IV SA 4339/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. G. i K. A. na decyzję Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o odmowie przyznania odszkodowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, w wyniku rozpoznania wniosku S.G. i K. A. złożonego w trybie art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającą przyznania odszkodowania z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnych odnoszących się do przedsiębiorstwa pod nazwą ,,[...]". Wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. Minister Gospodarki przyjął, iż wniosek o odszkodowanie został zgłoszony z uchybieniem trzyletniego terminu określonego w art. 160 § 6 kpa. Z ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji wynika, że 17 grudnia 2002 r. zgłoszony został też wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z tej samej daty odmawiającą przyznania odszkodowania - motywowany zgłoszeniem roszczenia o odszkodowanie już w piśmie skierowanym do Starosty [...] z dnia 6 maja 2002 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wznowił postępowanie na podstawie wskazania w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ramach wznowionego postępowania organ ten przyjął następnie, iż powołane wyżej pismo skierowane do Starosty [...] , aczkolwiek pozostawało w związku z nieruchomością, której dotyczyły decyzje nacjonalizacyjne i decyzja stwierdzająca ich nieważność, to obejmowało wyłącznie kwestii rekultywacji gruntów, a nie wypłaty odszkodowania na podstawie art. 160 kpa. W efekcie stwierdzono, iż wniosek o wznowienie postępowania nie spełniał "warunków formalnych" określonych w art. 145 kpa i nie mógł przynieść oczekiwanych rezultatów. Jak wywiedziono zaś w dalszej części rozważań w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania ujęta w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i z tego względu na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2003 r. W ramach kolejnych ustaleń Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, iż pismem z dnia [...] maja 2003 r. ponowiony został wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia "[...] grudnia 2003 r." i rozpatrując tak określony wniosek decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. umorzył postępowanie wznowieniowe podkreślając, że domaganie się ponownego wydania decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. było niedopuszczalne w świetle brzmienia art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zaskarżoną obecnie do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymana została w mocy opisana wcześniej decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. z zaakcentowaniem, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mają bezpośredniego związku z decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. W złożonej skardze S. G. i K. A. podnieśli obecnie zły stan nieruchomości, na której funkcjonowało dawniej znacjonalizowane przedsiębiorstwo i wyjaśnili, iż z tego właśnie względu zgłosili żądanie rekultywacji terenu przedmiotowego przedsiębiorstwa i żądanie odszkodowania "wyrównawczego" wobec nieuwzględnienia wniosku o rekultywacji. Ponadto skarżący podnieśli, iż wcześniej tzn. 14 sierpnia 2001 r. wystąpiono o zabezpieczenie kwot na naprawę zdewastowanych budynków. Odpowiadając na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2003 r., aczkolwiek nie w oparciu o argumenty podane w skardze, ale z racji uchybień podniesionych przez Sąd z urzędu do czego upoważnia treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), mającej zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżący występowali w niej w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień, zgodnie z art. 7 kpa, jaki w istocie charakter miały składane przez te strony pisma procesowe. Zdaniem Sądu przyjęcie przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w decyzjach z dnia [...] sierpnia 2003 r. i z dnia [...] lipca 2003 r., że pismo z dnia 5 maja 2003 r. stanowiło ponowny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia "[...] grudnia 2003 r." (chodziło chyba o decyzje Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2002 r.), która została już rozstrzygnięta decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. - jest co najmniej przedwczesne - jako dokonane bez poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie jaka była rzeczywista wola strony przy jego składaniu. Przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 kpa, o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia - w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było zaś wcale jasne, iż pismo z dnia 5 maja 2003 r. należało zakwalifikować jako ponowny wniosek o wznowienie postępowania, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony zgodnie z art. 127 § 3 kpa w stosunku do decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. Do tej bowiem decyzji nawiązuje wprost pismo z dnia 5 maja 2003 r. sugerując (choć nieprecyzyjnie) niezadowolenie z jej treści. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 kpa). Odwołanie zaś nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (art. 128 kpa zd. I). Rzeczą rozstrzygającego organu było zatem rozważenie w pierwszej kolejności czy pisma z dnia 5 maja 2003 r. nie należało rozpoznać jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 w związku z decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. Zważyć należy przy tym, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 r. została doręczona stronie w dniu 25 kwietnia 2003 r., rozstrzygający organ powoływał się dotychczas ogólnie na pismo z dnia 5 maja 2003 r. bez ustalenia kiedy ono wpłynęło do organu, bądź kiedy zostało ono nadane przez stronę (okoliczności tych nie można jednoznacznie ustalić na podstawie przedstawionych Sądowi akt sprawy, o niczym nie przesądza bowiem sama prezentata na piśmie komórki organizacyjnej rozstrzygającego organu). Kwestie te mogą mieć znaczenie dla oceny, czy w razie przyjęcia, iż pismo z dnia 5 maja 2003 r. zawierało wniosek o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa możliwe byłoby przyjęcie jego złożenia w obowiązującym terminie. Na marginesie dodać należy, iż przyjęcie przez rozstrzygający organ (po wykazaniu na podstawie wyjaśnień dokonanych zgodnie z wymogami art. 7 i 9 kpa), iż w sprawie złożony został jednak tylko ponowny wniosek o wznowienie postępowania - tożsamy co do przesłanek z załatwionym już decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., wymagałoby szczegółowego porównania treści pisma z dnia 17 grudnia 2002 r. z treścią pisma z dnia 5 maja 2003 r. Tylko bowiem na tej podstawie można by skontrolować, czy stanowisko Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o tym, iż pismo z dnia 5 maja 2003 r. dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 kpa) jest prawidłowy. Tego typu rozważań rozstrzygający organ nie przeprowadził. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.