IV SA 4347/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia skargę oddala 7 IV S A 4347/03 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał T. i S. L. rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego ze sztachet drewnianych na betonowym cokole od strony drogi gminnej w M. na działce nr [...] – bez wymaganego zgłoszenia i działce nr [...] z powodu budowy niezgodnej z warunkami dokonanego zgłoszenia . Obowiązek rozbiórki nałożono z terminem do dnia 31 maja 2000 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał , że przeprowadzona w dniu 1 września 1999 r. wizja lokalna potwierdziła wykonanie betonowego fundamentu pod ogrodzenie o długości 15,6 m od strony drogi . Inwestor twierdził , że na budowę ogrodzenia posiadał zgłoszenie dokonane w Starostwie Powiatowym w G. w dniu [...] sierpnia 1999 r. Podczas kolejnej wizji w dniu 29 października 1999 r. stwierdzono , że wykonano już sztachety tego ogrodzenia . Organ ustalił , że budowa ogrodzenia na działce nr [...] będącej własnością T. L. została rozpoczęta przed wyznaczonym tym zgłoszeniem terminem rozpoczęcia robót tj. dniem 30 września 1999 r. Inwestor nie zachował 30 dniowego terminu dającego organowi możliwość wniesienia sprzeciwu . Ponadto ogrodzenie zostało usytuowane na działce posiadającej nr [...] także przy drodze ( powstałej z połączenia działek nr ew. [...] i [...] ) na którego wybudowanie inwestorzy L. nie dokonali zgłoszenia . Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez małżonków L. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji . W uzasadnieniu podniósł , że wskazany przez organ I instancji art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych a przedmiotowe ogrodzenie jest zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym . Odnosząc się do przedmiotu postępowania organ odwoławczy uznał ,że dokonane przez inwestora zgłoszenie było nieskuteczne gdyż roboty zostały rozpoczęte przed upływem terminu , w którym organ mógł zgłosić sprzeciw . W ocenie organu odwoławczego ta sytuacja powodowała , że skoro roboty jak ustalono w toku oględzin były rozpoczęte to organ powinien stosować przepisy art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego . Natomiast określenie terminu w decyzji rozbiórkowej było niedopuszczalne . Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. Z. , który twierdził , że ma tytuł prawny do nieruchomości na których zostało zrealizowane ogrodzenie . Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2002 r. wydanym w sprawie IV S A 1712/00 uchylił zaskarżaną decyzję . W uzasadnieniu Sąd podniósł , że realizowanie obiektu na cudzym gruncie nie stanowi podstawy do podjęcia przez organy administracji działań dla usunięcia skutków samowoli budowlanej jeśli nie występują okoliczności przewidziane w przepisach prawa budowlanego mogące być podstawą wydania decyzji administracyjnej . Sąd uznał , że w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane , że sporne ogrodzenie należy do tych które ściśle związane są z obiektem budowlanym znajdującym się na działce inwertorów , a przeciwnie z materiału sprawy wynikało ,że ogrodzenie to miało oddzielać działki gruntu od drogi gminnej i dlatego nie mogło być zaliczone do urządzeń budowlanych . Ponadto Sąd wskazał , że skoro organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowanego , uznając za konieczne przeprowadzenie postępowania opartego o treść art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy to nie było podstaw do wydawania decyzji umarzającej postępowanie przed organem I instancji . Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2003 r. rozpatrując ponownie odwołanie małżonków L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 1999 r. nakazującej rozbiórkę ogrodzenia – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji . Organ odwoławczy stwierdził , że stosownie do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 4 września 2002 r. w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego albowiem ogrodzenie objęte nakazem rozbiórki nie jest urządzeniem budowlanym o jakim mowa w art. 3 ust 1 pkt b Prawa budowlanego . Jednakże niedopuszczalne było wyznaczenie przez organ I instancji terminu rozbiórki . Nadto uznał , że za decyzją kasacyjną przemawia okoliczność, iż w dacie orzekania organu odwoławczego obowiązywały przepisy znowelizowanego Prawa budowlanego , które weszły w życie w dniu 11 lipca 2003 r. i obecnie istnieje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia - na podstawie art. 49 b Prawa budowlanego . Zgodnie z tym przepisem jeżeli budowa obiektu przeprowadzona została bez wymaganego zgłoszenia i zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , a zwłaszcza ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych organ nakłada postanowieniem obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów niezbędnych przy dokonywaniu zgłoszenia , projektu zagospodarowania działki i zaświadczenia o zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego . Dopiero nie spełnienie tych warunków pozwala na orzeczenie nakazu rozbiórki . Skargę na tę decyzję złożył R. Z. domagał się orzeczenia nakazu rozbiórki i podniósł , że inwestorzy zagrodzili teren którego jest on w części współwłaścicielem . Według skarżącego wydana decyzja jest niezgodna z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 4 września 2002 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga podlegała oddaleniu . Nakaz rozbiórki dotyczący przedmiotowego ogrodzenia wynikający z decyzji organów był już kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny który wyrokiem z dnia 4 września 2002 r. wydanym w sprawie IV S A 1712/00 uchylił decyzję organu II instancji . Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu wyroku wyraził pogląd prawny , z którego wynikało że do przedmiotowego ogrodzenia mają zastosowanie przepisy art. 48 Prawa budowlanego przy czym w zakresie tej części ogrodzenia w stosunku do której dokonano zgłoszenia Sąd uznał , iż nie można traktować go jako samowoli budowlanej skoro organ nie wniósł sprzeciwu . Ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże nie tylko organ , który ponownie rozpatrywał sprawę ale również Sąd rozpoznający sprawę niniejszą stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) . Aktualnie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja organu II instancji wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa – uchylająca decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia . Swoisty charakter takiej decyzji powoduje , że sąd dokonać musi kontroli jej legalności w aspekcie wystąpienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 kpa . W ocenie sądu decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa a zwłaszcza powołanego wyżej przepisu . Organ orzekający wydając decyzję kasacyjną dokonał oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznał postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji za niewystarczające . Organ odwoławczy wskazał w jakim kierunku postępowanie dowodowe powinno być przeprowadzone (uzupełnione). Sąd podziela pogląd , że w związku ze zmianą przepisów Prawa budowlanego zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego odpowiada pojęciu "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 kpa. Zmiana przepisów prawa materialnego związana z wejściem w życie w dniu 11 lipca 2003 r. znowelizowanego Prawa budowlanego ( ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw -. Dz. U. Nr 80, poz. 718 ) po uchyleniu decyzji drugiej instancji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zobowiązywała organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego. Właśnie ta okoliczność dawała uprawnienie do skorzystania przez organ odwoławczy z decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.) skoro zachodziła konieczność usunięcia istotnych braków w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji , które zaistniały wobec możliwości wynikających z art. 49 b ust 2 znowelizowanej ustawy prawo budowlane . W tej sytuacji zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku albowiem decyzja kasacyjna nie stanowi o merytorycznym zakończeniu sprawy które nastąpi przed organem pierwszej instancji . Natomiast organ ten musi mieć na uwadze stanowisko skarżącego oraz podnoszone przez niego zarzuty tym bardziej że art. 49 b ust 2 znowelizowanego Prawa budowlanego w zakresie swojej regulacji , będzie miał znaczenie dla ochrony interesów skarżącego . Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.