IV SA 4336/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. i M. Z. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte w dniu 14 grudnia 1999 r. w sprawie przebudowy na działce w J. przy ul. P. budynku gospodarczego, budowy szamba oraz budowy ogrodzenia. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ponowna analiza zebranych w sprawie dowodów wykazała, że zakres prac przy remoncie budynku gospodarczego oraz remoncie szamba nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem w ramach wykonanych robót, nie dokonano wymiany elementów konstrukcyjnych w budynku gospodarczym a w zbiorniku na ścieki odremontowano jedynie właz. Podczas oględzin w dniu 4 czerwca 2001 r. stwierdzono, że inwestor K. D. zasypał zbiornik na ścieki usytuowany w odległości 0,70 m od granicy działki i w odległości 14,60 m od studni na działce E. i M. Z. oraz zamurował pustakami szklanymi otwór okienny w ścianie budynku gospodarczego od strony działki E. i M. Z. Postawione przez inwestora dodatkowo ogrodzenie ażurowe ze sztachet drewnianych na swojej działce przy istniejącym ogrodzeniu z siatki na długości 15 m nie przekracza 2,0 m wysokości i na jego wykonanie nie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Dlatego też postępowanie umorzono. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i M. Z. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji nie odniósł się do kwestii podstawowej a mianowicie, iż obiekt budowlany, w którym dokonywano prac remontowych został pobudowany bez pozwolenia na budowę a ponadto nie wyjaśniono kwestii zmiany sposobu użytkowania budynku i przystosowania go na stały pobyt ludzi. Nie wyjaśniono również okoliczności podniesionych w oświadczeniu poprzedniego właściciela nieruchomości Z. Ż. z dnia 23 maja 2000 r., iż budynek w momencie sprzedaży nie posiadał od strony zachodniej i północnej żadnych otworów a komin był zdewastowany i przeznaczony do rozbiórki ze względu na zadymienie i protesty sąsiadów. Wyrokiem z dnia 2 lipca 2003 r. sygn. akt IV S.A. 368/02 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi inwestora K. D. uchylił w/w decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż podstawą uchylenia było nie wykazanie przyczyn, dla których nie było możliwe ewentualne uzupełnienie przez organ II instancji postępowania administracyjnego na podstawie art. 136 k.p.a. Organ ten nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności gdyż przedmiotem orzekania przez organ I instancji był budynek gospodarczy, szambo oraz ogrodzenie, tymczasem uchylając w całości decyzję do ponownego rozpoznania organ odniósł się wyłącznie do budynku gospodarczego. Z uwagi na powyższe zaskarżona decyzja wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. i M. Z. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] maja 2000 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż związany jest wytycznymi zawartymi w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże z uwagi na zmianę stanu faktycznego jak i prawnego zbędne jest prowadzenie postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Zdaniem organu zmiana stanu faktycznego wynika z zastosowania się inwestora do zaleceń organu nadzoru budowlanego, co wynika z protokołów oględzin z dnia 1 czerwca 2001 r. i 4 czerwca 2001 r. Wykonane roboty budowlane na budynku gospodarczym wraz z wykonaniem pokrycia dachowego i obróbek blacharskich oraz budowa ogrodzenia od strony granicy z działką E. i M. Z. nie wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia. Zamurowanie otworu okiennego pustakami szklanymi doprowadziło obiekt do stanu zgodnego z prawem. Ustalony w postępowaniu wyjaśniającym stan faktyczny sprawy, o którym mowa wyżej potwierdza brak przedmiotu roszczenia, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli E. i M. Z. zarzucając naruszenie art. 136 k.p.a. oraz art. 30 a i art. 71 Prawa budowlanego. W skardze podniesiono, że inwestor wykonał ogrodzenie o wysokości 2,31m bez wymaganego zgłoszenia, otwory okienny i drzwiowy w ścianie konstrukcyjnej zewnętrznej od strony zachodniej w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki skarżących, spadek dachu budynku gospodarczego w kierunku działki skarżących przy odległości ściany budynku od granicy działki 0,65m, odbudował zrujnowany komin dymowy i bez zezwolenia zmienił przeznaczenie obiektu z warsztatowego na obiekt przeznaczony na pobyt ludzi. Ponadto zdaniem skarżących organ I instancji dwukrotnie umarzając postępowanie naruszył art. art. 7 i 77 k.p.a. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu II instancji obiekt budowlany znajdujący się na działce K. D. został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy podnieść, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty. Jeżeli ten zasadniczy cel nie może zostać osiągnięty z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania /art. 105 § 1 k.p.a./. Jednakże bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Otóż taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, a umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest, co najmniej przedwczesne, a sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z wymogami art. 7 i 77 k.p.a. Przede wszystkim należy zauważyć, iż związanie organu II instancji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyło naruszenia art. art. 136 i 138 § 2 k.p.a., natomiast zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto organ II instancji wskazuje na zmianę stanu faktycznego i prawnego, która upoważnia organ odwoławczy do odstąpienia od przeprowadzenia postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 k.p.a. Jaka to miała nastąpić zmiana stanu prawnego organ nie wyjaśnia, natomiast, co do zmiany stanu faktycznego to organ wskazuje ustalenia z dwóch notatek służbowych z dnia 1 czerwca i 4 czerwca 2001 r. Należy nadmienić, iż w/w notatki znane były już organowi II instancji przed wydaniem poprzednio uchylonej przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., o jakiej więc zmianie stanu faktycznego organ wspomina trudno zrozumieć? Właśnie w tej kasacyjnej decyzji organ odwoławczy przedstawił istotę postępowania, którą to powinien zająć się organ I instancji a mianowicie pobudowaniem obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, wynika to wprost z operatu szacunkowego biegłego sądowego J. Z. z dnia [...] listopada 1995 r. Jak można stwierdzać, iż obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, jeżeli w ogóle nie zajmowano się kwestią, iż powstał w wyniku samowoli budowlanej. Z opinii biegłego J.Z . wynika, iż był to budynek warsztatowy, w protokole oględzin z dnia 1 czerwca 2001 r. stwierdzono, że jest to budynek garażowo-gospodarczy i przebywają tam okresowo ludzie a skarżący przedstawili dowody przy piśmie z dnia 26 stycznia 2005 r. w postaci ogłoszeń, które mogą świadczyć o zmianie przeznaczenia budynku. Protokoły oględzin z dnia 1 czerwca i 4 czerwca 2001 r. zostały sporządzone niestarannie, niezgodnie z wymogami art. 68 k.p.a. a drugi z protokołów to wręcz notatka służbowa, chyba nic nie stało na przeszkodzie ażeby odpowiedni szkic z oględzin zawierał protokół z dnia 1 czerwca 2001 r. w których to brały udział strony postępowania. Nie wyjaśniono kwestii wysokości ogrodzenia oraz spadku dachu w stronę działki skarżących w tym przypadku pomocna będzie na pewno opinia biegłego J. Z., w której przedstawia on konstrukcję przedmiotowego budynku. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu i instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie ulega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie a na podstawie art. 153 przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.