ust. 9 Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ma charakter instrukcyjny, a zatem jego upływ nie pozbawia organu I instancji do orzekania w sprawie. Odnosząc się do zgłoszonego w odwołaniu żądania powołania innego biegłego rzeczoznawcy do oszacowania nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że nie widzi potrzeby jego uwzględnienia, albowiem spowodowałoby to niepotrzebne przedłużenie postępowania w sprawie. Skargi na powyższe decyzje wniósł W.A. zarzucając naruszenie art. 7 kpa poprzez nie podjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza nie uwzględnienie jego wniosku dowodowego a powołanie biegłego rzeczoznawcy z listy biegłych sądowych. Ponadto skarżący podniósł, że oszacowanie nieruchomości nastąpiło dopiero po trzech latach po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciu nieruchomości, co w sposób istotny wpłynęło na wykonaną przez biegłego w operacie wartości nieruchomości przed zmianą planu, oraz po jego zmianie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Odwołanie jest instytucją procesową dającą możliwość stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji żądania ponownego rozpoznania sprawy organu wyższego stopnia. Zakres dopuszczalności odwołania od decyzji administracyjnej wyznacza zasadę ogólną dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, w której organ I instancji wydał decyzję. Granice postępowania rozpoznawczego generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej (art. 7 ka) zasadę praworządności ( art. 6 kpa) i wspomnianą zasadę dwuinstancyjności ( art. 15 kpa). Wymienione zasady nakładają na organ odwoławczy obowiązek badania decyzji I instancji pod względem zgodności z prawem, podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym do zastosowania art. 136 kpa, a więc uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Inaczej ujmując, wniesienie odwołania powoduje, że organ odwoławczy ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę administracyjną w trybie i formie przewidzianej przez przepisy prawa procesowego i zgodnie z przepisami prawa materialnego, mając przy tym na względzie podniesione w odwołaniu zarzuty i wniesione żądania przeprowadzenia określonych dowodów, zwłaszcza, gdy mają one istotne znaczenie w sprawie. Organ odwoławczy nie jest też zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że organ odwoławczy – nie rozpoznał ponownie sprawy, jak tego wymaga art. 15 kpa. Przede wszystkim organ odwoławczy uchybił art. 7 kpa oraz art. 10 kpa skoro w toku prowadzonego postępowania nie poinformował skarżącego, że jego wniosek o powołanie biegłego rzeczoznawcy z listy biegłych sądowych może być uwzględniony, o ile skarżący pokryje koszty sporządzenia operatu szacunkowego w/w działek o nr [...] i nr [...]. Przepis art. 78 § 1 kpa wyraźnie stanowi, że żądania strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zachodzi taka właśnie okoliczność uzasadniająca przeprowadzenie dowodu z innego biegłego, skoro skarżący nie godzi się z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę powołanego przez organy administracyjne. Trzeba jednak podnieść, że żądanie powołania innego biegłego do sporządzenia kontroperatu może być uwzględnione pod warunkiem pokrycia kosztów przez skarżącego. Przytoczone powyżej argumenty wskazują, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podanych wyżej przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271). Stosownie do art. 152 cyt. ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.